Το "ΑΡΤΕΜΙΣ" των μικρών και των μεγάλων Κυκλάδων.

Ας θυμηθούμε το αγαπημένο ΑΡΤΕΜΙΣ, σήμερα  του Αγίου Αρτεμίου παρόλο που ως πλοίο δεν εορτάζει καθότι το όνομα του παραπέμπει στη Θεά Άρτεμις  του δωδεκάθεου.

Το πλοίο που ταξιδεύει περήφανο και οργώνει καθημερινά  τις Κυκλάδες συμβάλλοντας καθοριστικά στην ενδοκυκλαδική επικοινωνία μεταξύ των μεγάλων και μικρών νησιών του Αιγαίου αψηφώντας καιρούς και πολλά μποφόρ, προκειμένου να μεταφέρει και να εξυπηρετήσει.

Ας θυμηθούμε το εξαιρετικό του πέρασμα από  τις γραμμές του Σαρωνικού από το Μάιο του 1997 που καθελκύστηκε ως το 2010 που έφυγε από τη γραμμή για τις Κυκλάδες.

Το συναντούν πολλές φορές  στα λιμάνι των νησιών όταν ταξιδεύουν πολλοί Αιγινήτες και θυμούνται τα ταξίδια του.

Εδώ σε μια άφιξη του στο λιμάνι του Μέριχα της Κύθνου, τέλη  του προηγούμενου Αυγούστου.

Καλά και ήρεμα ταξίδια ευχόμαστε στους αξιωματικούς και το πλήρωμα του. 

 

Η Αγία Ματρώνα στον Ασώματο.

 

   Μπαίνουμε σιγά - σιγά  στα χειμωνιάτικα πανηγύρια καθώς ο Οκτώβρης κυλά  και οδεύουμε προς του Αγίου Δημητρίου, εορτή που σηματοδοτεί τη μετάβαση από την καλοκαιρινή στη χειμερινή περίοδο.

Ένα από αυτά τα πανηγύρια είναι της Αγίας Ματρώνας στον Ασώματο της Αίγινας που εορτάζει στις 20 Οκτωβρίου.  Το αντικρίζουμε ανηφορίζοντας προς το μοναστήρι του Αγίου Νεκταρίου την Αφαία και την Αγία Μαρίνα. Ο δρόμος με τη μεγάλη κυκλοφορία  δεν αφήνει πολλά περιθώρια για ολιγόλεπτη στάση ή για ρεμβασμό.

 Παρόλο αυτά ο διαβάτης μπορεί να σταθεί με προσοχή στο μικρό προαύλιο του ναού που εφάπτεται της λεωφόρου και να θαυμάσει το ναό που είναι κτισμένος με Αιγινήτικο πουρί και το όμορφο καμπαναριό καθώς και το διάκοσμο γύρω από την κεντρική είσοδο. Τα τελευταία μαρτυρούν την τέχνη και τη μαστοριά του δουλευτή αλλά και τη νοικοκυροσύνη των κατοίκων και ενοριτών που το περιβάλουν με αγάπη και το πανηγυρίζουν κάθε χρόνο στις 20 Οκτωβρίου.
Ο ναός όπως προαναφέραμε βρίσκεται  στη κεντρική λεωφόρο που οδηγεί προς  τον Άγιο Νεκτάριο, λίγα μέτρα πάνω από την ενορία των Ασωμάτων και το Δημοτικό Σχολείο  της περιοχής. 

Η παλαιά φωτογραφία που δημοσιεύουμε και φέτος  στο σημείωμά μας μπορεί να παραπέμπει σε άλλες δεκαετίες ωστόσο η ομορφιά της εκκλησούλας παραμένει αναλοίωτη και σήμερα. Ασφαλτοστρωμένος ο δρόμος με κάποιους διαβάτες  και λιγότερα κτίσματα στην περιοχή.

   Εικόνες μιας άλλης Αίγινας.

