Εκτός δρομολογίων το πλοίο "ΠΑΝΟΡΑΜΑ"

Για την εξυπηρέτηση της παλαιάς του γραμμής Μαρμάρι - Ραφήνα, το πλοίο "ΠΑΝΟΡΑΜΑ" διέκοψε τα δρομολόγια του στη γραμμή της Αίγινας. Το πλοίο θα αντικαταστήσει το "ΕΥΒΟΙΑ ΣΤΑΡ" της ίδιας εταιρείας καθώς το δεύτερο θα πραγματοποιήσει την υποχρεωτική ακινησία του για λόγους συντήρησης.

Αξίζει να αναφέρουμε ότι το "ΠΑΝΟΡΑΜΑ" από το Νοέμβριο που δρομολογήθηκε στη γραμμή Πειραιά - Αίγινας άφησε πολύ καλές εντυπώσεις τόσο για τους χώρους του, την ταχύτητα του αλλά κυρίως τις τελευταίες ημέρες με τους νοτιάδες καθώς ταξίδεψε με αξιοπιστία και σταθερότητα.

Ευχόμαστε σύντομα να το δούμε και πάλι στη γραμμή μας.

 

Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος στην Παλαιά Χώρα.

 

 

Ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος είναι ο Βαπτιστής του Χριστού και εορτάζει σήμερα.

Μεγάλη και η σημερινή εορτή καθώς χιλιάδες άνθρωποι άνδρες και γυναίκες εορτάζουν σήμερα που η Εκκλησία  τιμά τη μνήμη του τελευταίου προφήτη της Παλαιάς Διαθήκης που όχι μόνο προφήτεψε τον ερχομό του Χριστού αλλά  τον υποδέχθηκε και τον βάπτισε.

Σήμερα  7 Ιανουαρίου στον απόηχο της εορτής των Θεοφανείων η Εκκλησία τιμά το μεγάλο αυτό πρόσωπο που συμμετέχει στα Θεοφάνεια.

Επιμένουμε να θυμόμαστε τα ξεχασμένα ταπεινά εκκλησάκια της Παλαιάς Χώρας. Τα εκκλησάκια  των προγόνων μας σε έναν λόφο όπου για δέκα σχεδόν αιώνες έσφυζε από ζωή και οι παλαιοί Αιγινήτες κατόρθωσαν να επιβιώσουν και να διατηρήσουν τον πολιτισμό τους και να αφήσουν μια βαριά κληρονομιά στους αδύναμους και καχεκτικούς ώμους μας.

  Σήμερα εορτάζει η εκκλησία  του Ιωάννου του Προδρόμου στην Παλιαχώρα. Ένας από  τους μεγαλύτερους και σημαντικούς ναούς του λόφου, ο οποίος όμως κινδυνεύει από την εγκατάλειψη και την αδιαφορία μας. Οι φωτογραφίες αποτυπώνουν το μέγεθος της καταστροφής με την οροφή να έχει ανοίξει σε πολλά σημεία.

Ο Πρόδρομος εορτάζει σήμερα  7 Ιανουαρίου αλλά παρέμεινε αλειτούργητος όπως τα περισσότερα εκκλησάκια του λόφου όταν εορτάζουν.


   Ο Πρόδρομος βρίσκεται σχετικά κοντά  στο ναό  του Σταυρού που είναι και ο πρώτος που συναντάμε  στην είσοδο  της μεσαιωνικής πολιτείας.
   Ακολουθώντας το μονοπάτι προς  τα ανατολικά μετά  τον Άγιο Αθανάσιο και πριν τον Άγιο Ευθύμιο συναντάμε τον Τίμιο Πρόδρομο με αρκετά φυτά στην οροφή του να τη  διαβρώνουν, αλλά  και με  το πάτωμα  του ναού να έχει υποχωρήσει σε πολλά σημεία.

Όπως διακρίνουμε και στην παρακάτω φωτογραφία στο εσωτερικό του ναού  έχουν αποθηκευτεί οι σιδερένιες σκαλωσιές που θα χρησιμοποιηθούν για τις εργασίες αναστήλωσης της αντικρινής με το ναό εκκλησίας  του Αγίου Ευθυμίου, της οποίας εγκρίθηκαν οι μελέτες για  τη συντήρηση της.

