Η παρεξηγημένη Κασσιανή.

  Μια από τις μεγαλύτερες πλάνες που έχουν φωλιάσει στο μυαλό πολλών πιστών είναι αυτή που αφορά την Κασσιανή. Οι περισσότεροι έχουν την ιδέα πως η Κασσιανή είναι η πόρνη γυναίκα που άλειψε με μύρα τα πόδια του Ιησού και τα σφούγγισε με τα μαλλιά της. Καμμία σχέση.

  Η Κασσιανή αντίθετα ήταν αρχοντοπούλα. Γεννήθηκε μεταξύ του 805 και 810. Ο πατέρας της ήτν φεουδάρχης. Συμμετείχε στον όμιλο των υποψηφίων  νεανίδων από τις οποίες ο αυτοκράτορας Θεόφιλος θα διάλεγε για γυναίκα του. Η Κασσιανή απάντησε με παρρησία στον αυτοκράτορα όταν εκείνος την προκάλεσε λέγοντας: "Πως από τη γυναίκα προέρχονται τα χειρότερα" υπονοώντας την πρώτη Εύα από την παρακοή της οποίας προήλθε η έξοδος του ανθρώπινου γένους από τον Παράδεισο. Η Κασσιανή χωρίς να χάσει λεπτό του αποκρίθηκε πως: "Και από τη γυναίκα προέρχονται τα άριστα", εννοώντας την Παναγία που γέννησε τον Χριστό. Σαφώς και η αποστομωτική αυτή απάντηση δεν άρεσε καθόλου στον αυτοκράτορα ο οποίος απέρριψε αυτόματα την ιδέα να τη διαλέξει για σύζυγό του. Τελικά επέλεξε τη Θεοδώρα.

   Η Κασσιανή αφιερώθηκε στον Κύριο και μόνασε. Η παράδοση αναφέρει πως πικραμένη για την απόρριψή της, ίδρυσε γυναικείο κοινόβιο στα περίχωρα της Πόλης. Τα χρόνια  του μοναχικού της βίου αξιοποίησε το ποιητικό της τάλαντο και έγραψε πολλούς ύμνους. Κορυφαίο το τροπάριο που ακούγεται το βράδυ της  Μεγάλης Τρίτης στην Εκκλησία. Το θέμα του τροπαρίου αυτού αναφέρεται στην πόρνη γυναίκα του Ευαγγελίου που είπαμε στην αρχή.

 

Το λυχνάρι και οι δέκα παρθένες. Η παραβολή της Μ. Τρίτης.

 Η παραβολή των Δέκα Παρθένων δεσπόζει στον συναξαριστή της Μεγάλης Τρίτης. Δέκα κοπέλες περιμένουν υπομονετικά τον Νυμφίο με τα λυχνάρια τους αναμμένα. Όμως Εκείνος αργεί και εκείνες αποκαμωμένες κοιμούνται. Όταν μέσα στη  "νύχτα" ακούγεται  η είδηση ότι ο Νυμφίος έρχεται οι πέντε από αυτές προετοιμασμένες καλά και έχοντας παραπάνω λάδι μαζί τους, τροφοδοτούν τα λυχνάρια τους, ενώ οι άλλες πέντε τρέχουν αριστερά και δεξιά για να προμηθευτούν λάδι. Τελικά οι τελευταίες μένουν έξω από το γάμο.

 Γεμάτη έντονους συμβολισμούς η παραβολή προτρέπει τους χριστιανούς ακόμα και αυτή την τελευταία στιγμή πριν το Πάσχα, να ετοιμαστούν κατάλληλα ώστε να μην μείνουν έξω από τον "νυμφώνα". Το λάδι με το οποίο πρέπει να βγούμε για να προϋπαντήσουμε τον Νυμφίο, δεν μπορεί να ανάψει παρά μόνο αν είναι γεμάτο λάδι. Το λάδι συμβολίζει τη φιλανθρωπία. Χωρίς λάδι δεν ανάβει αυτή η φλόγα , αυτή η θέρμη, αυτό το φως που απαιτεί ο Νυμφίος από εκείνους που θα αναγνωρίσει ως δικούς Του. Και το λάδι αυτό πρέπει εμείς οι ίδιοι να το αγοράσουμε, με το δικό μας κόπο και όχι να είναι δανεικό όπως απαιτούσαν οι τελευταίες πέντε κοπέλες από τις προνοητικές. Τελικά η αγάπη δεν δανείζεται. Καθένας με τα δικά του έξοδα  και με το προσωπικό του ρίσκο αγαπά ή δεν αγαπά.

