Τα πηγάδια της Αίγινας και η μετατροπή τους σε .... "δεξαμενές λυμάτων"

 

   Ο τίτλος κανονικά θα έπρεπε να λέει ..." και η μετατροπή τους σε βόθρους"! Γιατί αυτή είναι η αλήθεια δυστυχώς. Πολλά πηγάδια έχουν μετατραπεί σε βόθρους, κάτι που συνηθιζόταν τις δεκαετίες  του '80 και του '90 όταν κτιζόταν το νησί και είχε μεγάλη οικοδομική δραστηριότητα.

Η εύκολη λύση, εάν βέβαια υπήρχε πηγάδι μέσα στο κτήμα, ήταν να το μετατρέψουν σε βόθρο γλυτώνοντας έτσι πολλά χρήματα  για τη διάνοιξη ενός βόθρου. Το αποτέλεσμα είναι τραγικό για τον υδροφόρο ορίζοντα του νησιού, κάτι που το ζούμε έντονα καθώς πολλά πηγάδια και ιδιαίτερα παλαιά έχουν πλέον στερέψει και λόγω των γεωτρήσεων.

Η εύκολη αυτή λύση εφαρμόστηκε δυστυχώς και στις περιπτώσεις όπου είχαμε ανέγερση νέων δημόσιων και σχολικών κτιρίων!

 Η  κουβέντα  γύρω από τα πηγάδια,  μας έφερε  στο νου  τα παλαιά πηγάδια  της Αίγινας από  τα οποία  υδρευόταν σχεδόν όλο  το νησί. Αναφερόμαστε σε  ιστορικά πλέον πηγάδια  τα οποία μαζί με  τις στέρνες, τις σουβάλες, τα παλαιά  υδραγωγεία και  τους χείμαρρους αποτελούσαν  ένα  δίκτυο ύδρευσης ικανό για τις ανάγκες  της εποχής εκείνης.

   Τα  θέματα αυτά  ήταν αντικείμενα μελέτης  σε δύο εργασίες  της Περιβαλλοντικής Ομάδας  του 2^ου Γυμνασίου, «Υδάτινη οικονομία, πηγές – πηγάδια» (Σχολική χρονιά 1997 -1998)  και  «Μικρά ποτάμια – χείμαρροι και υγρότοποι στην Αίγινα» (Σχολική χρονιά 2012 -2013).

    Από την πρώτη  εργασία  παραθέτουμε  ένα μικρό απόσπασμα, διότι το θέμα  του νερού ήταν και παραμένει πάντα  επίκαιρο στην Αίγινα.

« Η πόλη  της  Αίγινας και ολόκληρο το νησί είναι γεμάτο από πηγάδια. Κυρίως συναντούμε πηγάδια στις πεδινές περιοχές και ιδιαίτερα  στο Βόρειο, βορειοδυτικό, δυτικό και νοτιοδυτικό τμήμα  του νησιού καθώς επίσης και στις εσωτερικές λεκάνες του Κοντού και  του Μεσαγρού.

   Τα  περισσότερα πηγάδια διέθεταν γλυφό νερό. Πηγάδια με καλό νερό υπήρχαν στην περιοχή «Λιβάδι» που τροφοδοτούσαν και την πόλη της Αίγινας. Το  νερό επαρκούσε για τις καθημερινές ανάγκες. Άλλωστε το βάθος τους ήταν μικρό και δεν υπερέβαινε συνήθως τα 20 με 30 μέτρα.

Στον κατάλογο των παλαιών πηγαδιών της Αίγινας συγκαταλέγονται τα εξής:

Το «αφεντικό ή αγαπονέρι»  στον Ασώματο, το «Βαθυφρέας»  στο Μεσαγρό, του «Γιουρούκου» στο Μεριστό, του «Ηρειώτη»  στην Κολόνα, η «΄Αργελος»  στην Περιβόλα, του «Καλαφάτη»  στο Λεόντι, του «Κουρέντη» στην Παλιαχώρα, του «Κουτρίτσα» στον Άγιο Δημήτριο, του «Βουρκάνου» στον Ασώματο, του «Μαρνά» στην Κυψέλη, του «Ποριατάδο» στην Κυψέλη, το «Πηγαδάκι» στην Καβουρόπετρα, στα γλυκά νερά του «Πίγκου» βόρεια του Κυβερνείου, του «Ροδατσάνου» στην Κυψέλη, του «Φαντάδου» στο Λιβάδι, του «Φουρτού» στην Παχιοράχη.