   Άλλη μια παλιά φωτογραφία από  το εξαιρετικό και σπάνιο αρχείο  του Γρηγόρη Συριώτη






Αξίζει όμως να σημειώσουμε και κάποια σύντομα στοιχεία για την Αγία Ματρώνα που είναι μια από τις λιγότερο γνωστές Αγίες της Ορθοδοξίας.

Η Οσία Ματρώνα ονομαζόταν, αρχικά, Μαρία και γεννήθηκε στο χωριό Βολισσός της Χίου από γονείς ευσεβείς και πλουσίους, τον Λέοντα και την Άννα. Έξι άλλες αδελφές της Μαρίας, μεγαλύτερες της, παντρεύτηκαν η μία μετά την άλλη, περιζήτητες νύφες για την ομορφιά, την ανατροφή και για την καλή προίκα τους. Η μικρότερη αφοσιώθηκε στη μελέτη των θείων και ασχολείτο θερμά με φιλανθρωπικά καθήκοντα. Έτσι θέλησε να ακολουθήσει άλλο δρόμο. Η τακτική επαφή της με τις καλογριές των γυναικείων μοναστηριών του νησιού, έκανε τη Μαρία να ποθήσει την αγνή μοναχική ζωή. Αλλά η αγάπη προς τους γονείς της, τη συγκρατούσε στο πατρικό της σπίτι. Όταν όμως αυτοί πέθαναν η Μαρία δοκίμασε τη μοναχική ζωή κοντά σε μια ευσεβή χήρα, που ασκήτευε με τις δύο θυγατέρες της. Μετά απ' αυτή τη μοναχική εμπειρία, αποφάσισε να προσχωρήσει στις μοναχικές τάξεις. Χειροτονήθηκε λοιπόν μοναχή και μετονομάσθηκε Ματρώνα. Η διαγωγή της μέσα στη μικρή αδελφότητα ήταν άριστη. Η διάθεση της πάντοτε αγαθή, φιλάδελφη, ταπεινή και εγκάρδια. Μάλιστα, από τα έσοδα της πώλησης της περιουσίας της, κτίστηκε στο μοναστήρι ωραιότατος ναός. Μετά από κάποιο χρόνο, πέθανε η γυναίκα που κοντά της η Ματρώνα γυμνάστηκε στη μοναχική ζωή. Τότε όλες οι μοναχές από κοινού, εξέλεξαν ηγουμένη -παρά τη θέληση της- τη Ματρώνα. Υπό τις οδηγίες της η αδελφότητα ζούσε με πολλή εγκράτεια, υπακοή και ευσέβεια. Το 1462 η Ματρώνα πέθανε, αφού έζησε ζωή πραγματικά  μια αγία ζωή.

"Μην είδατε την Αίγινα;" από τη Θεατρική Ομάδα Κυψέλης.

 

Φανταστείτε να έρχονταν σήμερα στην Αίγινα ο Σπύρος Βασιλείου, ο Γιάννης Μόραλης, ο Νίκος Νικολάου, ο Χρήστος Καπράλος, ο Οδυσσέας Ελύτης, ο Κώστας Βάρναλης, η Μαρία Πωπ, να κατέβαιναν στην παραλία ή να περπατούσαν στα στενά.

Όλοι αυτοί που ζωγράφισαν την Αίγινα, που εμπνεύστηκαν από  το φως και το χρώμα της, που σμίλεψαν την πέτρα της και έγραψαν όμορφους στίχους.

Σίγουρα θα είχαν μια δυσκολία να αναγνωρίσουν τα στέκια τους, τις γωνιές τους, τα μονοπάτια τους. Ίσως και να μην την αναγνώριζαν καθόλου.

Μοιάζει με όνειρο, με φανταστική σκηνή αλλά κρύβει και μια μεγάλη αλήθεια.

Ο τόπος μας άλλαξε  και αλλάζει καθημερινά!

Κλείνοντας το μάτι στην Αίγινα του τότε, ας δούμε την Αίγινα του σήμερα μέσα από δέκα εικόνες. Μέσα από δέκα ανοιγμένα παράθυρα ας παρακολουθήσουμε τα πάθη, τις αγωνίες, τα προβλήματα, τις δυσκολίες, τα όνειρα των σημερινών Αιγινητών.

