Πολύμνεια - Γωγώ: Δύο μεγάλες φίλες σε έναν κοινό σκοπό για την Αίγινα.

Δια χειρός Πέτρου Κάτσα τα πλεούμενα που δώρισε κάποτε η κόρη του Ελένη Κάτσα στη Γωγώ Κουλικούρδη, αρμενίζουν στο χρόνο και στη θάλασσα της Αίγινας.

Δύο καμαρωτά ξύλινα σκαριά με ολάνοιχτα κάτασπρα πανιά που στην άκρη των ιστίων τους έχουν δύο σημαιάκια!

Παρατηρήστε τα!

Γράφουν: "Γωγώ" - "Πολύμνεια" και Αίγινα και στο άλλο "Γωγώ" - "Πολύμνεια" - Λαογραφικό Μουσείο.

Οι δύο αυτές φίλες που συνεργάστηκαν στρατευμένες σε ένα κοινό όραμα, τη δημιουργία του Ιστορικού και Λαογραφικού Μουσείου Αίγινας στο ιδιόκτητο σπίτι της Πολύμνειας Ηρειώτη.

Αυτή τη φιλία, τη συνεργασία θέλησε ο ζωγράφος να αποτυπώσει πάνω στα σχέδια του. Και τα κατάφερε. Κι εμείς θαυμάζουμε και καμαρώνουμε σήμερα.

Αυτές οι υπέροχες θαλασσογραφίες υπάρχουν σήμερα στην οικία  Γωγώς Κουλικούρδη και έχουν αποτυπωθεί και στο ημερολόγιο  του 2026 του Συλλόγου.

 

Τα Αιγινήτικα κανάτια.

Ταυτισμένα με την εικόνα της Αίγινας, τεκμήρια μιας εποχής που πέρασε ανεπιστρεπτί. 

Η αγγειοπλαστική, μια τέχνη που άνθισε στο νησί για καθαρά πρακτικούς λόγους, καθώς ήταν αναπόσπαστο μέρος  των αντικειμένων του σπιτιού. Δεν χρησίμευε τόσο για να φέρουν τα κορίτσια το νερό από την πηγή ή τη βρύση, αλλά  για να κρατά δροσερό το νερό τους καλοκαιρινούς μήνες.

Ο αιγινήτικος πηλός στις δόξες του με τα καμίνια σε Μεσαγρό και Αγίους και Βαθύ να μην σταματούν την παραγωγή κανατιών. Ο παλιός κανατάς είχε και τη σφραγίδα του που έβαζε πάντα εκεί που άρχιζε ο λαιμός του κανατιού.

Σήμερα  έχουν απομείνει λίγα και αποτελούν συλλεκτικά κομμάτια. Παραγωγή δεν υπάρχει καθώς ο τελευταίος κανατάς έφυγε από τη ζωή. Ούτε πουλιούνται  σήμερα όπως παλιά στα σουβενίρ της παραλίας. Και εννοούμε τα γνήσια Αιγινήτικα κι όχι εισαγωγής.

Ωστόσο η εικόνα τους μένει και μας θυμίζει την καθημερινότητα μιας άλλης εποχής, περασμένης αλλά αξέχαστης.

 

 

Η Ανάληψη στην κορυφή του Όρους της Αίγινας.

 

Η  εορτή της Αναλήψεως προβάλει σαράντα ημέρες από την Ανάσταση  του Χριστού. Οι παλαιοί Αιγινήτες θεμελίωσαν εκεί στα αψηλά  της Αίγινας  τούτο το κάτασπρο εκκλησάκι θέλοντας έτσι να δείξουν πως ο τόπος  είναι ιερός και πως πάντα εκεί  οι κάτοικοι του νησιού λάτρευαν τους Θεούς τους. Παλαιότερα το Δία, σήμερα εκεί  γιορτάζουν  το γεγονός  της Ανάληψης  του Κυρίου που συνέβη  στο Όρος Χωρήβ.
 

   Όρος  Θεών και ανθρώπων λοιπόν σε υψόμετρο μόλις 532 μέτρων. Και όμως πόσα πράγματα έχει να δει ο οδοιπόρος. Σουβάλες, αρχαία ιερά, ξωκλήσια, πέτρινα μονοπάτια, αλώνια. Με δυο λόγια αυτή είναι η άλλη Αίγινα, η άγνωστη, που κανείς δεν γνωρίζει ή δεν φαντάζεται πως θα συναντήσει. Η πιο όμορφη πλευρά του νησιού. Αξίζει να την ανακαλύψετε.