  (Η τελευταία παράγραφος προέρχεται από το βιβλίο: "Πασχαλινή κατάνυξη" του Lev Gillet)

 

Ιδού ο Νυμφίος έρχεται....

   Στο πνεύμα και το ύφος των ημερών οι σημειώσεις αυτήν την βδομάδα καθημερινά θα αναφέρονται στα μεγάλα γεγονότα που θα μας οδηγήσουν στα πάθη του Θεανθρώπου.

   Στην Ανατολή της Μεγάλης Εβδομάδας ακούσαμε στον Όρθρο της Μεγάλης Δευτέρας που ψάλθηκε απόψε το βράδυ στις εκκλησιές της Ορθοδοξίας, να κυριαρχεί η παρέλευση του παλαιού κόσμου της φθοράς και της πτώσης.

 Στο Ευαγγελικό ανάγνωσμα ακούσαμε το περιστατικό της άκαρπης συκής, την παραβολή των δύο υιών και την παραβολή του αμπελιού, ενώ στο ίδιο κείμενο γνωρίσαμε για μια ακόμη φορά την αμφισβήτηση του Χριστού από τους Φαρισαίους. Αυτά τα θέματα συμβολίζουν το παρελθόν, την προηγούμενη μέρα, τον κόσμο που είναι άκαρπος σαν τη συκιά, τον κόσμο που ανήκει στο ράθυμο υιό, τον κόσμο των ραδιούργων γεωργών που δεν διστάζουν να φονεύσουν ακόμα και το γιό του ιδιοκτήτη για να σφετεριστούν το αμπέλι, τον κόσμο των υποκριτών Φαρισαίων. 

Σε όλα αυτά αντιπαρατίθεται η νέα ημέρα, η ημέρα του γιου
που μετανοεί και πράττει το θέλημα του πατέρα, η ημέρα του ιδιοκτήτη του αμπελώνα που "κακούς κακώς απολέσει"  τους πονηρούς γεωργούς, η ημέρα των τελωνών και των πορνών που "προάγουσι' στη Βασιλεία των Ουρανών.

   Στην αρχή της Μ. Εβδομάδας η Εκκλησία μας  τονίζει το σπουδαίο θέμα της προετοιμασίας μας για το Μεγάλο Δείπνο του Πάσχα. Μη πλησιάσουμε σε αυτό "άκαρποι" όπως η συκιά που δεν είχε πάνω της ούτε ένα καρπό, αλλά όπως ο Πάγκαλος Ιωσήφ της Παλαιάς Διαθήκης που παρέμεινε πιστός στο Θεό και τον επίγειο κύριό  του και δεν θέλησε να υποκύψει στα καλέσματα της γυναίκας  του κυρίου του.

Οι πόλεις του Νίκου Καπάνταη στη γκαλερί ΕΓΙΝΑ .ΑΙΓΙΝΑ

  Από  χθες  Κυριακή 1 Απριλίου ο κ. Νίκος Καπάνταης εκθέτει  τις πόλεις  του στη γκαλερί  ΕΓΙΝΑ .ΑΙΓΙΝΑ, στον ιδιαίτερο και αυστηρά προσεγμένο χώρο  της κ. Β. Καλουδιώτη   στην οδό Θερμοπυλών στην Αίγινα.

  Οι πόλεις  του Νίκου Καπάνταη η  Αθήνα και η Αίγινα. Στιγμές, όψεις, στιγμιότυπα, γωνιές  της παλιάς πρωτεύουσας και της σύγχρονης μέσα από το χρωστήρα του αγαπημένου καλλιτέχνη  που αναδεικνύουν όχι μόνο την ομορφιά  των τόπων αλλά και την ιδιαιτερότητα  τους. Αυτήν που κάνει πολλούς να  τις λατρεύουν και να θέλουν  να ζουν σε αυτές.

