Τρίτη, 16 Ιανουαρίου 2018

Τα εκκλησάκια του Αγίου Αντωνίου στην Αίγινα

  Μεγάλης τιμής και ευλάβειας απολαμβάνει ο Άγιος Αντώνιος στην Αίγινα και αυτό μαρτυρείται από τα πολλά εκκλησάκια  που είναι αφιερωμένα στη μνήμη του.
   Στην  Ανατολική άκρη της Αίγινας συναντάμε τον Άγιο Αντώνιο. Ένα ερημικό εκκλησάκι πάνω στο βουνό. Το τοπίο συμπληρώνεται και από  το γνωστο παρατηρητήριο που έκτισαν οι Γερμανοί στην περιοχή τα χρόνια  της Κατοχής.
  Λίγοι Αιγινήτες έχουν ανέβει στο ύψωμα του Αγίου Αντωνίου, ανατολικά του οικισμού του Ανιτσαίου. Στρίβοντας αριστερά από την εκκλησία του Ανιτσαίου και ακολουθώντας το στενό δρόμο φτάνεις σε ένα ξέφωτο με τρεις ερειπωμένους ανεμόμυλους. Συνεχίζοντας αντικρύζεις απέναντι το ύψωμα του Αγίου Αντωνίου. Η ανάβαση σε αυτό αποτελεί μια απόλαυση που λίγα σημεία της Αίγινας προσφέρουν.  Πίσω σου ο όγκος του νησιού και μπροστά σου ένα βουναλάκι που λες ότι είναι ξεκομμένο από το υπόλοιπο νησί. Η απεραντωσύνη της θάλασσας προς το Αιγαίο σε καθηλώνει.

   Το όνομα της περιοχής οφείλεται στο ομώνυμο εκκλησάκι το οποίο είναι κτισμένο στη βορειοδυτική πλευρά  του βουνού και πλαισιώνεται από ένα μικρό κελί. Το βουνό αυτό αν και δεν έχει το ύψος του Όρους της Αίγινας, ξεχωρίζει για την επιβλητική του παρουσία.
 Είναι υψηλότερο από τα αντικρυνά υψώματα και κατά κάποιο τρόπο αποκομμένο από αυτά. Η δυτική του πλευρά που κοιτά προς την Αίγινα έχει πολλές αναβαθμίδες και κάποια μικρά αλωνάκια. Ένδειξη ότι εκεί καλλιεργούσαν παλαιότερα οι κάτοικοι των γύρω οικισμών.
  
   
Ψηλά στον Ασώματο στην άκρη της Κυψέλης
 Δεν είναι  μόνο  το γνωστό εκκλησάκι που  βρίσκεται στην κυριολεξία στην άκρη της Αίγινας ανατολικά από το Ανιτσαίο και πάνω στο ομώνυμο βουνό. Εκκλησάκι αφιερωμένο στον Άγιο Αντώνιο συναντάμε μέσα  στο χωριό του Μεσαγρού (κάτω) αλλά  και  στις παρυφές  της Κυψέλης και  του Ασωμάτου (επάνω),  αριστερά στο δρόμο  που οδηγεί στον Άγιο Νεκτάριο στην περιοχή του Προφήτη Ηλία. Και στις δύο περιπτώσεις  έχουμε να κάνουμε με δύο χαρακτηριστικά δείγματα νησιώτικης αρχιτεκτονικής, δύο μονόχωρους θολωτούς ναούς οι οποίοι αν κρίνουμε από τις φωτογραφίες απολαμβάνουν  της φροντίδας και της περιποίησης  τωνενοριτλων και γειτόνων τους.
     Στο Μεσαγρό.
     Οι φωτογραφίες προέρχονται από την εργασία  των μαθητριών  Κουνάδη Βίκυς και Γκίκα Κωσταντίνας   του 2ου Γυμνασίου με θέμα  τα ξωκκλήσια  της Αίγινας (καταγραφή και φωτογράφιση)

Φυλακές Αίγινας 1971. Τα πρόσωπα.

