Φωτογραφίες του Αγίου Νεκταρίου

  Η ανακάλυψη και δημοσίευση από τον κ. Νεκτάριο Κουκούλη στο ιστολόγιό του "Αίγινα- αλλοτινές εποχές"  της παραπάνω σπάνιας αλλά πολύ ενδιαφέρουσας φωτογραφίας του Μητροπολίτη Πενταπόλεως Νεκταρίου Κεφαλά, μας παρότρυνε να αναζητήσουμε στο google φωτογραφίες  του Αγίου Νεκταρίου. Άλλωστε η σημερινή εορτή της "Ανακομιδής  των τιμίων λειψάνων"  του Αγίου προσφέρεται πολύ για τέτοιου είδους ενασχολήσεις. Ο κ. Ν. Κουκούλης μας ενημερώνει πως δεν διαθέτει πληροφορίες  για αυτή τη φωτογραφία. Οι επόμενες είναι λίγο έως πολύ γνωστές και απεικονίζουν τον Άγιο είτε στο γραφείο του, στον κήπο ή με τους μαθητές της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής.

   Να σημειώσουμε ότι ο Άγιος  είναι ο πρώτος από τους σύγχρονους Αγίους της Ορθοδόξου Εκκλησίας που διαθέτουμε φωτογραφίες  του.

Ο άγιος των απλών ανθρώπων του Σαρωνικού

   Μεγάλη η εορτή του Αγίου Νεκταρίου, όχι μόνο για την Αίγινα αλλά και για όλη τη χριστιανοσύνη. Ο Άγιος του 20ου αιώνα ευλαβείται σε όλη την οικουμένη. Απόδειξη οι μεγαλοπρεπείς ναοί που έχουν ανεγερθεί στη χάρη του τα τελευταία χρόνια από την Ατλάντα της Αμερικής μέχρι τη Ρουμανία.

   Ο Άγιος Νεκτάριος, γεννήθηκε την 1^η Οκτωβρίου 1846 στη Σηλυβρία της  Ανατολικής Θράκης.. Ο Αναστάσιος, αυτό ήταν το βαπτιστικό του όνομα, ήταν το 5^ο από τα 7 παιδία του Δήμου και της Βασιλικής Κεφαλά.. Από την παιδική του ηλικία του άρεσε να ανεβαίνει σε σκαμνί σαν σε άμβωνα , για να κηρύξει το λόγο του Θεού. Ένδειξη της κλίσεως του προς το ιερατικό αξίωμα , ήταν και η ιδιαίτερη αγάπη που είχε στο 50ο ψαλμό και ειδικά στον στίχο «Διδάξω ανόμους τας οδούς και ασεβείς επί σε επιστρέψουσι ».

Αποφοιτώντας από το δημοτικό και το Ελληνικό σχολείο της πατρίδας του, και σε ηλικία δεκατεσσάρων ετών φεύγει για την Κωνσταντινούπολη , στην οποία τότε ανθούσε ο Ελληνισμός . Θέλει να μάθει περισσότερα γράμματα , αλλά και να βοηθήσει οικονομικά του γονείς του . Εργάζεται σε καπνοπωλείο ενώ παράλληλα μελετά και παρακολουθεί την Μεγάλη του Γένους Σχολή. Αξίζει να αναφέρουμε μία μορφή ιεραποστολικής δράσης του μικρού Αναστάση, όσο καιρό δούλευε στο καπνοπωλείο. Μαρτυρείτε πως πάνω στα χάρτινα πακέτα του καπνού έγραφε ρητά από τους πατέρες, έτσι ώστε αυτός που θα έπαιρνε τον καπνό, ίσως το διάβαζε και ωφελούνταν πνευματικά.

      Το 1866 και σε ηλικία είκοσι χρόνων ταξιδεύει στη Χίο, όπου και διορίζεται δημοδιδάσκαλός στο χωριό Λιθί. Εκεί αναπτύσσει πνευματική σχέση με τον γέροντα Παχώμιο της Σκήτης των Άγιων Πατέρων και ύστερα από δεκαετή πνευματική καθοδήγηση κείρεται μοναχός στην Ι.Νέα Μονή την 7^η Νοεμβρίου του 1876, και μετονομάζεται σε Λάζαρο. Ένα χρόνο αργότερα χειροτονείται διάκονος από τον μητροπολίτη Χίου Γρηγόριο και παίρνει το όνομα Νεκτάριος.