   Η δουλειά  του Νίκου Καπάνταη μας είναι γνωστή και από παλαιότερες εκθέσεις και  συμμετοχές  του με σκίτσα  σε περιοδικά και εφημερίδες  της Αίγινας. Κάθε φορά όμως με  την τέχνη του φροντίζει να μας ξαφνιάζει ευχάριστα. Ένας δημιουργικός και  θετικός άνθρωπος από αυτούς που σπάνια συναντάς σήμερα και μάλιστα σε έναν μικρό  τόπο όπως η Αίγινα.

  Η έκθεση  περιμένει  τους επισκέπτες της μέχρι τις 15 Μαΐου.

Μεγάλη Εβδομάδα. Πρόσκληση και πρόκληση.

Από το βιβλίο "Εορτολογικά παλινωδούμενα" του Χρήστου Γιανναρά.

    Γιατί αυτή την εβδομάδα οι Έλληνες την είπαμε "Μεγάλη"; Ποιό μέτρο μετράει τη "μεγαλοσύνη" της, με ποιό κριτήριο της δώσαμε μέγεθος ξεχωριστό από κάθε άλλο συμβατικό διάστημα χρόνου;

   Οι Έλληνες πάντα μετρούσαν την ποιότητα της ζωής με τη χαρά της Γιορτής - τη μεγαλοσύνη των αποκαλύψεων  αυτής της εβδομάδας με βεβαιότητα εμπειρικών ψηλαφήσεων - τότε αποδείχνονταν και άρχοντες πολιτισμού, ακόμα και σε αιώνες σκλαβιάς και βασανισμού. Τότε ακόμα και οι αγράμματοι και απλοϊκοί έχτιζαν και ζωγράφιζαν εκκλησιές, που σήμερα πρέπει να διαθέτεις πτυχία και διδακτορικά για να αξιολογήσεις σωστά την τέχνη τους. Μέσα στην απαιδευσιά και τη φτώχεια λειτουργούσε ένας πολιτισμός ποιοτικών απαιτήσεων, ιλιγγιωδών για τα σημερινά μας μέτρα και σε σύγκριση με τις σημερινές μας προτεραιότητες.

  Ονόμαζαν Μεγάλη αυτή την εβδομάδα οι Έλληνες, με μέτρο μεγαλείου τις αποκαλύψεις ζωής, που η σημαντική των ημερών στην ποίηση και στη δραματουργία διασώζει. Ψηλαφητές εμπειρίες ενός πάθους ερωτικού, που φτάνει στην έσχατη σταυρική αυταπάρνηση και αυτοπροσφορά, για να αποκαλύψει ότι η υπόσταση ενός ανθρώπου, η πραγματική του ύπαρξη δεν ταυτίζεται με τη θνητή βιολογική του φύση, αλλά αντλείται από την ελευθερία της αγαπητικής σχέσης.

   Μια ακόμα Μεγάλη Εβδομάδα μας προκαλεί να αναμετρηθούμε με τη μεγαλοσύνη της. Τη μεγαλοσύνη του Νυμφίου που κινείται αγαπητικά με διάθεση θυσίας και αυτοπροσφοράς προς τον πεσμένο άνθρωπο.

« Ο Απρίλης με τα λούλουδα και με τα ψέματά του»

    Τον λένε  και "ξανθό" τούτο  το μήνα γιατί έστησε χορό - λέει ο ποιητής -με τον...  έρωτα. Αυτά  τα λέει ο ποιητής αλλά και να μην  το έλεγε δεν θα μπορούσε φέτος  να είναι διαφορετικά μετά από τόση σκόνη που μας ήρθε  από  του νοτιά  τα μέρη.

  Πρεμιέρα  λοιπόν σήμερα  ο Απρίλης μαζί με  τη Μεγαλοβδομάδα. Ας αφήσουμε πίσω τον σαρακοστιανό και αρκούντως σκονισμένο εξ Αφρικής Μάρτιο κι ας κοιτάξουμε με καθάριο μάτι και εορταστική διάθεση  την Πασχαλιά  που έρχεται. 