   Η  φίλη κ. Τζένη  Παπανικολάου μας  έστειλε αυτές  τις σπάνιες  φωτογραφίες με αφορμή  την έκθεση  που πραγματοποιείται στην αίθουσα  του Λαογραφικού Μουσείου Αίγινας με τον τίτλο "Ενθυμήματα"  και αναφέρεται στα  χρόνια  που το κτίριο λειτουργούσε ως φυλακή.
   Η  έκθεση αυτή γίνεται  η αφορμή να  προκύψουν  πολλά  νέα  στοιχεία, όπως βιβλία, φωτογραφίες, ημερολόγια, αντικείμενα, κατασκευές αλλά κυρίως να ξεσκονιστούν οι μνήμες και να κατατεθούν μαρτυρίες  από ανθρώπους που θυμούνται και  δεν φοβούνται γι΄αυτό.

 Φυλακές Αίγινας 1971. Στην πρώτη φωτογραφία  εικονίζονται:
Νίκος Απανωμεριτάκης, Μιχάλης Παπαδάκης, Δημήτρης Ξυριτάκης, Φοίβος Ιωαννίδης, Νίκος Ζαμπέλης, Χαράλαμπος Γεωργακάκης, Λευτέρης Βερυβάκης, Κώστας Τζούβαλης.



Δευτέρα, 15 Ιανουαρίου 2018

Η μικρή Βαγγελίτσα

    Ο  ρέκτης  της παλαιάς Αίγινας κ. Νεκτάριος Κουκούλης μας συγκίνησε δημοσιεύοντας στο προσωπικό του ιστότοπο  μια  φωτογραφία από  τη μαθητική ζωή της Αίγινας στην οποία  εικονίζεται η αείμνηστη Ευαγγελία Γελαδάκη. Τρίτη από αριστερά  η Βαγγελίτσα, σοβαρή, συνεσταλμένη, ταπεινή και μετρημένη  όπως ήταν σε  όλη της τη ζωή, όπως  τη γνωρίσαμε.

  Παραθέτουμε  το συνοδευτικό  κείμενο  του κ. Ν. Κοουκούλη:
Μέσα δεκαετίας '60: Από τότε τη φωνάζαν "Βαγγελίτσα". Αναγνωρίζεται εύκολα ανάμεσα στη μαθητοπαρέα της εποχής (πρώτο κορίτσι από αριστερά όπως βλέπουμε τη φωτό). Καλό σου ταξίδι, αγαπημένη μας αναντικατάστατη παιδίατρε. Ας είσαι αείμνηστη! (αρχείο Φίλιππου Αντωνίου)

Βράβευση μαθητών από το Μορφωτικό Σύλλογο Αίγινας.

    Στα πλαίσια της καθιερωμένης κοπής της βασιλόπιτας χθες Κυριακή 14 Ιανουαρίου, ο Μορφωτικός Σύλλογος Αίγινας "Ι.Καποδίστριας" βράβευσε τους τρεις αριστούχους μαθητές  των τριών Γυμνασίων της Αίγινας με  το αριστείο "Γεωργίου Αλυφαντή". Κάθε χρόνο ο Μορφωτικός Σύλλογος θέλοντας να τιμήσει  τη μνήμη του μεγάλου μαθηματικού βραβεύει  τους  τρεις αριστούχους των τριών Γυμνασίων. Είναι οι μαθητές που αρίστευσαν την προηγούμενη σχολική χρονιά, ήρθαν πρώτοι από το 1ο Γυμνάσιο Αίγινας, ο Χρήστος Μαΐλης, από το 2ο Γυμνάσιο Αίγινας, η Βασιλική Κουνάδη και από το Γυμνάσιο Μεσαγρού η Παπακωνσταντή Σωτηρία. Και οι τρεις είναι πλέον μαθητές της Α΄ Λυκείου.

Η ζωή στις Φυλακές της Αίγινας μέσα από τις δημιουργίες των κρατούμενων.