  Κοντά  σε αυτά που είναι πολύ παλιά όπως δείχνουν και οι ονομασίες  τους, έχουν προστεθεί αρκετά νεότερα που ανοίχτηκαν κατά  τη διάρκεια  του 20^ου αιώνα. Τις τελευταίες δεκαετίες οι μεγάλες ανάγκες νερού, οδήγησαν τους καλλιεργητές να ανοίξουν πηγάδια στα χωράφια  που  φύτευαν φιστικιές. Έτσι είναι πολύ συνηθισμένη η εικόνα μεγάλων ή μικρών πηγαδιών  να δεσπόζει στο κέντρο ενός μεγάλου κτήματος με φιστικιές.

  

Τις  τελευταίες  δεκαετίες η αυξημένη κατανάλωση νερού, λόγω των πολλών εξοχικών κατοικιών με τη δημιουργία μεγάλων ή μικρών κήπων, η ύπαρξη πισίνων αλλά  και η αύξηση  του πληθυσμού του νησιού και της επιχειρηματικής δραστηριότητας, οδήγησε το Δήμο, τις κοινότητες και κάποιους ιδιώτες στη διάνοιξη γεωτρήσεων  που μπορεί να επέφεραν κάποιο αποτέλεσμα, ωστόσο στράγγισαν τα πηγάδια από  το δικό  τους νερό. Αποτέλεσμα αυτής της εξέλιξης ήταν πολλά παραδοσιακά και νεότερα  πηγάδια  να στερέψουν.

   Δυστυχώς πολλοί ιδιοκτήτες μετέτρεψαν αυτά τα πηγάδια  σε  βόθρους. Αποτέλεσμα αυτής της απερισκεψίας ήταν  η μόλυνση  του υδροφόρου ορίζοντα.

 Σήμερα  δεν δίνονται άδειες  για τη διάνοιξη νέων πηγαδιών γιατί η Αίγινα θεωρείται κορεσμένη από πηγάδια.

   Πολλά από τα εναπομείναντα πηγάδια είναι κλειστά, κάποια  διακοσμούν τους κήπους των σπιτιών, ενώ λιγοστά έχουν νερό.

  Με  τα πηγάδια  συνδεόταν άμεσα  το παραδοσιακό επάγγελμα  των πηγαδάδων  και  των  παραδοσιακών νερουλάδων  που μετέφεραν νερό με κάρα και ζώα  για την ύδρευση σπιτιών και αγρών. Σήμερα και τα δύο επαγγέλματα έχουν εκλείψει"

   Οι  εργασίες  των μαθητών βρίσκονται στη Δημόσια Βιβλιοθήκη  της Αίγινας. Περισσότερα στοιχεία μπορεί κάποιος να αντλήσει από  τα βιβλία  της Γ.Κουλικούρδη: "ΑΙΓΙΝΑ 1"  και  του κ.Κ. Σταμάτη: "ΑΙΓΙΝΑ 1"

Στις φωτογραφίες εικονίζεται ο παπάς και δάσκαλος της Κυψέλης αρχιμ. Ιωάννης Ηλιόπουλος  στο πηγάδι όπου μελετούσε κοντά στο σπίτι του και στην περιοχή "πηγαδάκι" στην Καβουρόπετρα.

Η ξεκούραση του πολεμιστή.

 

Φωτογραφία: Ανέστης Κορνέζος

Μάχιμος όλο  το χειμώνα. Ακόμα και στις πιο ζόρικες μέρες με πολλά μποφόρ και δυσκολία πρόσδεσης στο λιμάνι  της Αίγινας.

Δεν άφησε ούτε μια ημέρα τη γραμμή χωρίς σύνδεση με τον Πειραιά παρά  τη σφοδρή σοροκάδα που έπνεε.

Ο  Απόλλωνας είναι η σιγουριά  για το χειμώνα! Είναι το πλοίο που κάθε χρόνο ξεχειμωνιάζει προκειμένου να μην διακοπεί η επικοινωνία με το μεγάλο λιμάνι όταν αυτή είναι αναγκαία για τους επιβάτες που χρειάζεται να ταξιδέψουν για λόγους υγείας ή επαγγελματικούς.

Ήρθε λοιπόν η ώρα της ξεκούρασης ιδιαίτερα για τους αξιωματικούς και το πλήρωμα του πλοίου που όλο αυτό το διάστημα ξεπέρασαν τον εαυτό τους και έδωσαν πραγματικές μάχες στο .... τραγικό λιμάνι της Αίγινας προκειμένου οι επιβάτες να επιβιβαστούν ή να αποβιβαστούν με ασφάλεια.

