Στον Άγιο Φανούριο στην Παλαιά Χώρα.

 

Ο  Άγιος Φανούριος στην Παλαιά Χώρα της Αίγινας, αποτελεί έναν προσκυνηματικό προορισμό αυτές τις μέρες της εορτής του.

 

Δεν συγκαταλέγεται στα γνωστά και αναγνωρίσιμα εκκλησάκια της Παλιαχώρας  που βλέπουμε από το δρόμο. Για να συναντήσουμε τον Άγιο Φανούριο πρέπει να κατηφορίσουμε από το Σταυρό προς Σουβάλα. 

    Βρισκόμαστε λοιπόν στη βόρεια πλευρά της Παλιαχώρας, σε μια ρεματιά  όπου για να φθάσουμε μέχρι  την πόρτα της εκκλησίας θα πρέπει να διανύσουμε προσεκτικά το μονοπάτι και τις αναβαθμίδες της περιοχής. Το εκκλησάκι κάτασπρο σε αντίθεση με τα υπόλοιπα του λόφου της Παλιαχώρας εορτάζει κάθε χρόνο στις 27 Αυγούστου και στο πανηγύρι του συγκεντρώνει πλήθη πιστών κυρίως από το Βαθύ και τη Σουβάλα.
Εκκλησιαστικά ανήκει στην ενορία  του Βαθέος.

   Από το σημείο αυτό αρχίζει να πυκνώνει η βλάστηση  του πευκοδάσους  που φθάνει μέχρι τα πρώτα σπίτια  της Σουβάλας και των Αγίων.

    Η περιοχή τα παλαιότερα χρόνια είχε αρκετό νερό και αυτό μαρτυρείται όχι μόνο από την πηγή του Κουρέντη αλλά και από  την είσοδο μιας υπόγειας στοάς  στην περιοχή, της οποίας η αρχή βρίσκεται στο υδραγωγείο του παλαιού οικισμού της Παλιαχώρας. Η είσοδος της στοάς είναι σήμερα ασφαλισμένη.

  Η εκκλησία είναι κατά πολύ νεότερη των εκκλησιών της Παλιαχώρας γι΄αυτό και δεν συγκαταλέγεται στον κατάλογο  των εκκλησιών  του λόφου και δεν αναφέρεται στις μελέτες  για  τα κτίσματα της Παλιαχώρας.

 

 

 

Το Όρος, οι αρχαιολογικές ανασκαφές και ο Ελαιώνας τα θέματα της εκδήλωσης στην Παχεία Ράχη.

Ο  Πολιτιστικός Σύλλογος της Παχείας Ράχης "Το Ελλάνιον Όρος" οργάνωσε και παρουσίασε  το βράδυ της Κυριακής  23 /8 μια εκδήλωση αφιερωμένη στο ανασκαφικό έργο που γίνεται στην περιοχή του Όρους. Παράλληλα ενδιαφέρον είχε και η αναφορά  στον Ελαιώνα μέσα από την προβολή σχετικής ταινίας.

Συγκεκριμένα στην αυλή του παλαιού Δημοτικού Σχολείου της Παχείας Ράχης, που κάποτε άκμαζε και συγκέντρωνε τους μαθητές από  τα γύρω χωριά, πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση με διοργανωτή τον Πολιτιστικό Σύλλογο στα πλαίσια  του 17ου Φεστιβάλ Φιστικιού.

Η ανταπόκριση του κόσμου ήταν πολύ μεγάλη με αποτέλεσμα να γεμίσει ασφυκτικά  η αυλή του Συλλόγου και πολλοί θεατές να παρακολουθήσουν την εκδήλωση από το δρόμο. Παρόντες πολλοί εκπρόσωποι Συλλόγων και φορέων της Αίγινας καθώς και εκπαιδευτικοί.

Η Πρόεδρος του Συλλόγου κ. Βίλμα Σινάνογλου καλωσόρισε  τους θεατές της εκδήλωσης και προλόγισε αναφέροντας την προσφορά  του Συλλόγου και την αγωνία για το μέλλον του Ελαιώνα και του Όρους.

Ακολούθησε μια προβολή παλαιού ντοκυμαντέρ για το Όρος και στη συνέχεια ο κ. Γιώργος Μπόγρης προλόγισε την ταινία "Αρχαίος Ελαιώνας της Αίγινας" της Ηρώς Διαμαντούρου και του Νίκου Αλπαντάκη.

Πολύ ενδιαφέρουσα ήταν επίσης η ομιλία του κ. Tobias Krapf  εκ μέρους της Ελληνοελβετικής Ομάδας Αρχαιολογίας που πραγματοποιεί ανασκαφές στην περιοχή του Όρους. Το θέμα της ομιλίας του, που συνοδεύτηκε από σχετική προβολή διαφανειών ήταν : "Ανασκαφή στο Ελλάνιον Όρος".