  Όπως  συνηθίζουμε  κάθε πρωτομηνιά, ας  ανατρέξουμε  στο "καλαντάρι" του μήνα και  στο βιβλίο της κ. Λίνας Μπόγρη -Πετρίτη  "Τα λέμε  και στην Αίγινα" όπου οι παροιμίες έχουν  τον πρώτο λόγο. Παροιμίες  που έχουν αναφορά  στην αγροτική ζωή των παλαιών Ελλήνων. Ο καιρός  και  τα νάζια  του αυτό το μήνα καθόριζαν εν πολλοίς  τη σοδειά και την πορεία των εργασιών.

Απρίλιος, δεύτερος μήνας της Άνοιξης και τέταρτος μήνας του χρόνου, σύμφωνα με το Ιουλιανό αλλά και το Γρηγοριανό ημερολόγιο. Έχει τριάντα ημέρες. Το όνομά του από το λατινικό Aprillis και το ρήμα             aperio= ανοίγω, επειδή είναι ο μήνας που ανοίγουν τα μπουμπούκια.

Την πρώτη ημέρα του μήνα, κυριαρχεί το πρωταπριλιάτικο ψέμα!

 Ένα έθιμο που συνεχίζεται στις μέρες μας και που, σύμφωνα με το θρύλο, ξεκίνησε από τη Γαλλία κατά τον 16^ο αιώνα, όπου γιορταζόταν η 1^η Απριλίου σαν αρχή του χρόνου. Ο πάπας Γρηγόριος όμως έδωσε διαταγή να μετατεθεί η πρωτοχρονιά από την 1^η Απριλίου στην 1^η Ιανουαρίου, κάτι που υλοποίησε ο βασιλιάς Κάρολος ο Θ΄. Οι άνθρωποι μπερδεύτηκαν με τις αλλαγές και πολλοί ήταν εκείνοι που δεν μπορούσαν ν’ αλλάξουν συνήθειες χρόνων. Η κοινωνία χωρίστηκε σ’ εκείνους που δέχτηκαν την αλλαγή και στους άλλους που δεν δέχονταν τη νέα κατάσταση. Μαθημένοι οι δεύτεροι να ανταλλάσσουν ευχές και δώρα την 1^η του έτους που είχαν συνηθίσει τον μήνα Απρίλιο, δέχονταν και ψεύτικα δώρα και ευχές από τους άλλους. Έτσι υπερίσχυσε ο λόγος της πράξης και τα λόγια ήταν ψεύτικα, μέχρις ότου φτάσαμε στις πρωταπριλιάτικες φάρσες, που όλοι προσπαθούν με τα ψέματά τους να ξεγελάσουν όσο το δυνατόν περισσότερους.

-Απρίλης, λεν οριστικά πως μπαίνει καλοκαίρι,

αλλά μπορεί πρωταπριλιά να ’ναι κι αυτό. Ποιος ξέρει;

Περιμένουν πολλά από τον Απρίλη οι γεωργοί και με αγωνία «ψάχνουν για σημάδια» από τον χειμώνα ακόμα.

-Αν δεις Φλεβάρη γελαστό, καρτέρα Απρίλη σκοτεινό.

Συνήθως αυτό το μήνα πέφτει το Πάσχα. Η Ανάσταση του Θεανθρώπου, αλλάζει τη διάθεση του γεωργού και αυξάνει την πίστη του για την καλή σοδειά μαζί με την ανάσταση της φύσης.

-Τώρα Απρίλης κι Άνοιξη, τώρα Χριστός Ανέστη…(από δημοτικό τραγούδι).

-Ο Απρίλης δείχνει τον ανθό κι ο Μάης τον καθαρίζει.

-Ο Απρίλης ρίχνει τη δροσιά, κι ο Μάης τα λουλούδια.

-Απριλομάη τα πουλιά φτιάχνουνε τη φωλιά τους.

-Απρίλης με τα λούλουδα και Μάης με τα ρόδα.

-Του Απρίλη οι μαργιολιές βάζουν μπελά και στις γριές

  και του Μάη τα καπρίτσια μαργιολέουν τα κορίτσια.

-Απρίλη μέρες ζύμωνε κι αν έχεις στράτες πήγαινε.

-Απριλιάτικο μεθύσι, όπου κάτσει θα γιομίσει.