Τα  τελευταία  χρόνια πληθαίνουν και μεγαλώνουν οι ομάδες των περιπατητών που αποφασίζουν να ανέβουν ως την κορυφή του Όρους της Αίγινας. Για  την  ακρίβεια του ψηλότερου βουνού του νησιού που έχει υψόμετρο μόλις 532 μ. αλλά η θέα που προσφέρεται στον επισκέπτη είναι μοναδική.


    Το Όρος της Αίγινας έχει συνδεθεί με τη μυθολογία του νησιού, με πολλές αντιλήψεις αλλά κυρίως με τη λατρεία του Δία και την κατοίκηση των πρώτων οικιστών του νησιού.Όρος  λοιπόν Θεών και ανθρώπων, το μοναδικό αυτό βουνό της Αίγινας, το υψηλότερο και απρόσιτο για  τους πολλούς, μιας που πρέπει να διαθέτεις όρεξη και πολλά κουράγια για να σκαρφαλώσεις ως την κορυφή του. Όταν όμως το καταφέρεις η θέα  που θα αντικρίσεις θα σε μαγέψει. Όλος ο Σαρωνικός στα πόδια  σου. Όλος ο Σαρωνικός ο μικρός ο μέγας, με τα νησιά, τις νησίδες και τα πάμπολλα πλεούμενα  να τον οργώνουν

   
 

  Σε αυτόν τον ορεινό όγκο της Αίγινας λοιπόν είναι αφιερωμένο ένα από τα αναρίθμητα κεφάλαια της ελληνικής μυθολογίας. Σύμφωνα, λοιπόν, με τη μυθική παράδοση, ο πρώτος βασιλιάς του νησιού και γενάρχης του γένους των Αιακιδών, ο Αιακός, καρπός του έρωτα του Δία για τη Νύμφη Αίγινα (κόρη του ποτάμιου θεού Ασωπού), ανέβηκε στο ψηλότερο βουνό του νησιού, για να παρακαλέσει εκ μέρους όλων των Ελλήνων τον πατέρα του να στείλει την πολυπόθητη βροχή ύστερα από την καταστροφική ξηρασία που είχε πλήξει την Ελλάδα. Ο Δίας ανταποκρίθηκε στην επίκληση του γιου του, κι ο φημισμένος για τη δικαιοσύνη του αιγινήτης βασιλιάς, θέλοντας να τον ευχαριστήσει, ίδρυσε στην κορυφή του βουνού ιερό αφιερωμένο στον Ελλάνιο Δία.

    Όσοι επισκέπτονται σήμερα την Αίγινα και αποφασίζουν να γνωρίσουν από κοντά το Ελλάνιο όρος βλέπουν δίπλα στα ερείπια του ιερού του Ελλάνιου Δία την εκκλησία των Ταξιαρχών και, σε μικρή απόσταση από τον αρχαιολογικό χώρο, το ξωκλήσι της Υπαπαντής - Παναγίας Μυρτιδιώτισσας.

   Όσοι πάλι αγαπούν τις πεζοπορικές διαδρομές μπορούν να ακολουθήσουν το μονοπάτι που οδηγεί στην κορυφή του Ελλάνιου όρους, σε υψόμετρο 532. Εκεί, δίπλα στο ξωκλήσι της Αναλήψεως ή  και  Προφήτη Ηλία, θα απολαύσουν την υπέροχη θέα σε ολόκληρη την Αίγινα και τα παράλια της Αττικής.

Μαζί με το εκκλησάκι και το πανηγυρόσπιτο - όπως ονομάζεται σε πολλά νησιά - ο βοηθητικός χώρος που βρίσκεται δίπλα στο ναό.

  

 

Του Αγίου Κωνσταντίνου τα βγάζουμε.....

 

  - Εσύ το ήξερες Χριστίνα μου ότι του Αγίου Κωσταντίνου τα βγάζουμε και  του Αγίου Δημητρίου τα βάζουμε; λέει έντρομη η Σάσα, (Κατιάνα Μπαλανίκα) , στη Χριστίνα (Άννα Παναγιωτοπούλου), επιστρέφοντας στο διαμέρισμα του Αντωνάκη που έχουν μπει  υποδυόμενες τις καθαρίστριες για να μη δώσουν δικαιώματα στην περίεργη γειτόνισσα Καίτη Κωσταντίνου.