Στην εκδήλωση απηύθυνε χαιρετισμό ο εφημέριος της ενορίας της Παχείας Ράχης π. Φιλόθεος Πετράκος και ο αντιδήμαρχος Πολιτισμού κ. Μιχάλης Σπυριδάκης.

Η όμορφη εκδήλωση έκλεισε με πρόγραμμα από τη Εστουδιαντίνα Αίγινας η οποία απέδωσε παραδοσιακά και λαϊκά τραγούδια.

 

Μια μεγάλη βραδιά με τον Αλκίνοο Ιωαννίδη την Έλλη Πασπαλά και τη Ντόρα Μπακοπούλου στο πιάνο.

Η τελευταία  βραδιά  του 20 ου Φεστιβάλ Μουσικής Αίγινας στην παραλία της Αύρας στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία όχι μόνο λόγω της τεράστιας προσέλευσης θεατών αλλά και της σπουδαίας ερμηνείας των συντελεστών της συναυλίας που χάρισαν στο πολυπληθές κοινό μια απολαυστική και αξέχαστη βραδιά.

                                        

Η πολυαναμενόμενη παράσταση με τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι ερμηνευμένα από την Έλλη Πασπαλά και τον Αλκίνοο Ιωαννίδη  προσέλκυσε πολλούς θεατές κάθε ηλικίας και κοινωνικής προέλευσης, ντόπιους και παραθεριστές που κατέκλυσαν το χώρο μέχρι τη θάλασσα, ενώ δεν ήταν λίγοι αυτοί που παρακολούθησαν τη συναυλία καθήμενοι στο χώμα ή όρθιοι.

Η συναυλία ξεκίνησε στις 21.15  μετά  την άφιξη στο χώρο της κ. Ντόρας Μπακοπούλου η οποία έτυχε θερμής υποδοχής με ζεστά και παρατεταμένα χειροκροτήματα.

Οι διακεκριμένες πιανίστριες Πόπη Μαλαπάνη και Ελένη Χούντα καλωσόρισαν το κοινό και κάθισαν στο πιάνο για να συνοδεύσουν τους δύο ερμηνευτές. 

Το κοινό σιγο- τραγούδησε γνώριμους σκοπούς του Μάνου Χατζιδάκι από τις παλιές ταινίες τα θεατρικά έργα αλλά και το σύνολο του μουσικού του έργου.

Οι δύο τραγουδιστές με τη γνώριμη ευαισθησία και αισθαντικότητα ερμήνευσαν μοναδικά  τα τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι χαρίζοντας μια μοναδική βραδιά μουσικής απόλαυσης δίπλα στη θάλασσα και κάτω από το Αυγουστιάτικο φεγγάρι.

Λίγο πριν το τέλος της συναυλίας η κ. Ντόρα Μπακοπούλου ανέβηκε στη σκηνή και απογείωσε με  το παίξιμο της τη βραδιά συνοδεύοντας τους τραγουδιστές στα τελευταία τραγούδια του προγράμματος.

Ακούραστη και ακαταπόνητη η κ. Μπακοπούλου απέδειξε ότι είναι πραγματικά ένα μεγάλο κεφάλαιο της μουσικής μας σκηνής ενώ η ίδια δεν παρέλειψε να διανθίσει το παίξιμο της με γνωστά και άγνωστα περιστατικά από τη σχέση της με το Μάνο Χατζιδάκι. 

 

Πανηγυρίζει ο Ιερός Ναός του Αγίου Διονυσίου στο Νοσοκομείο Αίγινας.

                                     

Με λαμπρότητα και κατάνυξη τελέσθηκε ο αρχιερατικός πανηγυρικός εσπερινός για  την εορτή της ανακομιδής των λειψάνων του Αγίου Διονυσίου από τη νήσο Στροφάδες στη Ζάκυνθο, στον πανηγυρίζοντα ναό του Αγίου στο Νοσοκομείο  Πλήθος κόσμου κατέλαβε κάθε σημείο του ναού και του προαυλίου τιμώντας έτσι τον Άγιο αλλά και το έργο του Νοσοκομείου.

Στον λόγο του ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ύδρας κ.κ. Εφραίμ μίλησε  για την πραγματική ζωή των Αγίων και ασκητών αντιπαραβάλλοντας με τη ζωή των ανθρώπων που έχουν βγάλει από τη ζωή τους το Θεό και έχουν καταφύγει σε πολλά υποκατάστατα της όντως ζωής. 

Φωτογραφίες από το Γραφείο Τύπου της Ιεράς Μητροπόλεως Ύδρας.

Μεγάλος αριθμός ιερέων της Αίγινας συμμετείχε στον εσπερινό.  