Των ανθρώπων που ζουν δίπλα μας και είναι τόσο γνώριμοι, που τρέχουν καθημερινά να προλάβουν τις  εξελίξεις και τις ανάγκες της ζωής.

 Δέκα στιγμιότυπα, δέκα ιστορίες που ανακατεύουν  με σωστές δόσεις το γέλιο και τη συγκίνηση.

«Μην είδατε την Αίγινα;» Μια παράσταση με τη φόρμα  της επιθεώρησης αλλά χωρίς ακριβά χορευτικά, μπαλέτα και στρας.

Μια παράσταση για την Αίγινα που έφυγε, για την Αίγινα που φεύγει….  Για την Αίγινα που έρχεται.

 «Μην είδατε την Αίγινα;»

Κείμενο – σκηνοθεσία: Γιώργος Μπήτρος.

Παίζουν: (με αλφαβητική σειρά) Ασημαντώνη Σταματίνα, Αυλωνίτη Μαρίνα, Γουδή Νεκταρία, Θεοδωράκου Μαρία, Κουκούμη Αρετή, Μπήτρος Γιώργος, Νικολάου Νίκος, Νταμουράκη Χαρά, Παπαμιχαήλ Κωνσταντίνος, Στουραϊτη Αγγελική, Τικοπούλου Νένα.

Μουσική επιμέλεια: Ανέστης Κορνέζος.

Σχέδιο 2ης αφίσας: Βασιλική Μαργαρώνη.

Που; - Στην αίθουσα εκδηλώσεων του 2^ου Γυμνασίου Αίγινας

Πότε; - Την Παρασκευή 23, το Σάββατο 24, την Κυριακή 25 Οκτωβρίου στις 20.30 το βράδυ.

Είσοδος ελεύθερη.

Ο Αντώνης Γκλαβάς στη σκηνή του Κρατικού Θεάτρου Βορείας Ελλάδας.

Στη σκηνή του Κρατικού Θεάτρου Βορείας Ελλάδος (ΚΒΘΕ) θα ανέβει από τις 23 Οκτωβρίου η παράσταση: "Η Τζιτζιμιτζιχοτζιριά" της Στέλλας Μιχαηλίδου. Μια υπέροχη παράσταση για μικρούς και μεγάλους στη σκηνή  του βασιλικού θεάτρου σε παραγωγή του ΚΒΘΕ.

Στην παράσταση αυτοί που συμμετέχουν πολλοί νέοι ηθοποιοί του ΚΒΘΕ ξεχωρίζουμε  το δικό μας παιδί από την Αίγινα που σπούδασε και είναι απόφοιτος  της Δραματικής Σχολής του κρατικού θεάτρου τον κ. Αντώνη Γκλαβά.

Και είναι μεγάλη η χαρά και ο ενθουσιασμός μας που ακόμα ένα παιδί από  την Αίγινα διακρίνεται. Ένα παιδί που από μικρός είχε δείξει το ταλέντο του και είχε παρουσιάσει ακόμα και δικές  του δουλειές.

Ο  Αντώνης ήταν από τα βασικά μέλη πολλών Θεατρικών Ομάδων μέχρι τη στιγμή που δοκίμασε τις δικές  του δυνάμεις ανεβάζοντας δικά  του έργα στο Σύλλογο Γυναικών Αίγινας, στο Δημοτικό Θέατρο, στην αυλή του Λαογραφικού Μουσείου, στο Πνευματικό Κέντρο Κυψέλης.

Ευχόμαστε καλή πρεμιέρα και μεγάλη επιτυχία σε αυτήν την τόσο θεαματική παράσταση, αν κρίνουμε από τα σκηνικά και τα κοστούμια και καλή συνέχεια σε όλα τα παιδιά του θιάσου.