Ξύλινες  κατασκευές, μικροαντικείμενα καθημερινής και οικιακής χρήσης, κάντρα - "καλημέρες", πορτοφόλια, κουτιά, ξύλινες βαλίτσες, δίσκοι σερβιρίσματος, καραβάκια, εκτίθενται  στην έκθεση με τον τίτλο "Ενθυμήματα" στην αίθουσα  του Λαογραφικού Μουσείου Αίγινας. Μια έκθεση που φέρνει στο φως τις δημιουργίες  των κρατούμενων όλα  τα χρόνια που το Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο λειτούργησε  ως Φυλακές.
   Για  πολλές δεκαετίες  εγκαταβίωσαν στα  κτίρια αυτά  πολιτικοί και ποινικοί κρατούμενοι. Η  συγκεκριμμένη έκθεση με που με πολύ κόπο οργάνωσε η κ. Ελίκα  Βλάχακη με την υποστήριξη της Κουνωφελούς Επιχείρησης  του Δήμου Αίγινας, του Συλλόγου Φίλων  του Λαογραφικού Μουσείου Αίγινας  παρουσιάζει την καθημερινότητα  των ανθρώπων  μέσα στη Φυλακή. Μέσα από  τα αντικείμενα δεν καταγράφεται απλά μια ολόκληρη εποχή και μια ιστορική σελίδα  του Κτιρίου ή της Νεότερης Ιστορίας αλλά  αποκαλύπτονται  οι συνήθειες, οι σκέψεις, τα συναισθήματα, τα όνειρα, οι ελπίδες, οι καημοί όλων εκείνων των δημιουργών.
  Οι  δημιουργίες αυτές παραχωρήθηκαν ευγενώς από ιδιώτες στην κατοχή των οποίων έφθασαν καθώς πωλούνταν  στα μικρούς  αυτοσχέδιους πάγκους σε πανηγύρια ή επισκεπτήρια  στις Φυλακές.
  Κρίμα  οι  ίδιοι οι δημιουργοί δεν αναφέρουν  το όνομά  τους πάνω στα αντικείμενα. Και όλοι καταλαβαίνουμε  τους λόγους.

Μια σημαντική έκθεση  την οποία  αξίζει να επισκεφθούν όλοι οι Αιγινήτες







Κυριακή, 14 Ιανουαρίου 2018

Κοπή βασιλόπιτας στο 2ο Γυμνάσιο Αίγινας

  Μια καθιερωμένη γιορτινή στιγμή  στα πλαίσια  τςη ελληνικής και χριστιανικής παράδοσης είναι η κοπή βασιλόπιτας στην αρχή του νέου χρόνου.
 Η βασιλόπιτα όμως έδωσε  την ευκαιρία στη μαθητική κοινότητα  του 2ου Γυμνασίου να οργανώσει μια μική γιορτή με παραδοσιακά κάλαντα που έπαιξαν οι νεαροί οργανοπαίχτε ςτου σχολείου, όπως κάλαντα από τη Χίο την Ικαρία , την Αίγινα αλλά και  να διανθιστούν με την ανάγνωση των παραδοσιακών  εθίμων της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανείων της Αίγινας..
  Η γιορτή πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 12 Ιανουαρίου στο τέλος  των μαθημάτων. Την πίτα ευλόγησε και έκοψε ο εφημέριος της Κυψέλης π. Νεκτάριος Κουκούλης. Παραβρέθηκαν τα μέλη του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων με την πρόεδρο κ. Μάρθα Χαρτοφύλακα να απευθύνει ευχές  για  το νέο έτος στους μαθητές.
   Η πίτα  και τα δώρα  ήταν προσφορά  του Συλλόγου Γονεών και Κηδεμόνων. Οι  τυχεροί μαθητές που βρήκαν  τα  6 φλουριά κέρδισαν από μια δωροεπιταγή των 10 ευρώ  για αγορά  ρουχισμού από κεντρικό κατάστημα της πόλης  της Αίγινας. Επίσης τιμήθηκε ο μαθητής Πέτρος Φλεμετάκης ο οποίος διακρίθηκε στο μαθηματικό Διαγωνισμό 'Ο Θαλής"



Το καραβάκι του Γιώργου Καλόφωνου.