  Ο απλός και απέριττος ναός που βρίσκεται  στον περίβολο του Νοσοκομείου Αιγίνης είναι ένα κτίσμα με ιδιαίτερη αρχιτεκτονική που ξεφεύγει από τα συνήθη σχήματα και μορφές των Ναών του νησιού. Οι γωνίες και τα τόξα μαρτυρούν επιρροή από τη Δύση, χωρίς αυτό να είναι όμως εξακριβωμένο. Ο ευρύχωρος εσωτερικός χώρος του ναού έχει τρία κλίτη ενώ το τέμπλο του διακοσμείται από αξιόλογες εικόνες.

   Αξίζει να αναφερθεί ότι ο Ναός αφιερώθηκε στον Άγιο Διονύσιο Επίσκοπο Αιγίνης, ο οποίος στα δύσκολα χρόνια που ακολούθησαν της επιδρομής του Μπαρμπαρόσσα στην Παλαιά Χώρα, εμψύχωσε και παρηγόρησε  τους πληγωμένους κάτοικους του νησιού και συνέβαλε στην πνευματική ανόρθωση τους.

   Ο Άγιος Διονύσιος είναι προστάτης του Νοσοκομείου Αιγίνης το οποίο ίδρυσε ο αρχιμ. Παντελεήμων Φωστίνης. Στον περίβολο του υπάρχει ο Ιδρυματικός αυτός Ναός τον οποίο έκτισε ο γέροντας Ιερώνυμος Αποστολίδης και στον οποίο ιερουργούσε.

    Σήμερα ο ναός εκτός από την ημέρα της εορτής του λειτουργείται τακτικά  κατά τη διάρκεια του έτους.

Η Φανερωμένη της Αίγινας. Το προσκύνημα στον Ιστορικό χώρο της υπόγειας εκκλησίας.

 

Ένας σημαντικός ιστορικός χώρος.

   Ο  Αύγουστος είναι ο μήνας της Παναγιάς. Δεν υπάρχει νησί, βουνοπλαγιά, χωριό ή πόλη που να μην διαθέτει τη δική του Παναγιά. Εκκλησιά, μοναστήρι ή ταπεινό ξωκλήσι όπου οι διαβάτες του Αυγούστου να μην καταθέτουν τον πόνο, το δάκρυ, το μόχθο, τον ανασασμό τους. Δεν υπάρχει σε όλη την απεραντοσύνη του αρχιπελάγους αλλά και σε όλη την ηπειρωτική επικράτεια, εικόνα στη χάρη Της, όπου οι πιστοί να μην ακουμπούν την ελπίδα και την προσδοκία τους. Πως θα μπορούσε αλήθεια να λείπει η Αίγινα από αυτό το πανορθόδοξο γιορτάσι με τις δεκάδες εκκλησιές που είναι αφιερωμένες στο όνομα της μεγάλης Μητέρας των ανθρώπων. Κι αν η Χρυσολέοντισσα, η Πολίτισσα  του Μεσαγρού, η Κοίμηση στην Πέρδικα και ο Μητροπολιτικός ναός πανηγυρίζουν τον Δεκαπενταύγουστο, στις 23 του μήνα, στα εννιάμερα – όπως ο λαός μας τονίζει πολύ σωστά- πανηγυρίζει ο ναός της Φανερωμένης  έξω από την πόλη, στο δρόμο που οδηγεί από το Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο προς τον Ασώματο.

    Ο ναός της Παναγιάς  είναι υπόγειος  και κρύβει τη δική του ιστορία, η οποία είναι άγνωστη ακόμα και σε πολλούς Αιγινήτες. Ο χώρος ανήκε  στην οικογένεια Λογιωτατίδη και κληροδοτήθηκε στο Μοναστήρι της Χρυσολεόντισσας. Η εικόνα της Παναγίας σύμφωνα με την παράδοση βρέθηκε  στα 1830 από το μοναχό Παρθένιο Λογιωτατίδη. Σήμερα όλος ο χώρος, η εκκλησία και τα κτίσματα είναι μετόχι της Μονής της Χρυσολεόντισσας. 