   Ο ναός του Προδρόμου είναι μονόχωρη βασιλική και σύμφωνα με τον Σ. Δημητρακόπουλο έχει κτισθεί στα  τέλη του 17ου αιώνα. Λίγες αγιογραφίες συναντάμε στους τοίχους ενώ κάποιες αό αυτές είναι επιζωγραφισμένες.  Αν και συντηρήθηκε από την αρχαιολογία  το 1967 η κατάσταση του κτιρίου μετά και τις τελευταίες βροχές είναι τραγική.

Στο Λιβάδι ο αγιασμός των υδάτων από τον ριψοκίνδυνο π. Στυλιανό.

Αρκετά  ριψοκίνδυνος ο π. Στυλιανός, εφημέριος της ενορίας  των Αιγινητών Αγίων στο Λιβάδι της Αίγινας, που αψήφησε τα βράχια και τη δύσκολη πρόσβαση για να επιβιβαστεί στο μικρό ταχύπλοο και να τελέσει  τον καθαγιασμό των υδάτων.

Αρκετά θαρραλέοι και οι τρεις κολυμβητές που έπεσαν στη θάλασσα για να ανασύρουν το Σταυρό.

Η τελετή πραγματοποιήθηκε μετά τη Θεία Λειτουργία στον ενοριακό ναό και αποτελεί παράδοση τα τελευταία χρόνια να τελείται σε αυτό το σημείο η ρίψη του     Τιμίου Σταυρού. Είναι το σημείο δεξιά από τους τάφους των Σαλαμινομάχων που προσφέρει απάγκιο από τον άνεμο και τα κύματα.

 

 

Ο αγιασμός των υδάτων στο Λεόντι της Κυψέλης

Ο  αγιασμός της φύσης και των υδάτων με τη Βάπτιση του Κυρίου είναι το μεγάλο εκκλησιαστικό γεγονός που σήμερα εορτάζει όλος ο Ορθόδοξος κόσμος.

Στην Κυψέλη για άλλη μια χρονιά παραδοσιακά η τελετή του αγιασμού των υδάτων με την κατάδυση του Σταυρού πραγματοποιήθηκε στο εμπορικό λιμάνι  του Λεοντίου που παραμένει έρημο μετά  την αποχώρηση και της τελευταίας υδροφόρας.

Ο εφημέριος της Κυψέλης π. Νεκτάριος Κουκούλης επιβιβάστηκε στο καΐκι του κ. Νίκου Μπήτρου και από την κουπαστή του τέλεσε τη ρίψη του Σταυρού στη θάλασσα.

Την τελετή παρακολούθησε πολύς κόσμος είτε από την αποβάθρα είτε επιβιβασμένος σε πλεούμενα που γι αυτόν τον σκοπό είχαν προσεγγίσει στην περιοχή.

 
Φωτογραφίες: Χρήστος - Διονύσης Λεούσης και Vaso - Spyros

 

Η εικόνα των Θεοφανείων - της Βάπτισης του Χριστού από την Παχεία Ράχη.

 

Θεοφάνεια ή Επιφάνεια ή Φώτα. Η εκκλησία εορτάζει το  γεγονός της Βάπτισης του Ιησού Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό από τον Ιωάννη  τον Πρόδρομο.

Από τις αρχαιότερες χριστιανικές εορτές που τελούνται με μεγάλη λαμπρότητα και συμμετοχή πιστών.

Μια πανέμορφη εικόνα της Βάπτισης του Κυρίου αντικρίζει ο επισκέπτης - προσκυνητής στον Ιερό Ναό του Αγίου Διονυσίου της Παχιοράχης στην Αίγινα. Η εικόνα αυτή όπως και η αντίστοιχη της Γέννησης  που είχαμε παρουσιάσει προ ημερών βρίσκονται πάνω από τις πλαϊνές εισόδους του ναού, όπου και υπάρχει μεγάλη επιφάνεια τοίχου και προσφέρεται για  μια εικόνα του Δωδεκάορτου.