 

ΑΧΑΙΟΣ και ΠΑΝΟΡΑΜΑ επιστρέφουν στα δρομολόγια τους.

Μετά  τις εργασίες συντήρησης και δεξαμενισμού το πλοίο ΑΧΑΙΟΣ επιστρέφει από σήμερα 16/10 στα καθημερινά δρομολόγια του αντικαθιστώντας το πλοίο ΦΟΙΒΟΣ που παρουσίασε βλάβη.

Από σήμερα επιστρέφει κανονικά και το πλοίο ΠΑΝΟΡΑΜΑ που είχε απουσιάσει για να αντικαταστήσει  το πλοίο ΕΥΒΟΙΑ ΣΤΑΡ  της ίδιας εταιρείας  στη γραμμή Ραφήνα - Μαρμάρι.

                                              

Η Αίγινα στο γαλλικό περιοδικό Saveurs

Η Αίγινα στο γαλλικό περιοδικό Saveurs

Ολοκληρώθηκε η δημοσιογραφική επίσκεψη στην Αίγινα της δημοσιογράφου DominiqueLesbros και της φωτογράφου Marie-JoséJarry, εκπροσώπων του γαλλικού περιοδικού γαστρονομίας και art de vivreSaveurs.

Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε από τις 10 έως τις 13 Οκτωβρίου 2026, στο πλαίσιο δημοσιογραφικού ταξιδιού που διοργάνωσε το Γραφείο ΕΟΤ Γαλλίας, με τη συνδρομή του Δήμου Αίγινας.

Το Saveurs, έκδοση του διεθνούς ομίλου HubertBurda Media, αποτελεί καθιερωμένο γαλλικό τίτλο στον χώρο της γαστρονομίας και των ταξιδιωτικών εμπειριών, με πιστοποιημένη κυκλοφορία άνω των 42.000 αντιτύπων ανά τεύχος και αναγνωστικό κοινό περίπου 590.000 ατόμων. Η DominiqueLesbros ειδικεύεται στο ταξιδιωτικό και γαστρονομικό ρεπορτάζ, ενώ η Marie-JoséJarry διαθέτει σημαντική εμπειρία στη φωτογραφία γαστρονομίας, πολιτισμού και art de vivre.

Κατά την παραμονή τους στο νησί, γνώρισαν το Φιστίκι Αιγίνης ΠΟΠ, την τοπική γαστρονομία, την αλιευτική και αγροτική παράδοση και τη χειροτεχνική δραστηριότητα. Επισκέφθηκαν επιχειρήσεις, εργαστήρια κεραμικής και χώρους παραγωγής, μεταξύ των οποίων παρασκευαστήριο τυριών και γαλακτοκομικών προϊόντων. Το πρόγραμμά τους περιλάμβανε επίσης επισκέψεις στον Άγιο Νεκτάριο και στον Ναό της Αφαίας, καθώς και περιηγήσεις στην Αγία Μαρίνα, τη Σουβάλα και την Πέρδικα.

Τις εκπροσώπους του περιοδικού υποδέχθηκε και συνόδευσε η Αντιδήμαρχος Τουρισμού και Κοινωνικής Πολιτικής Όλγα Πετρίτη. Ο Δήμος Αίγινας μερίμνησε για τη φιλοξενία, τις τοπικές μετακινήσεις και την οργάνωση του προγράμματός τους, ενώ με την ολοκλήρωση της επίσκεψης τους προσφέρθηκαν αναμνηστικά δώρα με αναφορές στην ταυτότητα και την παράδοση του νησιού.

Σημαντική ήταν η συμβολή της τοπικής επιχειρηματικής κοινότητας στη φιλοξενία της δημοσιογραφικής αποστολής. Δωρεάν γεύματα προσέφεραν ο ΝΟΑ – Ναυτικός Όμιλος Αίγινας, η Ψαροταβέρνα Νώντας στην Πέρδικα και το Εστιατόριο Κυριακάκης στην Αγία Μαρίνα. Τις ακτοπλοϊκές μετακινήσεις των εκπροσώπων του περιοδικού προσέφερε η Saronic Ferries. Ο Δήμος Αίγινας ευχαριστεί θερμά όλους όσοι συνέβαλαν στην επιτυχή πραγματοποίηση της επίσκεψης.