   Ένα μικρό χειροποίητο καραβάκι κλέβει  τις εντυπώσεις στην έκθεση "Ενθυμημάτων" που εγκαινιάστηκε χθες  το απόγευμα στην αίθουσα  του Λαογραφικού Μουσείου Αίγινας. Στην έκθεση αυτή που με πολύ γνώση και καλαισθησία έχει  οργανώσει η κ. Ελίκα Βλαχάκη παρουσιάζονται πολλά αντικείμενα που έφτιαχναν οι κρατούμενοι μέσα στις φυλακές  και τα πουλούσαν όταν είχαν επισκεπτήριο ή σε γιορτές όπως  του Σωτήρος  το καλοκαίρι που εόρταζε και ο ναός  των Φυλακών. Η έκθεση πλαισιώνεται από κείμενα - μαρτυρίες για μια ολόκληρη εποχή, για έναν κόσμο που περιστρεφόταν γύρω από τη ζωή των Φυλακών. Από εμπειρίες  κρατουμένων αλλά και απλών Αιγινητών που έβλεπαν, άκουγαν και έρχονταν σε επαφή με το κτίριο και τους ανθρώπους του.

   Πολλά  και ενδιαφέροντα τα αντικείμενα. Ανάμεσα σε αυτά και το καραβάκι που προσέφερε στην έκθεση ο ιστορικός και Βυζαντινολόγος κ. Γ. Καλόφωνος. Το καραβάκι αυτό έχει τη δική του ιστορία την οποία  παραθέτουμε, έτσι όπως παρουσιάζεται  στην έκθεση.

 Η προέλευση του μικρού αυτού καραβιού είναι χαμένη στην αχλύ της μνήμης της παιδικής –προσχολικής– μου ηλικίας. Θεωρώ, χωρίς όμως να μπορώ να είμαι βέβαιος, ότι μου το πήρε δώρο ο πατέρας μου κάποιο καλοκαίρι, ίσως από τον «Βαπόρη». Ήταν πάντοτε αντικείμενο αγαπημένο, που καταλαμβάνει περίοπτη θέση στα Αιγινήτικα δωμάτιά μου – έχω αλλάξει τρία μέσα στα χρόνια που έχω ζήσει το σπίτι της Αίγινας. Τώρα που το σκέφτομαι ήταν τρεις οι λόγοι που ξεχώριζα πάντα το καραβάκι αυτό. Και πρώτα απ᾽ όλα το γεγονός ότι είναι καράβι: καράβι καραβίσιο, με το φουγάρο του και το –σπασμένο πια– κατάρτι του, καράβι όμορφο, από αυτά που με έφερναν κάθε καλοκαίρι στο αγαπημένο μου νησί, αφήνοντας συχνά πίσω τους σύννεφα λευκού καπνού… Έπειτα ήταν η ευτελής αλλά και κάπως πανηγυριώτικη αίσθηση που απέπνεε, με τα φανταχτερά γυαλιστερά χρώματα και τις ιριδίζουσες χάντρες αλλά και τον τόσο γοητευτικό πρωτογονισμό της χειροποίητης κατασκευής του που του έδινε μια αυθεντικότητα πρωτόγνωρη σε σχέση με τα κανονικά παιδικά μου παιχνίδια. Και τέλος ο άγνωστος φυλακισμένος κατασκευαστής του, γιατί από την πρώτη στιγμή γνώριζα ότι το καραβάκι μου ήταν έργο φυλακισμένου. Συχνά τον φανταζόμουνα έγκλειστο στο κελί του, στερημένο από την χαρά να «αλωνίζει» όλη την Αίγινα όπως κάναμε τότε τα καλοκαίρια, να φτιάχνει τα λαμπερά του καραβάκια που τα χαίρονταν παιδιά σαν και μένα που ποτέ του δεν θα γνώριζε. Κι αυτές οι σκέψεις πρόσθεταν μια αίσθηση μελαγχολίας, που όμως –όπως το κάθε τι στην Αίγινα– ήταν για μένανε γλυκιά. Παιδική αφέλεια θα μου πείτε…
Το καραβάκι μου μαζί με το παραπάνω κείμενο εκτίθεται στο Λαογραφικό Μουσείο Αίγινας στην έκθεση «Ενθυμήματα: Αντικείμενα και Ιστορίες» σε επιμέλεια Ελίκας Βλαχάκη.