Τους αξίζουν πολλά ευχαριστώ!!!

 Μια ολιγοήμερη λοιπόν ανάπαυση για το πλήρωμα και το ίδιο το πλοίο που την Καθαρά Δευτέρα εκτέλεσε το τελευταίο του δρομολόγιο από Αίγινα προς Πειραιά.    

Φθορές από την κακοκαιρία στην Παλαιά Χώρα.

 

Η  Ομάδα Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς Αίγινας εκφράζει την ανησυχία και αγωνία της για την κατάσταση  στο λόφο της Παλαιάς Χώρας, έτσι όπως αυτή έχει διαμορφωθεί μετά  τις έντονες βροχές  του χειμώνα  και τις ιδιαίτερες καιρικές συνθήκες.

Σε τελευταία επίσκεψη μελών της Ομάδας καταγράφηκε κατολίσθηση μεγάλου τοιχίου στην Επισκοπή, στο σημείο που ανεβαίνει ο επισκέπτης προς  το κελί του Αγίου Διονυσίου καθώς και φθορές στις καινούργιες θύρες στο Δίδυμο ναό  του Κάστρου. Συγκεκριμένα η κάσα  και τα φύλλα της πόρτας έχουν μετακινηθεί και αποκολληθεί από τον τοίχο.

Για άλλη μια φορά υπογραμμίζουμε  την έλλειψη φύλαξης του αρχαιολογικού χώρου την περίοδο  του χειμώνα, όπου παρατηρείται υψηλή επισκεψιμότητα  από έλληνες και ξένους επισκέπτες.

Εκτός από τις καιρικές συνθήκες που έχουν επιβαρύνει την κατάσταση πολλών εκκλησιών και κτισμάτων, υπάρχει και η απρόσεκτη συμπεριφορά  κάποιων επισκεπτών του χώρου.

Ο οφειλόμενος σεβασμός  του αρχαιολογικού χώρου και των βυζαντινών μνημείων του δεν είναι αυτονόητο αλλά δυστυχώς παραμένει ακόμα και σήμερα το ζητούμενο, καθώς πολλοί συμπεριφέρονται απερίσκεπτα και αφήνουν με διάφορους τρόπους τα ίχνη από το πέρασμα τους (σκουπίδια – φθορές στους τοίχους – άναμμα φωτιάς και χάραξη συνθημάτων ή τοποθέτηση άσχετων αντικειμένων).

Η φύλαξη του χώρου, η διαφύλαξη της πνευματικής και πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου μας πρέπει να είναι η προτεραιότητα μας.

Η Ομάδα  Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς Αίγινας επιθυμεί   και επιδιώκει τη συνεργασία του κάθε επισκέπτη της Παλαιάς Χώρας ώστε να υπάρχει ενημέρωση και  έγκαιρη καταγραφή ζημιών ή φθορών στα μνημεία  του λόφου και να προωθούνται τα θέματα στις αρμόδιες υπηρεσίες.

Επικοινωνία: oppkaiginas@gmail.com

 

Αφοπλιστικά ειλικρινής η κ. Ελένη Κυπραίου στο studio4 της ΕΡΤ.

Καθαρή Δευτέρα το απόγευμα και η δική μας Ελένη Κυπραίου καλεσμένη στο studio4  με την ευκαιρία του εορτασμού 60 χρόνων δημόσιας τηλεόρασης.

Η καταξιωμένη παρουσιάστρια της παλιάς ΕΙΡΤ αφόπλισε τους παρουσιαστές με την ειλικρίνεια και την αμεσότητα της, λέγοντας πως "δεν τους έχει ξαναδεί" αφού η ίδια δεν βλέπει πλέον τηλεόραση. Θυμήθηκε τα ένδοξα τηλεοπτικά της χρόνια και υπογράμμισε πως τα πιο δύσκολα για αυτήν ήταν τα χρόνια από το 1978 έως το 1982.

Αναρωτήθηκε πως μπόρεσε και τα έκανε όλα αυτά στην τηλεόραση, για το άγχος και την κούραση της δουλειάς, για το ρόλο της χούντας και ασφαλώς για τη μεγάλη της αγάπη : την αγροτική ζωή που διάγει στην Αίγινα. Επέμεινε σε αυτό και το τόνισε πολλές φορές, δηλώνοντας παράλληλα τη μεγάλη της αγάπη για το νησί και την καλλιέργεια της φιστικιάς.