Το υλικό που συγκεντρώθηκε προορίζεται για δεκασέλιδο αφιέρωμα στο Saveurs εντός του 2027, καθώς και για ψηφιακές δημοσιεύσεις και οπτικοακουστικό περιεχόμενο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης του περιοδικού.

Μέσα από στοχευμένες συνεργασίες με θεσμικούς και δημοσιογραφικούς φορείς του εξωτερικού, ο Δήμος Αίγινας ενισχύει τη διεθνή προβολή του νησιού και αναδεικνύει τη γαστρονομία, την τοπική παραγωγή, τον πολιτισμό και τις αυθεντικές εμπειρίες του. 

 

 

 

 

 

Ο Αντώνης Γρυπαίος θυμάται τον Ζακ Υβ Κουστώ.

Κάπου στα μέσα της δεκαετίας του '50 ανοιχτά  των Αντικυθήρων ο μεγάλος Γάλλος ωκεανογράφος και εξερευνητής των θαλασσών Ζακ Υβ Κουστώ συναντά ένα Αιγινήτικο σφουγγαράδικο.

 Πλήρωμα σε αυτό είναι και ο νεαρός Αντώνης Γρυπαίος το ψιλόλιγνο παλικαράκι, που προβάλει χαμογελαστό στο ντοκυμαντέρ "Σιωπηλός κόσμος"  και ο οποίος  έμελλε τα επόμενα χρόνια να εξελιχθεί σε μια εμβληματική προσωπικότητα της Κυψέλης. Δεινός ψαράς και ιδιοκτήτης της ιστορικής ταβέρνας ο 'Κόκορας" στην Κυψέλης έζησε μια υπέροχη ζωή και χάρισε μοναδικές εμπειρίες στους θαμώνες του όχι μόνο με τους μεζέδες  του και το μεράκι αλλά και με τις κουβέντες του.

                                               

Ήταν λοιπόν το μακρινό 1955, όταν ο Ζακ Υβ Κουστώ σε ένα ταξίδι του στη Μεσόγειο με τη θρυλική «Καλυψώ» το εξερευνητικό του σκάφος, συνάντησε στα Αντικύθηρα,  ένα Αιγινήτικο σφουγγαράδικο.

   Οι  εικόνες αυτής της συνάντησης που καταγράφηκαν από κάμερα του συνεργείου του Κουστώ, αποτέλεσαν υλικό για το ντοκυμαντέρ «ΣΙΩΠΗΛΟΣ ΚΟΣΜΟΣ» και ήρθαν στο φως της δημοσιότητας μετά από σκόρπιες πληροφορίες που υπήρχαν και αναζήτηση στο Yutube. Το διαδίκτυο διασώζει στιγμές– σκηνές και μαζί τους μια πλευρά της νεότερης ιστορίας της Αίγινας. Η ενασχόληση των παλαιών Αιγινητών με την αλίευση, την επεξεργασία και την εμπορική εκμετάλλευση των σφουγγαριών, διασώζεται και προβάλλεται μέσα από ένα βίντεο διάρκειας μόλις 3΄57΄΄ λεπτών. Συνάμα η κάμερα του Κουστώ καταγράφει και το διαδίκτυο κατοχυρώνει και ηλεκτρονικά την επί δεκαετίες συστηματική ενασχόληση των Αιγινητών με την σπογγαλιεία. Η κάμερα καταγράφει το πέσιμο του αιγινήτη βουτηχτή στη θάλασσα από το μικρό λευκό καΐκι, τη στολή του δύτη – βουτηχτή. Ακολουθεί υποβρύχια κάλυψη, όπου οι δύτες του «Καλυψώ» καταγράφουν  τον περίπατο του βουτηχτή στο βυθό, διακρίνονται τα βήματα του στο βυθό, η σωλήνα του αέρα, ο τρόπος που μαζεύει τα σφουγγάρια, αλλά και η άνοδος του στην επιφάνεια με γεμάτο το δίχτυ του από σφουγγάρια. Αμέσως το πλήρωμα τον παραλαμβάνει και  τον βοηθά να βγάλει την στολή. Ένας  ήδη έχει αρχίσει και «κουρεύει» κάποια σφουγγάρια πάνω στο καΐκι από προηγούμενη «βουτιά».