Ευλογία Θεού λένε τις βροχές τ’ Απρίλη οι γεωργοί και υποστηρίζουν πως είναι ό,τι καλύτερο για τα σπαρτά, τα αμπέλια, τις ελιές.

Αρκετές και οι μετεωρολογικές παροιμίες, όπου αναφέρεται η ευεργετική απριλιάτικη βροχή.

-Του Απρίλη η βροχή κάθε στάλα και φλουρί.

-Ο Μάης για τον τρυγητή κι ο Απρίλης για το θέρο.

-Κάθε σταγόνα τ’ Απριλιού, ένα βαρέλι λάδι.

-Οι μέρες τ’ Απριλιού λεν τα μαντάτα του λαδιού.

-Αν κάνει ο Απρίλης δυο νερά κι ο Μάης άλλο ένα,

τότε τ’ αμπελοχώραφα χαίρονται τα καημένα.

-Καιρός φέρνει τα λάχανα, καιρός τα παραπούλια,

 κι αν δείξει ο Απρίλης  δυο χαρές, γιομίζουν τα σακούλια.

-Απρίλης βρεμένος, άρχοντας κορδωμένος.

-Αν δεις Απρίλη άβρεχο και Μάη ποτισμένο,

 θα δεις το δόλιο γεωργό αρκούδι πεινασμένο.

-Αν βρέξει ο Απρίλης τρεις και τέσσερις , κι ο Μάης μία δύο,

αξίζει, βασιλέα μου, για όλο σου το βίο.

-Κάλλιο Γενάρης άχιονος, παρά Απρίλης άβρεχος.

-Βροχή τ’ Απρίλη θέλει ο γεωργός κι ο κεραμιδάς την ξέρα.

-Τα νερά τ’ Απρίλη, του φτωχού τα πλούτη.

-Η βροχή τ’ Απρίλη μόνο τους ψαράδες  βλάφτει.

Επειδή ο καιρός δεν έχει ακόμα "στρώσει", ο λαός πιστεύει ότι σταθεροποιείται στις 18 Απριλίου και συμβουλεύει μέσα από τις παροιμίες:

-Το Μάρτη ξύλα φύλαγε μη κάψεις τα παλούκια, και τ' Απριλιού τις δεκαοχτώ μη κάψεις τα καρούλια (του αργαλειού).

-Ως τ' Απριλιού τις δεκαοχτώ να 'χεις το μάτι σου ανοιχτό.

Περάσανε οι δεκαοχτώ, άραξε πάνω σ' ένα αβγό.

-Και στ' Απριλιού τις δεκαοχτώ, ξεράθει η πέρδικα στ' αβγό, (από το κρύο).

-Στον τόπο τον αμαρτωλό Απριλομάη χιονίζει.

-Αν τρελαθεί ο Απρίλης μας και θέλει να χιονίσει,

 κακό έκανε στο γεωργό που θέλει ν' αλωνίσει.

Τούτο το μήνα τα αποθέματα λιγοστεύουν και, περιμένοντας τις καινούριες σοδειές, οι γεωργοί τινάζουν ακόμα και τα κοφίνια μήπως  κι έχει μείνει ακόμα κάτι μέσα από ... προμήθειες.

-Απρίλης, γρίλης (γκρινιάρης), τιναχτοκοφινίδης.

Πολλοί είναι εκείνοι που τον λένε Αγιοργίτη, επειδή πέφτει τούτο το μήνα η γιορτή του Αγίου Γεωργίου, του ήρωα τροπαιοφόρου και δρακοκτόνου, που σκοτώνει το «θηρίο», σώζει την κόρη και έτσι ξανατρέχει  και πάλι ελεύθερο το νερό, όπως αναφέρεται στο θρύλο. Την ημέρα της γιορτής του, μαζεύουν από τους αγρούς το μυρωδάτο χαμομήλι, για να έχουν ισχύ οι θεραπευτικές του ιδιότητες, με την  ευλογία του αγίου.

-Απ’ τ’ Άι Γιωργιού τσιμάριζε κι αμόλα (απόπλευσε), αφού και ο καιρός στρώνει.