 

Αλλαγή στις ώρες αναχωρήσεων του "ΩΚΥΑΛΟΣ"

 

Εντείνεται από σήμερα ο ανταγωνισμός των συμβατικών πλοίων της γραμμής με αλλαγές στις ώρες αναχωρήσεων από τα λιμάνια του Πειραιά και της Αίγινας.

Οι πρώτες αλλαγές έρχονται στις ώρες αναχωρήσεων του ΩΚΥΑΛΟΣ και έχουν ως εξής: 

 

Οι τελευταίοι επιβάτες του τριημέρου.

 

Πάντα η επιστροφή είναι μελαγχολική! Πάντα οι σκέψεις γυρνούν σε αυτά που πέρασαν, που ζήσαμε αυτό το τριήμερο, σε αυτά που δεν προλάβαμε να κάνουμε, στην ελπίδα  και την προσδοκία  του επόμενου τριημέρου, της επόμενης απόδρασης.

Δευτέρα βράδυ στις 9 και ο Απόλλωνας μαζεύει τους τελευταίους επιβάτες. Ο Φοίβος θα είναι το επόμενο και τελευταίο δρομολόγιο του τριημέρου.

Πολλοί οι επιβάτες με γεμάτες τις αποσκευές αλλά κυρίως τις "μπαταρίες" τους. Χαμόγελα ευχές, αποχαιρετισμοί, προσδοκία  για αυτό που έρχεται.

Ευτυχώς ο βίος μας δεν είναι ανεόρταστος! Οι γιορτές γλυκαίνουν την καθημερινότητα και το κύλισμα του χρόνου.

 

Οι χαρταετοί και τα κούλουμα του Σπύρου Βασιλείου.

 

   Με  μια εικαστική πινελιά ας ξεκινήσουμε την περίοδο της Σαρακοστής έτσι όπως ο μοναδικός Σπύρος Βασιλείου ήξερε  να χρωματίζει  την ημέρα συλλαμβάνοντας στον καμβά του πλήθος ανέμελων χαρταετών. Τότε  που οι χαρταετοί πετούσαν αυτήν την ημέρα και ταξίδευαν τα όνειρα και τις ελπίδες μας  για μια καλύτερη μέρα.

  Έχουν μείνει ιστορικά τα κούλουμα που οργάνωνε ο ζωγράφος  Σπύρος Βασιλείου στο ατελιέ του λίγο πιό κάτω από την Ακρόπολη, κοντά στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Πολύς κόσμος, φίλοι, καλλιτέχνες, εικαστικοί γεύονταν τα σαρακοστιανά εδέσματα  από το τραπέζι του, που τόσο έξοχα αποτύπωσε στον γνωστό πίνακα. Κούλουμα μιας άλλης εποχής με παιδική διάθεση, αλήθεια και απλότητα, χωρίς εξαλλοσύνες, τηλεπερσόνες και δηθεναριά.

 Και από κοντά οι χαρταετοί του ζωγράφου που πόσο αρμονικά δένουν την εικόνα  τους με το γνωστό σκοπό του Μίκη Θεοδωράκη.

   Χαρταετοί του Σπύρου Βασιλείου, έργο 1965. Στον κόσμο του Σπύρου Βασιλείου, τον βουτηγμένο στο χρυσό του αττικού ήλιου, ανήμερα Καθαρής Δευτέρας οι Χαρταετοί του έχουν γιορτή, αφέντες του ουρανού, με χρώματα της παλέτας του, δίπλα δίπλα ο αθηναϊκός χαρταετός με το Σμαρνάκι της Μικράς Ασίας. Παρών και ο χαρταετός «που δεν πρόσεξε και μπλέχθηκε στα καλώδια της ΔΕΗ», στο κάτω μέρος  της εικόνας.

   Και να θυμίσουμε πως τότε  από  τις ειδήσεις ακουγόταν η προειδοποίηση προς  γονείς και παιδιά να πετούν τον χαρταετό τους μακριά από τα καλώδια της ΔΕΗ. 

Σήμερα δεν είναι αυτονόητο, απλά λίγοι μπαίνουν στον κόπο να πετάξουν με τα παιδιά  τους αετό. Προτιμότερο  το σερφάρισμα ή τα "παιδικά" παιχνίδια του κινητού;