   Η εικόνα  της Βάπτισης λοιπόν βρίσκεται στην νότια πλευρά του ναού αντικριστά με αυτήν της Γεννήσεως και ακολουθούν την ίδια λαϊκή τεχνοτροπία. Εντυπωσιάζουν τα ζωηρά χρώματα και οι οικείες μορφές των προσώπων. Μπορεί να απουσιάζει η συμμετρία και να μην ακολουθούνται οι κανόνες και οι τύποι της βυζαντινής  τεχνοτροπίας όμως το αποτέλεσμα είναι θαυμάσιο

   Στο κέντρο της τοιχογραφίας ιστορείται ο Χριστός λουσμένος από το φως, ενώ το Άγιο Πνεύμα "εν είδει περιστεράς" ίπταται και δύο άγγελοι με  ανοιχτές  φτερούγες αναμένουν να τελειώσει η βάπτιση. Ο Ιορδάνης ποταμός ήρεμος υποδέχεται το Χριστό και ο Ιωάννης ο Πρόδρομος βαπτίζει όπως παραμερίζοντας  τις όποιες ενστάσεις και αντιρρήσεις του.

  Όλη η εικόνα αποπνέει μια ατμόσφαιρα γαλήνης και ηρεμίας, κάτι  που χαρακτηρίζει και τον μικρό ήσυχο οικισμό  της Παχιοράχης.

"Πολλά δε θέλει ο άνθρωπος για να είναι ευτυχισμένος"........

 Όταν η δουλειά τελείωνε ο κύριος Θανάσης έβγαινε έξω στο δρόμο. Διάλεγε ένα απομονωμένο τραπεζάκι και καθόταν ήσυχα να πιεί ένα ποτηράκι. Εκεί μόνος  του, κάθιδρος, κουρασμένος, σκεφτικός. Άλλη μια καυτή ημέρα μέσα στην κουζίνα του "Κάππος έτσι" είχε τελειώσει. Και  είχε έρθει η ώρα της ξεκούρασης του πολεμιστή.

Η στιγμή του στοχασμού και της ρέμβης σε ένα πολύβουο στενό που όμως η φασαρία του δεν τον ενοχλούσε καθόλου. Εκείνος μόνος του να ησυχάζει, να σκέφτεται και να γλυκοχαιρετά τους πάντες.

Έτσι ήταν ο κύριος Θανάσης. Έτσι θα τον θυμόμαστε. Σε ένα τραπεζάκι να κουτσοπίνει και να απολαμβάνει την ηρεμία μετά  την κούραση της μέρας. Μια εικόνα που έρχεται από πολύ παλιά. Από τα χρόνια εκείνα που ο Έλληνας αγωνιζόταν σκληρά για το βιοπορισμό του, για να καλύψει τα έξοδα της οικογένειας, για να την κρατήσει όρθια. Και όταν τέλειωνε την ημέρα του, λίγο πριν γυρίσει στο σπίτι του έπινε ένα κρασί στη ταβέρνα της γειτονιάς του. Για να πάρει μια ανάσα, να πει δυο κουβέντες, να αναπνεύσει.

Μια εικόνα βαθιά και απόλυτα ελληνική. Γνήσια και αληθινή. Το τραπεζάκι, το κρασί στο ποτήρι κι αν δεν υπάρχει παρέα, υπάρχει ο ουρανός. Υπάρχει ο Θεός. Υπάρχουν οι φίλοι που κάπου και εκείνοι υπάρχουν και αναπνέουν.

Εκείνες τις στιγμές που ο άνθρωπος μένει μόνος και πίνει μόνος γυρίζει κοιτά  τον ουρανό, σηκώνει τα χέρια του ψηλά κι αρχίζει να χορεύει το δικό του ζεϊμπέκικο.

Πραγματικά εκείνα τα βράδια που τον έβλεπα, κατάκοπο, αλλά περήφανο, περίμενα να σηκωθεί και να χορέψει το δικό του ζεϊμπέκικο.

Έτσι θέλω να θυμάμαι αυτόν τον βιοπαλαιστή, τον αγνό και τίμιο αγωνιστή της καθημερινότητας, τον ταπεινό εργάτη, τον τίμιο και αληθινό οικογενειάρχη. Τον ήσυχο άνθρωπο, τον ευγενικό τον καταδεχτικό.

Ο Θεός τον διάλεξε αυτές τις  Άγιες ημέρες του Δωδεκαημέρου να τον πάρει κοντά  του και ο Θανάσης άνοιξε τα χέρια του ψηλά και ανέβηκε στην αγκαλιά του αιώνιου Πατέρα.

Ωστόσο η εικόνα του κουρασμένου μαχητή εκεί στο τραπεζάκι του θα μένει πάντα ζωντανή στη μνήμη μας.