Η  συγκλονιστική  στιγμή αυτού του άγνωστου μέχρι χτες βίντεο είναι ότι πάνω στο καΐκι διακρίνονται  κάποιοι Αιγινήτες  που ευτυχώς είναι ακόμα εν ζωή. Όπως το παλικαράκι με το μπλε παντελόνι και το τσιγάρο στο στόμα. Είναι ο κ. Αντώνης Γρυπαίος (ο Κόκκορας) ο ιδιοκτήτης της γνωστής ταβέρνας στην Κυψέλη, όπως και ο Κωσταντίνος Λορέντζος του Νικολάου (ο παίδαρος)  το τελευταίο πρόσωπο του βίντεο.

    Το μικρής διάρκειας βίντεο στάθηκε η αφορμή να πλησιάσουμε τον κ. Α. Γρυπαίο (Οκτώβριος του 2011) για να μάθουμε περισσότερα για εκείνη την ιστορική συνάντηση. Στη γνωστή ταβέρνα του στη Κυψέλη, ένα απόγευμα Κυριακής λίγο μετά τη βροχή, άρχισε να ξετυλίγει το κουβάρι των αναμνήσεων μιας ζωής, γεμάτη αλμύρα, αγωνία, κινδύνους. Ο πατέρας του ξεκίνησε ως τρεχαντηνιέρης και συνέχισε ως βουτηχτής. Τότε δεν υπήρχαν άλλες δουλειές.

    Μας περιέγραψε λεπτό με λεπτό τη ζωή πάνω στο καΐκι. Την ασκητική ζωή του πληρώματος, την προετοιμασία πριν φύγουν από την Αίγινα, το ταξίδι μεσοπέλαγα, τη χαρά από την αλίευση μεγάλης και καλής ποσότητας σφουγγαριών, τα σύνεργα της δουλειάς ένα προς  ένα με τις περίεργες ονομασίες τους, τη ναυτική ορολογία, τα χειμωνιάτικα ταξίδια, την επιστροφή στην Αίγινα εκεί κοντά του Αη- Δημήτρη   Σύμφωνα λοιπόν με τη διήγηση του κ. Αντώνη Γρυπαίου, έξω από τα Αντικύθηρα τους πλησίασε ο Κουστώ και μετά από συνεννόηση με τον καπετάνιο και ιδιοκτήτη του σκάφους Σταύρο Δεληκωσταντή, κατέβασαν δύτες για να βιντεοσκοπήσουν τον τρόπο αλίευσης των σφουγγαριών. Το γύρισμα έγινε γύρω από το σκάφος «Άγιος Ελευθέριος» και κράτησε δύο μέρες, δίνοντας σε κάθε μέλος του πληρώματος 5 δολάρια και 150 στον καπετάνιο. Από όσους ήταν τότε στο καΐκι ζουν ελάχιστοι σήμερα. 