       Με την προτροπή αλλά και την οικονομική υποστήριξη του πλουσίου Χιώτη Ιωάννη Χωρέμη, κατευθύνεται στην Αθήνα , όπου ολοκληρώνει τις γυμνασιακές του σπουδές και επιστρέφει στο νησί. Ο διάκονος Νεκτάριος επιθυμούσε όσο τίποτα άλλο να σπουδάσει θεολογία όμως του έλλειπαν πάλι τα απαραίτητα χρήματα, και ο προστάτης του Ι. Χωρέμης είχε ήδη πεθάνει. Με συστατική επιστολή του επισκόπου Σιών Γρηγορίου Φωτεινού, αναχωρεί το καλοκαίρι του 1881 για το πατριαρχείο Αλεξανδρείας.  

                                         

      Ο πατριάρχης  Σωφρόνιος , τον δέκτηκε με χαρά διακρίνοντας τις ικανότητες του Νεκταρίου. Με την υποστήριξη του , έρχεται στην Αθήνα και γράφεται στη Θεολογική σχολή του Πανεπιστημίου στις 4 Νοεμβρίου του 1881. Μετά την πάροδο τρίων ετών παίρνει το πτυχίο της Θεολογικής Σχολής και μετά από κάποιο διάστημα επιστρέφει στην Αλεξάνδρεια . Εκεί ο πατριάρχης τον χειροτονεί  πρεσβύτερο σε ηλικία 40 ετών , και πέντε μήνες αργότερα τον χειροθετεί Μέγα Αρχιμανδρίτη και πνευματικό , τοποθετώντας τον πατριαρχικό αντιπρόσωπο Καϊρου. Η δράση που αναπτύσσει είναι πολυποίκιλη, κηρύττει, εξομολογεί , ενδιαφέρεται για το νοσοκομείο και το γηροκομείο ανακαινίζει ναούς. Εκτιμώντας το έργο του ο Σωφρόνιος τον χειροτονεί, τον Ιανουάριο του 1889 , τιτουλάριο μητροπολίτη Πενταπόλεως. Το σπουδαίο έργο όμως που παρουσίασε, προκάλεσε τον φθόνο. Όπως γράφει ο βιογράφος του Θεόκλητος Διονυσιάτης," ο φθόνος και η ζήλεια ανάβει ευκολότερα μεταξύ oμοειδών , όμοιας τάξεως, όμοιας ιδιότητος, ομοίου αξιώματος , γιατί έτσι ο έλεγχος της κατωτερότητας είναι πιο άμεσος. Έτσι αναπολόγητος  απομακρύνεται από την Αίγυπτο .

        Ένα χρόνο μετά τον συναντούμε απλό ιεροκήρυκα στην μητρόπολη Ευβοίας. Δύο χρόνια αργότερα και ενώ ο λαός της Χαλκίδας επιθυμούσε να καλυφθεί η χηρεύουσα θέση από τον πρώην Πενταπόλεως Νεκτάριο , το υπουργείο τον μεταθέτει  σαν ιεροκήρυκα στην μητρόπολη Φθιώτιδος και Φωκίδος.

       Τον Μάρτιο του 1894 καλείται από το υπουργείο παιδείας να αναλάβει την διεύθυνση της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής την οποία και διοικεί με μεγάλη επιτυχία για δεκατέσσερα ολόκληρα χρόνια.

        Έν τω μεταξύ από το 1903 έχει δημιουργηθεί  ένας μικρός κύκλος κοριτσιών, που εξομολογούνται σ’αυτόν και επιθυμούν να μονάσουν. Η μικρή αυτή συνοδεία με πρώτη Ηγουμένη ,την αγία πράγματι,  τυφλή μοναχή Ξένη Στρογγυλλού και με την καθοδήγηση του σοφού γέροντα ψάχνει για καιρό μέχρι να επιλέξει τον κατάλληλο τόπο για μοναστήρι. Τελικά και με την άδεια του Αγίου εγκαθίστανται οι πρώτες μοναχές ,το καλοκαίρι του 1904 στην μισοερειπωμένη μονή της Θεοτόκου Ζωοδόχου Πηγής στην Αίγινα , ένα μοναστήρι που 10 αιώνες πρίν είχε ιδρύσει μία άλλη Αιγινήτισσα Αγία , η Οσία Αθανασία.