   Η φράση και η εικόνα από  την άφθαστη κωμική σειρά του Mega: Dolce Vita, μας έδωσε την αφορμή για να θυμηθούμε μια  συνήθεια των παλαιών νοικοκυριών  που ήθελε  τα χειμωνιάτικα ρούχα να ανεβαίνουν στα πατάρια μαζί με τα χαλιά  του Αγίου Κωσταντίνου και να κατεβαίνουν  του Αγίου Δημητρίου. Κάτι ανάλογο γινόταν και με τις στολές  των σωμάτων ασφαλείας και του στρατού. Για παράδειγμα στο ναυτικό έβγαζαν τη βαριά μπλε σκούρα στολή  και φορούσαν  τα άσπρα.

  Σήμερα όμως τα πράγματα έχουν αλλάξει όχι μόνο  στα σπίτια και στις ενδυματολογικές συνήθειες μας αλλά και στο στρατό και αυτό οφείλεται  και στις κλιματολογικές αλλαγές  που έχουν οδηγήσει πολλούς να κυκλοφορούν με κοντομάνικα μέσα στο καταχείμωνο.

   Βέβαια εκείνες  τις εποχές που περιγράφουμε η γιορτή του Αγίου Κωσταντίνου ήταν και αργία  γιατί εόρταζε ο βασιλεύς Κωσταντίνος Γλίξμπουργκ. Με την κατάργηση της βασιλείας έπαψε και η αργία ωστόσο παρέμεινε ως μια μεγάλη εορτή γιατί πολλοί πρόεδροι Δημοκρατίας και κυρίως πρωθυπουργοί της χώρας είχαν  την ονομαστική τους εορτή.  

Ο Άγιος Κωνσταντίνος στο Σφεντούρι.

 

Φωτογραφίες κ. Χρήστος Νεστορίδης.
                                         

Μια μεγάλη εορτή αυτή της μνήμης  του Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης είναι σήμερα. 21 Μαΐου. Μια  εορτή που επισκιάζεται κάπως από τη μεγάλη Δεσποτική εορτή της Αναλήψεως του Χριστού που φέτος συμπίπτει με αυτήν των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης.

  Η  εορτή  του Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης πάντα αποτελούσε  το μεταίχμιο δύο εποχών. Επισήμως στις συνήθειες  των ανθρώπων και ιδιαίτερα  των νοικοκυρών σήμαινε  το οριστικό τέλος  του χειμώνα και της άνοιξης και το πέρασμα στο καλοκαίρι. Αυτό σήμαινε  ότι  τα χειμωνιάτικα ρούχα, τα σκεπάσματα, τα στρωσίδια και τα χαλιά έπαιρναν το δρόμο  για  το πατάρι ή όπου αλλού αποθηκεύονταν μέχρι  τον επόμενο χειμώνα.

Το ίδιο ίσχυε και στο στρατό, όπου αξιωματικοί και απλοί  στρατιώτες αποχωρίζονταν τα χειμωνιάτικα και ενδύονταν τις καλοκαιρινές στολές  τους.

   Οι  εποχές ασφαλώς έχουν αλλάξει και οι συνήθειες αυτές  δεν ισχύουν απόλυτα. Όμως η εορτή παραμένει  να  μας θυμίζει  τους δύο αγίους  της Εκκλησίας  που στη χάρη  τους πολλοί ναοί είναι αφιερωμένοι.

 Στην Αίγινα υπάρχουν κάποιοι ναοί  αφιερωμένοι  στη μνήμη  τους. Ας θυμηθούμε  το πιο απομακρυσμένο. Αυτόν που βρίσκεται ψηλά  στο Σφεντούρι, ανάμεσα στις ξερολιθιές τα ταπεινά πανέμορφα αγροτικά σπίτια  και τα οικόσιτα ζώα.