Ο Κουστώ ήθελε να συγκρίνει τις στολές και την ελευθερία που δίνει στο δύτη, αλλά και τον τρόπο, τη διαδικασία της αλίευσης των σφουγγαριών. Μας εξήγησε με ιδιαίτερη λεπτομέρεια τα παπούτσια του δύτη που ήταν φτιαγμένα από πετσί με ξύλο και  ντυμένα με λαμαρίνα καρφωτή. Περπατούσε ο δύτης σκυφτός και με καρφωτά βήματα στο βυθό. Ο δύτης ήταν καλά ντυμένος και φορούσε κάλτσες. Την περικεφαλαία με το μαρκούτσι και το ιδιαίτερο δέσιμο τους. Ο ίδιος ήταν κάπου τρία χρόνια μαρκουτσέρης και ήταν το αηδόνι του καϊκιού. Έπλενε τα τζάμια της περικεφαλαίας κι αν ο βουτηχτής δεν έπιανε σφουγγάρια τα έβαζε με τον μαρκουτσέρη γιατί δεν του είχε καθαρίσει καλά τα τζάμια και δεν έβλεπε καλά  στο βυθό. Αν ο βουτηχτής δεν έπιανε σφουγγάρια, ανέβαινε εκνευρισμένος και όλα του έφταιγαν. Η πρώτη δουλειά του δύτη μόλις έβγαινε από τη θάλασσα ήταν να «ψαρευτεί» ψάρευε τον εαυτό του από την κορφή έως τα νύχια για να δει,να ψαχτεί αν έχει κάτι, αν αισθάνεται κάτι. Κάπνιζε ένα τσιγάρο ή έπινε καφέ. Ο καφές ή το τσιγάρο αμέσως του φανέρωνε αν έχει κάτι, μια κοκκινίλα, μια φαγούρα.

   Οι μόνες ημέρες που δεν δούλευαν ήταν των Αγίων Αποστόλων, της Παναγίας και του Σταυρού. Το φαγητό λιγοστό. Έτρωγαν μόνο κάθε βράδυ. Κρέας – τον καβουρμά - έτρωγαν μόνο κάθε Πέμπτη και Κυριακή, ενώ τις άλλες μέρες όσπρια, γαλέτες ή κάποιο ψάρι. Το πλήρωμα έτρωγε σε δύο ομάδες ανά έξι άτομα. Οι βουτηχτές στο ένα μέρος του καϊκιού και το απλό βοηθητικό πλήρωμα σε άλλο σημείο. Το πλήρωμα έκανε όλες τις δουλειές. Πάνω στο καΐκι υπήρχαν έως τρεις στολές δύτη. Ο τιμονιέρης ή τρεχαντινιέρης πρόσεχε συνεχώς το δύτη. Οι βουτηχτές δεν έκαναν τίποτε άλλο. Οι βουτηχτές έπιναν κάπου - κάπου καφέ και κάπνιζαν αρκετά. Κοιμούνταν με μία κουβέρτα στο αμπάρι πάνω στα ξύλα. Βοηθητικό σκάφος ήταν το ντεπόζιτο μέσα στο οποίο υπήρχαν όλες οι προμήθειες. Το βράδυ τα δύο καΐκια το «Άγιος Ελευθέριος» και η «Ευαγγελίστρια» έπεφταν δίπλα στο ντεπόζιτο. Εκεί έδιναν τα σφουγγάρια και από εκεί έπαιρναν την τροφή. Οι δύτες βουτούσαν έως 25 οργιές και κάθονταν στο βυθό περίπου 15 λεπτά. Κάτι που καθοριζόταν και από τις αντοχές και τον οργανισμό του δύτη. Οι καλύτερες περιοχές για σπογγαλιεία ήταν γύρω από την Κρήτη. Η Κρήτη είχε το καλύτερο σφουγγάρι. Η Κρήτη ήταν η καλύτερή τους. Πέρναγαν καλά. Μερικοί έβγαιναν έξω και το έτσουζαν. Το πρωί τους έψαχναν στα Χανιά κάτω από τα κάρα. Από την Κρήτη ή το Τσιρίγο (Κύθηρα) έφευγαν για την Βεγγάζη της Λιβύης. Το ταξίδι με το καΐκι κρατούσε τρία μερόνυχτα. . Όταν έφτανε του Αη- Δημήτρη σήκωναν οι βουτηχτάδες τη σημαία. Σημείο ότι το ταξίδι, η δουλειά τελείωνε και σχόλαγαν. Τότε φώναζαν «μεγαλομάρτυ Δημήτρη και ελευθερωτή των κουπάδων, προδότη των καπεταναίων». Αυτό το φώναζαν και οι Καλύμνιοι. Το μεροκάματο ήταν 600 δραχμές το μήνα, ενώ οι δύτες δούλευαν με ποσοστά. Μέσα στα καΐκια δούλευαν και Καλύμνιοι – κυρίως βουτηχτές – Κρητικοί, Λημνιοί, Βολιώτες (από το Τρίκερι), και λίγοι Υδραίοι. Ο κ. Αντώνης Γρυπαίος εγκατέλειψε το καΐκι το 1956 για να στρατολογηθεί. Στο ναυτικό υπηρέτησε ως δύτης και εκπαίδευσε αρκετούς ναύτες, παρά τις αντιρρήσεις του. Ο διοικητής του είπε πώς όσο είσαι ναύτης θα φοράς την περικεφαλαία του δύτη. Όταν  οι Αιγινήτες εγκατέλειψαν τη σπογγαλιεία είχαν απομείνει 12 με 14 καΐκια. Άλλα από αυτά τα έσπασαν και άλλα τα πούλησαν.