       Ο Άγιος για τέσσερα χρόνια περίπου θα πηγαινοέρχεται μέχρι να γίνει δεκτή η παραίτηση του ,τον Μάρτιο του 1908. Για δεκαέξη χρόνια και παρά το ασθενικό του σώμα θα εργαστεί σκληρά τόσο για την πνευματική πρόοδο της μονής όσο και όλων των Αιγινητών.Θα γίνει ο λειτουργός, ο πνευματικός, ο διδάσκαλος, ο βοηθός των πτωχών και των αδυνάτων, ο επισκέπτης των αρρώστων και των φυλακισμένων. Διακονώντας ως απλός ιερέας , εργαζόμενος σε χειρωνακτικές εργασίες , επιδιορθώνοντας τα υποδήματα των μοναχών , μεταφέροντας λίθους στους ώμους για το χτίσιμο της μονής.

Μέχρι την μέρα που βαρειά άρρωστος θα μεταφερθεί σε νοσοκομείο των Αθηνών. Εκεί και ύστερα από νοσηλεία δύο μηνών την 9^η Νοεμβρίου 1920 θα αφήσει τούτη την πρόσκαιρη ζωή, για να μεταφερθεί στη ουράνιο Βασιλεία. Το σεπτό του λείψανο μεταφέρθηκε και ενταφιάστηκε στην Αίγινα σε τόπο που ο ίδιος είχε επιλέξει.

Την 3^η Σεπτεμβρίου του 1953 έγινε επίσημη ανακομιδή των αγίων λειψάνων και την 5^η Νοεμβρίου του 1961 έγινε η επίσημη ανακήρυξη ως Οσίου από το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως.

Ο ναός των Ταξιαρχών στην Παχειά Ράχη της Αίγινας

    Εορτάζει σήμερα ο ιστορικός ναός των Ταξιαρχών της Παχειάς Ράχης στα βουνά της Αίγινας.  Σύμφωνα με την παράδοση εδώ  υψώθηκε η σημαία της επανάστασης   του 1821 στο νησί. Από αυτό το σημείο ξεκίνησαν  τα πρώτα στρατιωτικά σώματα που στη συνέχεια ενώνονται με τους υπόλοιπους αγωνιστές από την Πέρδικα και συμμετέχουν στις μάχες  των πρώτων χρόνων της Επανάστασης με επικεφαλής τους Γεώργιο Τσελεπή, Κυριάκο Μούρτζη, Μιχαήλ Οικονόμου Μούρτζη και Αναστάσιο Μούρτζη.

   Ο μικρός αυτός ναός ήταν η πρώτη ενορία της Π. Ράχης. Οι κάτοικοι όμως του χωριού αποφάσισαν να κτίσουν έναν μεγαλύτερο ναό για τις λατρευτικές τους ανάγκες. Ο νέος ναός αφιερώθηκε στον Άγιο Διονύσιο και παρά το γεγονός ότι το χωριό παρουσίαζε  οικονομική άνθηση, ο ναός εξαιτίας και της επανάστασης που ξεκίνησε, χρειάστηκε πολλά χρόνια για να ολοκληρωθεί. Αναφέρεται μάλιστα ότι  όταν ο ίδιος ο Ιωάννης Καποδίστριας επισκέφτηκε τη Π. Ράχη, έδωσε εντολές και έστειλε εργάτες για να τελειώσει ο ναός. Με τη λειτουργία του μεγαλύτερου ναού, το ιστορικό εκκλησάκι  πέρασε σε δεύτερη μοίρα.  

  Σήμερα ο ναός είναι ένα κομψοτέχνημα. Ένα στολίδι χάρη στις προσπάθειες του εφημέριου του χωριού αρχιμ Φιλόθεου και των ενοριτών. Οι εργασίες ξεκίνησαν το Σεπτέμβριο  του 2007. Τη χρηματοδότηση του έργου ανέλαβε εξ ολοκλήρου κάτοικος  του χωριού  της Π. Ράχης, γερμανικής  καταγωγής , ο οποίος  είχε συνεισφέρει με μεγάλο ποσό  στη συντήρηση και του ναού  του Αγίου Διονυσίου.  Έγινε προσεκτική αφαίρεση των παλιών επιχρισμάτων εσωτερικά και εξωτερικά. Εμφανίστηκε το κεντρικό τόξο που στηρίζει την οροφή, συντηρήθηκαν οι πλάκες του δαπέδου, έγινε αλλαγή της κεραμοσκεπής  και των πορτο- παραθύρων. Εξωτερικά βγήκε ο ασβέστης και έγινε αρμολόγημα  με αποτέλεσμα ο ναός να επανέλθει στην παλαιά  του μορφή. Τέλος   ο χώρος  που χρησίμευε  για αποθήκη μετατράπηκε  σε εξωκλήσι  αφιερωμένο  στους Αγίους Ιούλιο και Ιουλιανό  που κατάγονται από την Π. Ράχη.