Και επειδή ο λαός μας πιστεύει πως «κάθε πράγμα στον καιρό του», έχει και για τον Απρίλη κάτι να πει:

-Μη πας Απρίλη για γαμπρός, το Θεριστή κουμπάρος,

μήτε Γενάρη σώγαμπρος, για θα σε πάρει ο χάρος. 

Αλλά και για τις αγροτικές εργασίες που δεν πρέπει να αργούν :

-Αλί στα Μαρτοκλάδευτα και τ’Απριλοσκαμένα. (Είναι πολύ αργά να κλαδεύεις τον Μάρτιο, το ίδιο αργά και για τον Απρίλιο το όργωμα).

Μέσα σε όλ’ αυτά και ο φόβος του ή της ερωτευμένης από δίστιχο του Κλήδονα:

 -Μην είναι η αγάπη μας σαν τ’ Απριλιού  το χιόνι,

 όπου το ρίχνει αποβραδίς και το πρωί το λιώνει.

Αλλά και οι ευσεβείς πόθοι των… αρσενικών:

-Να ’μουν το Μάη γάιδαρος και τον Απρίλη κριάρι,

 όλο το χρόνο κόκορας και γάτος το Γενάρη.                                                 

Και το πολύ δικό μας από το έθιμο του Λειδινού, στο… αισιόδοξο μοιρολόι:

-[…] Πάλι θα ’ρθεις, Λειδινέ μου, με του Μάρτη τις δροσιές,

 με τ’ Απρίλη τα λουλούδια τσαι του Μάη τις δουλειές.

Μετά βαΐων και κλάδων.... σήμερα Κυριακή των Βαΐων.

  Μετά βαΐων και κλάδων υποδέχονται οι κάτοικοι της Ιερουσαλήμ  το Χριστό. Η θριαμβευτική είσοδος του Χριστού στα Ιεροσόλυμα νοηματίζει  τη σημερινή μέρα. Κυριακή των Βαΐων λοιπόν και βρισκόμαστε πλέον στα πρόθυρα της Μεγάλης Εβδομάδος.

   Ο Ιησούς προχωρά προς το πάθος ενώ αυτοί που ζητωκραυγάζουν  τα "Ωσαννά"  τον εγκαταλείπουν σε λίγο  και στρέφονται εναντίον του. Είναι οι ίδοι που σε λίγες μέρες  γεμάτοι θυμό θα φωνάζουν το "Σταυρωθήτω"

   Ο Ιησούς προχωρά πέρα από το πανηγύρι, στο πάθος, στη Σταύρωση και την Ανάσταση. Αυτός είναι ο τελικός σκοπός.

 Τότε, ερχόμενος ο Ιησούς από τη Βηθανία στα Ιεροσόλυμα, έστειλε δύο από τους Μαθητές του και του έφεραν ένα γαϊδουράκι. Και κάθισε πάνω του για να μπει στην πόλη.

Ο δε λαός, ακούγοντας ότι ο Ιησούς έρχεται, πήραν αμέσως στα χέρια τους βάγια από φοίνικες και βγήκαν να τον υποδεχτούν. Και άλλοι μεν με τα ρούχα τους, άλλοι δε κόβοντας κλαδιά από τα δέντρα, έστρωναν το δρόμο απ’ όπου ο Ιησούς θα περνούσε. Και όλοι μαζί, ακόμα και τα μικρά παιδιά, φώναζαν: «Ωσαννά· ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου, ο βασιλεύς του Ισραήλ».

Ο Χριστός εισέρχεται στα Ιεροσόλυμα «επί πώλον όνου». Πορεύεται και οι Ισραηλίτες τον υποδέχονται με τιμές ως Βασιλιά. Εκείνος δεν δίνει ιδιαίτερη σημασία στις τιμές, δεν περιορίζεται στο πανηγύρι, στην πρόσκαιρη δόξα, αλλά προχωρεί στο σταυρό και την Ανάσταση.

Η είσοδος του Χριστού στα Ιεροσόλυμα είναι τελικά η είσοδος του μαρτυρίου στην επίγεια ζωή του Κυρίου. Σε λίγες ημέρες θα μαρτυρήσει και θα θανατωθεί στο σταυρό, για να θανατώσει το θάνατο και να χαρίσει τη ζωή.