Άλλωστε όπως λέει και ο ποιητής:

"Πολλά δε  θέλει ο άνθρωπος,  για να είναι ευτυχισμένος 

λίγο ψωμί λίγο κρασί 

Χριστούγεννα κι Ανάσταση"

Οδ. Ελύτης.

 

"Της Αγιάσης" στην Αίγινα. Έθιμα και συνήθειες των Φώτων.

                                    

Τα παλαιότερα χρόνια η κατάδυση του Σταυρού γινόταν στην παλαιά προβλήτα ενώ άλλοτε η τελετή γινόταν στην περιοχή του σημερινού ΝΟΑ όπου και βρισκόταν το Ηρώον. 

                            (φωτογραφία από τη συλλογή  της κ. Αννίτας Λεούση - Χαρτοφύλακα)

Την ημέρα αυτή οι παλαιοί Αιγινήτες την αποκαλούν και "της Αγιάσης", επειδή αγιάζεται όλος ο κόσμος. Την παραμονή τα παιδιά πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι και τραγουδούσαν τα κάλαντα των Φώτων:  

  "Σήμερα τα Φώτα κι οι φωτισμοί και χαρά μεγάλη κι αγιασμοί.  

    Κάτω στον Ιορδάνη τον ποταμό είν' η Παναγιά μας η Δέσποινα,

     με τα θυμιατούρια στα δάκτυλα κι ο Αϊ - Γιάννης κεριά κρατεί, και η Παναγιά παρακαλεί:

- Άγιε μου Γιάννη και Βαφτιστή, δύνασαι βαφτίσεις Θεού παιδί;

- Δύναμαι και θέλω και προσκυνώ και τον Κύριο μου παρακαλώ: Σήμερα θ' ανέβω στους ουρανούς να καταπατήσω τα είδωλα να καταθυμιάσω τον ποταμό και θε να βαπτίσω Σε τον Χριστό".

Τα παιδιά τραγουδούσαν αυτή την ημέρα και τα "Καλήμερα" , που ήταν και αυτά Κάλαντα της ημέρας:

" Σήμερα τ α Φώτα κι οι  φωτισμοί και χαρά μεγάλη τ' αφέντη μας.

Καλήμερα, καλήμερα και πάντα καλημέρα και την καλημερίζουμε ετούτη την ημέρα.

Αφέντη μου πεντάφεντε πέντε φορές αφέντης, πέντε φορές αφέντεψες και πάλι αφέντης είσαι.

Καλήμερα, καλήμερα....

Πολλά ' παμε του αφέντη μας, ας πούμε και της κυράς μας. Κυρά ψιλή κυρά λιγμή, κυρά καμπανοφρύδα, κυρά μου όταν στολίζεσαι να πας στην εκκλησιά σου, βάζεις τον ήλιο πρόσωπο και το φεγγάρι αστήθος και του κοράκου το φτερό βάζεις καμπανοφρύδι....

Καλήμερα , καλήμερα...."

Και συνέχιζαν έτσι να καλαντίζουν κάθε μέλος της οικογένειας....

Στη συνέχεια οι νοικοκυρές έπαιρναν καρύδια, τα οποία έσπαγαν και τα άνοιγαν στη μέση. Έπαιρναν σπιρτόξυλα και το βράδυ, πριν τα μεσάνυχτα, έβγαιναν έξω από το σπίτι και πετούσαν τα καρύδια με τα σπιρτόξυλα στην κεραμοσκεπή, γιατί πίστευαν ότι έτσι "θα φύγουν οι κολοστέντες (καλικάντζαροι) με τις βάρκες (καρύδια) κάνοντας κουπί (σπιρτόξυλα) για να γυρίσουν εκεί από όπου είχαν έρθει".

   Ανήμερα της Αγιάσης, οι Αιγινήτες πήγαιναν  στην εκκλησία, έπαιρναν αγιασμό και άγιαζαν τα χωράφια τους, τα δέντρα, τα ζώα. Άγιαζαν και το πηγάδι "για να είναι τα νερά αγιασμένα και καθαρά"

    Από το βιβλίο   του Ι. Επ. Μάντζαρη: " Αιγινητών ήθη και έθιμα "

    Ο πίνακας με θέμα : "Θεοφάνεια στην Αίγινα", ανήκει στο μεγάλο ζωγράφο Σπύρο Βασιλείου και προέρχεται από τα χρόνια που ο ζωγράφος έζησε στην Αίγινα