    Η αποκατάσταση  του ιστορικού αυτού ναού μαζί με αυτήν του Αγίου Διονυσίου της Π. Ράχης έρχεται να συμβάλει σημαντικά στην προβολή  της νεότερης ιστορίας του νησιού και γενικά στο ρόλο που διαδραμάτισε η Αίγινα στα χρόνια της Επανάστασης, 

Ο Ταξιάρχης της Κυψέλης

  Έτοιμος να υποδεχτεί τους προσκυνητές  του απόψε και αύριο Κυριακή το πρωί, ο ναΐσκος  των Ταξιαρχών στην Κυψέλη. Στρωμένος με καθαρά χαλιά  στο εσωτερικό  του, φρεσκοασβεστωμένος και σημαιοστολισμένος εξωτερικά  βρίσκεται  στο δρόμο που οδηγεί από την Κυψέλη προς  την Καβουρόπετρα. Κι όταν  λέμε στο δρόμο  το εννοούμε διότι η νεότερη προσθήκη στο κτίσμα έφερε το ναό να εφάπτεται του δρόμου.

   Με  μια ομάδα μαθητών επισκεφθήκαμε νωρίς  το απόγευμα  το εκκλησάκι και είμαστε από τους πρώτους προσκυνητές του. Το χαρακτηριστικό νησιώτικο πεζούλι στο εξωτερικό  του είναι άλλο ένα δείγμα λαϊκής αρχιτεκτονικής.

   Το μικρό ναό περιποιούνται με σχολαστικότητα οι γείτονες  του, όπως η κ. Μαριάνθη η οποία ανάβει τα καντήλια  του κάθε απόγευμα και κρατά  τα κλειδιά  του. Ο Ταξιάρχης είναι ο προστάτης και συνοδοιπόρος  όλων των οδηγών που περνώντας από  την  αυλή του, ζητούν την βοήθειά  του για τις δουλειές  τους.

Ο ναός των Ταξιαρχών στο Όρος της Αίγινας

       Στη βόρεια πλευρά του Όρους βρίσκεται ο ναός των Ταξιαρχών που εορτάζει στις 8 Νοεμβρίου. Σε  ένα σημείο που ο επισκέπτης ξαφνιάζεται από την Αιγινήτικη φύση που τόσο διαφέρει από την εικόνα  του υπόλοιπου νησιού. 

    Κυρίαρχο στοιχείο η πέτρα και η ελάχιστη θαμνώδης βλάστηση αλλά και η ορατότητα προς κάθε κατεύθυνση. Ο όγκος  του υψηλότερου βουνού  της Αίγινας επιβλητικός γεμάτος μαρτυρίες για την παλαιά  κατοίκηση του νησιού αλλά και την αρχαία λατρεία. Ας σημειωθεί ότι στην κορυφή του Όρους υπήρχε στην αρχαιότητα το Ιερό του Ελλανίου Διός ενώ σήμερα υπάρχει  το εκκλησάκι της Αναλήψεως και του Προφήτη Ηλία. 

   Οι  ταξιάρχες βρίσκονται στην περιοχή "Σφυρίχτρες". Ο χώρος είναι γεμάτος από ερείπια  της ελληνιστικής εποχής δεδομένου ότι εκεί υπήρχαν αναλημματικοί τοίχοι και οικοδομήματα σε δύο επίπεδα και μεγάλη πέτρινη κλίμακα που τα συνέδεε.

   Ο ναός είναι σταυροειδής εγγεγραμμένος και έχει κτισθεί πάνω στα ερείπια παλαιότερων κτισμάτων. Για την ανέγερση του ιδίως στη βάση, έχει χρησιμοποιηθεί υλικό κυρίως από τα ελληνιστικά οικοδομήματα, ενώ στα ανώτερα σημεία της οικοδομής χρησιμοποιήθηκαν τραχίτες λίθοι και μικροί πλίνθοι. Στο εσωτερικό του ναού διασώζονται αξιόλογες τοιχογραφίες.

Σύμφωνα με  τους ερευνητές ο ναός πρέπει να κτίστηκε στο γύρισμα  του 12ου προς τον 13ο αιώνα και ήταν αφιερωμένο στον Αρχάγγελο Μιχαήλ. Αργότερα  στον ευρύτερο χώρο οικοδομήθηκαν κελιά και η εκκλησία έγινε το καθολικό Μονής, ίσως της παλαιότερης στην Αίγινα αφιερωμένης στον Άγιο Νικόλαο, η οποία  το 1637 είχε εγκαταλειφθεί.