 

   Ιδιαίτερα συγκινητικές είναι οι περιγραφές των ατυχημάτων που συνέβαιναν, όταν κάποιος βουτηχτής «πιανόταν». Τότε του έκαναν «οξυγόνο» για να τον επαναφέρουν στη φυσιολογική κατάσταση. Όπως του Κώστα του Λορέντζου που έξω από το Τσιρίγο του έκαναν όλη νύχτα «οξυγόνο».

     Οι συγκλονιστικές έως και συγκινητικές εικόνες έρχονται στο φως της δημοσιότητας μετά  την κυκλοφορία του  τεύχους της «Αιγιναίας» που επιχειρεί ένα αφιέρωμα στους αιγινήτες σφουγγαράδες, αλλά και την έκθεση με τίτλο «Μνήμες σπογγαλιείας στην Αίγινα»  που οργανώθηκε με μεγάλη επιτυχία στην αίθουσα του Λαογραφικού Μουσείου. Δυστυχώς όμως δεν έχει διασωθεί έστω και μία στολή δύτη, κάτι που θα βοηθούσε πολύ στη διάσωση και τη μνήμη της μεγάλης Αιγινήτικης παράδοσης στην σπογγαλιεία.

  (το κείμενο προέρχεται από συνέντευξη που πήραμε μαζί με τη συνεργάτιδα τότε στην εφημερίδα "Νέα Εποχή" κ. Μαριλένα Γιαννούλη. Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο τεύχος 116, σελίδα 22) Ο Αντώνης Γρυπαίος ιδιοκτήτης  της παραδοσιακής ταβέρνας " Ο κόκορας"  ήταν από τους τελευταίους  μιας  ολόκληρης γενιάς, μιας τάξης ανθρώπων που με τον κόπο τους συνέβαλαν στην ευημερία  του τόπου και στη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου  του νησιού.

Ο Αντώνης Γρυπαίος ήταν το τιμώμενο πρόσωπο στη  βραδιά  των εγκαινίων της έκθεσης: "Όταν ο Ζακ Υβ Κουστώ συνάντησε Αιγινήτες σφουγγαράδες"  που πραγματοποιήθηκε στην πλατεία  της Κυψέλης. Η πρόεδρος της Κ.Ε.Δ.Α. κ. Μαίρη Κουκούλη παρέδωσε στον κ. Γρυπαίο μια τιμητική πλακέτα  για το έργο του, ενώ η εγγονή του Έλενα Μαρίνου μια όμορφη ανθοδέσμη.

Η έκθεση περιελάμβανε παλιές φωτογραφίες, έγγραφα, αντικείμενα επεξεργασίας σφουγγαριών, δημοσιεύματα από τον "Κήρυκα της Αίγινας" όπου έχουν δημοσιευτεί εκτενή άρθρα για τη ζωή και το επάγγελμα των σφουγγαράδων καθώς και διηγήματα εμπνευσμένα από την εργασία  τους.