Ο υπόγειος χώρος που από πολλούς  ονομάζεται «κατακόμβη» έχει δύο θαλάμους. Ο ένας είναι αφιερωμένος στην Αιγινήτισσα Αγία Αθανασία και ο δεύτερος στην Παναγία. Εκεί υπάρχει η «Εύρεση» της εικόνας της Παναγίας,  που αναπαριστά τη

  Θεοτόκο ως «δεομένη» και η κατασκευή της χρονολογείται στον 17^ο αιώνα. Η παράδοση αναφέρει πολλές εκδοχές  για την εύρεση  της εικόνας. Έτσι λοιπόν η εικόνα βρέθηκε επειδή ένα άλογο παραπάτησε και έπεσε σε έναν λάκκο που  οδηγούσε στη σπηλιά όπου υπήρχε η εικόνα. Άλλη παράδοση αναφέρει ότι ένας μοναχός είδε στον ύπνο του την Παναγία που του υπέδειξε το μέρος που βρισκόταν η εικόνα, ενώ μια  τρίτη έχει να κάνει με έναν γεωργό που οργώνοντας το χωράφι, είδε στο συγκεκριμένο σημείο να βγαίνει φως. Τέλος άλλη παράδοση αναφέρει πως η Παναγία έσβηνε το καντήλι της και φανερωνόταν στη γερόντισσα που υπηρετούσε επί χρόνια εκεί  ως νεωκόρος να πάει να το ανάψει. Όπως  και να έχουν τα πράγματα, η Φανερωμένη παραμένει σήμερα ένα από τα πιο αγαπημένα προσκυνήματα της Αίγινας, όπου κάθε χρόνο στις 23 Αυγούστου συγκεντρώνει εκατοντάδες προσκυνητών.

 

   Άγνωστη επίσης παραμένει και η πτυχή εκείνη της ιστορίας που συνδέει το χώρο της Φανερωμένης με τα νεότερα χρόνια της Ελληνικής Ιστορίας. Η διώροφη κατοικία  που υπάρχει μέσα στο χώρο, σύμφωνα με την ιστορικό Γωγώ Κουλικούρδη, είναι από τις παλαιότερες της Αίγινας  και χρησιμοποιείτο ως κατοικία του επισκόπου Αιγίνης Σαμουήλ. Επίσης στο χώρο αυτόν φιλοξενήθηκαν τα παιδιά  που απελευθερώθηκαν από την Αλεξάνδρεια, μέχρι να τελειώσει το Ορφανοτροφείο. 

Ως το 1828 ήταν αποθήκη εφοδίων, που έστελνε για τον αγώνα η Φιλελληνική επιτροπή. Στα 1829 με 1830 από τον ιερομόναχο Παρθένιο Παντελάκη  Οικονόμου – Λογιωτατίδη ή σύμφωνα με άλλους ο Άνθιμος Γεωργάκη Οικονόμου Λογιωτατίδης οδηγούμενος από τη γυναίκα που έβλεπε στον ύπνο του σκάβοντας στο πατρογονικό του χωράφι ανακάλυψε μια υπόγεια διπλή εκκλησία και σε μία σπηλιά την εικόνα της Παναγίας  που από τότε ονομάστηκε «Φανερωμένη». Ο χώρος με έξοδα  του Παρθενίου καθαρίστηκε και άρχισε να λειτουργείται. Η τοπική παράδοση αναφέρει ότι ο Σπυρίδων Λογιωτατίδης μετά τη θαυματουργική εύρεση της εικόνας, άρχισε να κτίζει με δικά  του έξοδα μια μεγαλύτερη εκκλησία πάνω από την υπόγεια. Όμως στις 28 Νοεμβρίου του 1848 ταξιδεύοντας προς Πειραιά πνίγηκε με το καΐκι που τον μετέφερε. Έτσι το έργο έμεινε μισοτελειωμένο και ο πατέρας του Γεωργάκης Λογιωτατίδης χάρισε το κτήμα με την εκκλησία στη Χρυσολεόντισσα. Μία άλλη εκδοχή θέλει να μην έχει ολοκληρωθεί το κτίσιμο της Εκκλησίας από το φόβο μην υποχωρήσει το έδαφος από το βάρος και έτσι καταστραφεί ο υπόγειος ναός.

   Οι τοίχοι της μισοτελειωμένης εκκλησίας σήμερα ορθώνονται ερημικοί και περιμένουν την ώρα  που κάποιος  θα ενδιαφερθεί για την αποκατάσταση του χώρου.

  

 

 

Στην Παναγίτσα στις Λαούσες.

Προεόρτασαν οι ενορίτες του Βαθέος την εορτή της Παναγίας σήμερα  Σάββατο 22 Αυγούστου καθώς αύριο είναι κανονικά το "εννιάμερα"  της Παναγίας, όπως χαρακτηριστικά λέγεται η απόδοση της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

Το εκκλησάκι σε ένα από τα νησάκια του συμπλέγματος των Λαουσών εορτάζει και οι πανηγυριστές έφθασαν από νωρίς το πρωί με μικρά και μεγάλα πλεούμενα και προσέγγισαν το νησί μια που η θάλασσα ήταν ακύμαντη και ήσυχη.

Κατά  τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας πολλά ήταν τα πλοία της γραμμής που πλησίασαν και απέδωσαν τιμές με τις κόρνες  τους ή αφήνοντας  φωτοβολίδες.

Φωτογραφίες: Χρήστος Νεστορίδης