   Ο ναός σήμερα εκκλησιαστικά αποτελεί μετόχι  της Ι. Μονής Χρυσολεόντισσας.

Οι πληροφορίες προέρχονται από  τα βιβλία: "Βυζαντινή Αίγινα" του Χ. Πέννα  και "Χριστιανική Αίγινα" του Σ. Δημητρακόπουλου.

 

Η φθινοπωρινή Αγία Μαρίνα.

    Ένα άλλο , διαφορετικό και αρκούντως ενδιαφέρον πρόσωπο  έχει να μας παρουσιάσει  η παραλία  της Αγίας Μαρίνας αυτές τις μέρες. Γαλήνια ύστερα από ένα καλοκαίρι που η άμμος  της είχε κατακλυσθεί από λουόμενους με  ομπρέλες και ξαπλώστες, απολαμβάνει τη φθινοπρωρινή ραστώνη με το ελαφρύ κυματάκι να γλύφει απαλά  τις άκρες της ενώ  τα νερά  χρυσίζουν από τον εκτυφλωτικό ήλιο του Νοεμβρίου.

   Πολλοί λένε ότι η Αγία Μαρίνα  το χειμώνα  είναι έρημη, άδεια από κόσμο. Ασφαλώς, αλλά μήπως αυτήν την ομορφιά  και τη γαλήνη  που πολύς κόσμος αναζητεί  το χειμώνα  θα έπρεπε να  την αξιοποιήσουμε. Άλλωστε σε  πολλά μέρη της Ελλάδας έχει αρχίσει να καλλιεργείται η ιδέα  του χειμερινού τουρισμού, πόσο  δε σε ένα νησί  τόσο κοντά  στην πρωτεύουσα  και με  τόσο ήπιο χειμώνα.

Ο Άγιος Ιωάννης ο κρυφός στο δάσος της Αφαίας

   Το δάσος  της Αφαίας  μπορεί να κρύβει εκπλήξεις. Δεν έδωσε καταφύγιο μόνο στην άφαντη Θεά (Αφαία) που ήρθε από την Κρήτη αλλά  και χώρο για να κτιστεί ένα χαριτωμένο ναΰδριο κρυμμένο και σκεπασμένο από πανύψηλα πεύκα. Είναι ο Άγιος Ιωάννης ο κρυφός γιατί είναι κρυμμένος μέσα στα πεύκα, γιατί πρέπει να ξέρεις  το μονοπάτι για να φθάσεις μέχρι την πόρτα του. 

    Η  ομάδα  της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης  του 2ου Γυμνασίου στα πλαίσια  της εκδρομής στην Αφαία και στην Αγία Μαρίνα, Αίγινας ακολούθησε ένα άλλο  μονοπάτι. Αυτό που ξεκινά  από τη δυτική πύλη του μοναστηριού του Αγίου Μηνά και χάνεται μέσα στην πλούσια βλάστηση. Το φιδίσιο μονοπάτι μετά από λίγο μας αποκάλυψε  το μικρό εκκλησάκι  και  το πλάτωμα  του ασβεστωμένο και περιποιημένο. Εντύπωση μας προκάλεσε  το "πανηγυρόσπιτο", το οίκημα που εφάπτεται  της εκκλησίας  και χρησιμοποιείται  για την προετοιμασία  του πανηγυριού  του ναού. Ένα  στοιχείο  που συναντάμε έντονα  στις Κυκλάδες  και που εδώ στην Αίγινα βρίσκουμε  στον Άγιο Αντώνιο  ή στο Όρος, στην Ανάληψη. Οι παλαιότεροι φρόντιζαν δίπλα στα μακρινά εκκλησάκια που απείχαν χιλιόμετρα από  τους οικισμούς  τους,  να έχουν ένα οίκημα   που να  χρησιμοποιείται  ακόμα  και για  διανυκτέρευση. Σε  ένα χάραγμα  διακρίναμε  την ημερομηνία: 1959, χωρίς να διευκρινίζεται τι σημαίνει αυτό.

   Το  εκκλησάκι αυτό ανήκει  ως παρεκκλήσιο  στο μοναστήρι του Αγίου Μηνά.

    Ακολουθώντας  το μονοπάτι  μέσα  στο δάσος οδηγηθήκαμε  στον παραθεριστικό οικισμό της Αγίας Μαρίνας. Η ηλιόλουστη μέρα το φρέσκο και μυρωδάτο χώμα μετά από τόσες βροχές  μας αποζημίωσε  και μας έκανε  να αναλογιστούμε και πάλι την ομορφιά  του τόπου μας