  Η θέα μιας μικρής εκκλησιάς στο βουνό ή στη θάλασσα πάντα γαληνεύει και ηρεμεί. Τα μικρά κάτασπρα ξωκλήσια αναπόσπαστη  ψηφίδα  της ελληνικής υπαίθρου συγκεντρώνουν πάντα την αγάπη και τη συμπάθεια  των ανθρώπων. Μικρά χαριτωμένα κτίσματα, σε κλίμακες ανθρώπινες, ζεστά, καθαρά, ανεπιτήδευτα ενισχύουν την παράδοση του λαού και αφήνουν να εκφραστεί αυτή η λαϊκή, ατόφια θρησκευτικότητα των απλών ανθρώπων  του μόχθου και της βιοπάλης. Κτισμένα σε αυλές, σε ιδιόκτητα χωράφια, κοντά σε πηγάδια ή αλώνια, σε βράχους και ακροθαλασσιές, κάτω από τον ίσκιο ενός πεύκου ή μιας γριάς βελανιδιάς, προσμένουν το διαβάτη να τα φωτίσει ανάβοντας  το καντήλι τους με ένα ταπεινό κεράκι. Προσμένουν να ακούσουν τις προσευχές και τον ψάλτη ήχο για να αγαλλιάσουν οι μορφές  των Αγίων στους οποίους είναι ταμένα. Και σαν έρθει η μέρα  της γιορτής του να στηθεί στον αυλόγυρο το πανηγύρι  που θα συγκεντρώσει  - εκ περάτων - τους φίλους και τους συγγενείς, τους χωριανούς και τους κοντοχωριανούς.
   Ένα  τέτοιο ξωκκλήσι  στέκεται  ψηλά  στο Σφεντούρι. Είναι ένα από αυτά  που γιορτάζουν σήμερα, ημέρα μνήμης  των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης.
  Λίγοι γνωρίζουν την ύπαρξη του και ακόμη περισσότεροι ντόπιοι τα εκκλησάκια  που Σφεντουρίου. Ο λόγος είναι ότι δύσκολα αποφασίζει κάποιος να ανέβει μέχρι το Σφεντούρι το ορεινό χωριό της νότιας Αίγινας με την καταπληκτικότερη θέα προς την πλευρά αυτή του Σαρωνικού προς Μέθανα, Πόρο και Πελοπόννησο. 

 

   Ο Άγιος Κωνσταντίνος στο Σφεντούρι λοιπόν πανηγυρίζει σήμερα και είναι μια ευκαιρία να θυμηθούμε τις άγνωστες ομορφιές  του νησιού μας και τα παραδοσιακά πανηγύρια  που στήνονται στα χωριά μας.

    Το κτίσμα αποτελεί ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα λαϊκής αρχιτεκτονικής που ακολουθεί τις καθιερωμένες γραμμές για ένα ξωκλήσι. Η καθαριότητα στον περίβολο και η γενικότερη εικόνα του μαρτυρούν τη φροντίδα και την αγάπη των κατοίκων για τον Άγιο Κωνσταντίνο.

 

 Φωτογραφίες από την τελευταία επίσκεψη μας στο χωριό στις  27/3/21  με τον πρωτοσύγκελο της Ι. Μητροπόλεως αρχιμ. Νεκτάριο  Δαρδανό.

Δειλινό στην Ανάληψη στο Ποριατάδο της Κυψέλης.

Η  εκκλησούλα  της Ανάληψης στο Ποριατάδο είναι ένας ειδυλλιακός τόπος για όσους αγαπούν τη φύση της Αίγινας και ευλαβούνται τη μεγάλη Δεσποτική εορτή της Αναλήψεως του Κυρίου.

Πέμπτη της Αναλήψεως αύριο. Σαράντα ημέρες μετά  το Πάσχα και η Εκκλησία εορτάζει το γεγονός της Αναλήψεως του Κυρίου προς τον ουρανό.

Μεγάλη η εορτή και πολλά τα μηνύματα της καθώς και οι λόγοι του Κυρίου προς τους μαθητές του.

Στην μικρή και γραφική εκκλησούλα απόψε ακούστηκε για τελευταία φορά  το 'Χριστός Ανέστη' και ο εφημέριος της Κυψέλης π. Νεκτάριος μοίρασε το τελευταίο κόκκινο αυτό και το κουλούρι. Όμορφες στιγμές, γεμάτες με συμβολισμούς και τις αλήθειες της πίστης μας.

Και καθώς οι ψαλμοί διαδέχονταν ο ένας τον άλλο και ακούγονταν οι προφητείες της εορτής ο ήλιος χάριζε μοναδικά χρώματα στις τελευταίες στιγμές της ημέρας, φωτίζοντας και ζωντανεύοντας το ομαλό βουνό της Δραγωνέρας σε ένα τοπίο γεμάτο φιστικιές, ελιές, κυπαρίσια, σκίνα και πεύκα.

Πόσο ευλογημένοι είμαστε και δεν το συνειδητοποιούμε όταν έχουμε τέτοιες ευκαιρίες πνευματικής ανάτασης, γαλήνης αλλά και πνευματικής οικοδομής.

 

 

250 χρόνια από τη Γέννηση του Ιωάννη Καποδίστρια. Διασχολική δράση από το Γυμνάσιο Μεσαγρού.

 

Με μεγάλη επιτυχία ολοκληρώθηκε η κορύφωση της διασχολικής δράσης για τα 250 χρόνια από τη γέννηση του Ιωάννη Καποδίστρια

Την Τρίτη 12 Μαΐου 2026 πραγματοποιήθηκε με ιδιαίτερη επιτυχία η κορύφωση της εκπαιδευτικής–πολιτιστικής διασχολικής δράσης με τίτλο «1776–2026: 250 χρόνια από τη γέννηση του Ιωάννη Καποδίστρια, πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας», που υλοποιήθηκε σε συνεργασία μεταξύ του Γυμνασίου Μεσαγρού Αίγινας και του Προτύπου Βαρβακείου Γυμνασίου.

Η δράση, η οποία αναπτύχθηκε καθ’ όλη τη διάρκεια του σχολικού έτους 2025–2026, κορυφώθηκε μέσα από μια ζωντανή διαδικτυακή συνάντηση και έναν ουσιαστικό διάλογο μεταξύ μαθητών και μαθητριών των δύο σχολείων, αποδεικνύοντας ότι η εκπαίδευση μπορεί να δημιουργεί γέφυρες επικοινωνίας, γνώσης και δημιουργικής συνεργασίας.

Στόχος της πρωτοβουλίας ήταν η ανάδειξη της σπουδαίας προσωπικότητας και του πολυσχιδούς έργου του Ιωάννη Καποδίστρια, η γνωριμία των μαθητών με την περίοδο συγκρότησης του νεοελληνικού κράτους, αλλά και η ανάπτυξη ιστορικής σκέψης, ερευνητικού πνεύματος και δεξιοτήτων συνεργασίας και ψηφιακής επικοινωνίας.

Στο πλαίσιο της διαδικτυακής συνάντησης, οι μαθητές του Προτύπου Βαρβακείου Γυμνασίου παρουσίασαν την ερευνητική εργασία τους με θέμα «Το εκπαιδευτικό έργο του Ιωάννη Καποδίστρια», αξιοποιώντας ιστορικές πηγές και τεκμήρια που ανέδειξαν σημαντικές πτυχές της διαδρομής του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας.

Από την πλευρά του, το Γυμνάσιο Μεσαγρού Αίγινας παρουσίασε το πρωτότυπο βίντεο «Ιστορικός περίπατος στα καποδιστριακά κτήρια της Αίγινας», μέσα από το οποίο οι μαθητές αποτύπωσαν τη βιωματική τους περιήγηση σε ιστορικά σημεία του νησιού που συνδέονται άμεσα με την παρουσία και το έργο του Κυβερνήτη στην πρώτη πρωτεύουσα του ελληνικού κράτους.

Ιδιαίτερα ξεχωριστή στιγμή της συνάντησης αποτέλεσε ο διάλογος που ακολούθησε τις παρουσιάσεις. Οι μαθητές και οι μαθήτριες των δύο σχολείων υπέβαλαν ερωτήσεις, αντάλλαξαν απόψεις και συζήτησαν τα συμπεράσματα της έρευνάς τους, αποδεικνύοντας έμπρακτα πως η ιστορία μπορεί να αποτελέσει πεδίο δημιουργικής αναζήτησης και γόνιμου προβληματισμού.

Η δράση υλοποιήθηκε υπό την επιστημονική και παιδαγωγική καθοδήγηση των εκπαιδευτικών Δρ Παναγιώτας Βάσση, Φιλολόγου του Γυμνασίου Μεσαγρού, και Δρ Έλενας Γκίκα, Φιλολόγου του Προτύπου Βαρβακείου Γυμνασίου, οι οποίες συντόνισαν μια συνεργασία που ανέδειξε τη δύναμη της σύγχρονης εκπαίδευσης, της έρευνας και των νέων τεχνολογιών.

Η εκπαιδευτική κοινότητα των δύο σχολείων εκφράζει την ιδιαίτερη ικανοποίησή της για το υψηλό επίπεδο συμμετοχής και ενδιαφέροντος των μαθητών, καθώς και για τα σημαντικά παιδαγωγικά οφέλη που προέκυψαν από τη δράση. Παράλληλα, επιβεβαιώθηκε η σημασία της εξωστρέφειας και της συνεργασίας μεταξύ σχολικών μονάδων, ιδιαίτερα όταν αυτές συνδέονται με την ιστορική μνήμη και την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου μας.

Η Αίγινα, ως τόπος άρρηκτα συνδεδεμένος με τον Ιωάννη Καποδίστρια και την πρώτη περίοδο του ελληνικού κράτους, αποτέλεσε σημείο αναφοράς αυτής της κοινής εκπαιδευτικής εμπειρίας, υπενθυμίζοντας ότι η ιστορία αποκτά ιδιαίτερη αξία όταν μετατρέπεται σε βίωμα και συλλογική γνώση.

Γυμνάσιο Μεσαγρού Αίγινας

Δείτε λιγότερα