Μια κατανυκτική βραδιά στην Παλαιά Χώρα στον Άγιο Γεώργιο τον Καθολικό.

Συγκινητική η μεγάλη προσέλευση πιστών και επισκεπτών στον Άγιο Γεώργιο στην Παλαιά Χώρα χθες Τετάρτη 22/4 παραμονή της εορτής του Αγίου Γεωργίου.

Η Ομάδα  Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς Αίγινας για τρίτη συνεχόμενη χρονιά πραγματοποίησε αυτό το προσκυνηματικό οδοιπορικό και τέλεσε τον εσπερινό της εορτής με μεγάλη συμμετοχή μελών της αλλά και φίλων της Ομάδας.

Τον εσπερινό τέλεσε ο αρχιμ. Αμφιλόχιος Γελαδάκης που δεν παρέλειψε στο τέλος να αναφερθεί στην ιστορικότητα του χώρου και στην ευθύνη όλων μας για να διατηρήσουμε ζωντανό αυτόν τον τόπο.

Συγκεκριμένα είπε πως "κάθε φορά  που ανεβαίνουμε αισθανόμαστε θλίψη γιατί βλέπουμε η φθορά  να έχει προχωρήσει".

Ένα απόγευμα μέσα στην καταπράσινη από την άνοιξη μεσαιωνική καστροπολιτεία  της Αίγινας που ακόμα μιλά στις καρδιές μας και έχει πολλά να μας πει ακόμα, όταν θα ξεκλειδώσουμε τα ιστορικά  μυστικά  της.

Φωτογραφίες: Χρήστος Νεστορίδης.

 

Ο Στέφανος Ληναίος και η δική του Αίγινα.

Έφυγε σε ηλικία 98 ετών ένας ρομαντικός εραστής της Αίγινας. Ο Στέφανος Ληναίος.

Με το ποδήλατο του τριγυρνούσε στα στενά και την παραλία της Αίγινας. Ήταν από τους πρώτους καλλιτέχνες που έφτιαξαν σπίτι στην Αίγινα και σε αυτό περνούσε τα καλοκαίρια του. Απέκτησε μεγάλες και γερές φιλίες, σεβάστηκε το νησί και τους ντόπιους και πρόσφερε στον πολιτισμό της Αίγιανς ανεβάζοντας θεατρικές παραστάσεις στις Φυλακές της Αίγινας (Καποδιστριακό Ορφανοτροφείο)

Αναγκάστηκε όμως κάποια στιγμή να φύγει. Πούλησε το σπίτι του και αφοσιώθηκε ολοκληρωτικά στο Θέατρο "Άλφα" της οδού Πατησιών όπου μαζί με τη γυναίκα του Έλλη Φωτίου ανέβασαν ιστορικές παραστάσεις. Οι δυό τους αποτέλεσαν ένα από τα πιο σεμνά και εργατικά θεατρικά ζευγάρια του ελληνικού θεάτρου.

Σε μια από αυτές έτυχε να τον δω ένα απόγευμα Τετάρτης. Στο θρυλικό "Δεν πληρώνω - δεν πληρώνω" του Ντάριο Φο. Πόσο σύγχρονο! Πόσο επίκαιρο!

Και μετά  την παράσταση κουβέντα με τους θεατές.

Το είδα μετά από πολλά χρόνια στο Εθνικό Θέατρο στην οδό Αγίου Κωνσταντίνου στο αριστούργημα του Ντε Φίλιππο "ΟΙ εκατομμυριούχοι της Νάπολη", στην οδό Αμερικής στο θέατρο ΑΛΙΚΗ στην "Ωραία μου κυρία" και στο τελευταίο έργο που έπαιξε στο θέατρο στη 'Μελωδία της Ευτυχίας". 

Παρόν όμως και στην ταινία του Γ. Σμαραγδή "Καζαντζάκης" ενσαρκώνοντας το συγγραφέα σε μεγάλη ηλικία.

Ο  Στέφανος Ληναίος ήταν μια ιδιαίτερη, ατόφια, γνήσια,  ειλικρινής και ουσιαστική θεατρική προσωπικότητα που σημάδεψε μια ολόκληρη εποχή με το ήθος, την αξιοπρέπεια, τη γνώση, τη μαχητικότητα, το ταλέντο τους δημοκρατικούς του αγώνες.

Οι παλαιοί Αιγινήτες θα τον θυμούνται και θα νοσταλγούν την απλότητα και το πολιτικό και κοινωνικό βάθος των συζητήσεων που είχαν μαζί του.

 

 

 

 

 

Στον Άγιο Γεώργιο τον "Καθολικό" απόψε η Ομάδα Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς Αίγινας.

Παραμονή της εορτής του Αγίου Γεωργίου σήμερα  στις 7 το απόγευμα η Ομάδα Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς Αίγινας θα ανηφορίσει μέχρι  την Παλαιά Χώρα  για να εορτάσει τη μνήμη του τελώντας τον εσπερινό της εορτής.

Ο  ναός βρίσκεται πολύ χαμηλά στο λόφο. Περνάμε το Σταυρό συνεχίζουμε  το μονοπάτι και μετά από λίγα μέτρα στρίβουμε αριστερά. Ακολουθούμε  το πέτρινο καλντερίμι και σε λίγα μέτρα βρισκόμαστε στο "Φόρο" στη μικρή πλατεία  της Παλαιάς Χώρας όπου εκεί βρίσκεται ο ναός  του Αγίου Γεωργίου.

Ποια η ιστορία όμως αυτού του ναού;

Άγιος Γεώργιος ο Καθολικός

Από τους πρώτους ναούς της Καστροπολιτείας του Αργοσαρωνικού στην Αίγινα που θα συναντήσει ο επισκέπτης είναι αυτός του Αγίου Γεωργίου του Καθολικού. Ο ναός φέρει και την ονομασία "Παναγία η Φορίτισσα" διότι βρισκόταν στην κεντρική πλατεία της Παλιαχώρας (forum- αγορά). Είναι ναός πανέμορφος, επιβλητικός και με αξιοπρόσεκτη αρχιτεκτονική. Μετά την πρόσφατη ανακαίνισή του από ιδιωτικό φορέα, βρίσκεται σε άριστη κατάσταση  τόσο το κτίριο όσο και οι σωζόμενες αγιογραφίες του. Σε αυτόν το ναό φυλασσόταν η κάρα του Αγίου Γεωργίου που οι Καταλανοί κατακτητές είχαν φέρει από τη Λειβαδιά το 1393. Δυστυχώς η κάρα ταξίδεψε προς τη Βενετία σε αντάλλαγμα για το κτίσιμο του κάστρου της Παλιαχώρας.

Σε αυτόν τον ναό ο τελευταίος Καταλανός ηγεμόνας της Αίγινας τοποθέτησε τη κάρα του αγίου Γεωργίου , την οποία απέσπασε από τη Λεβαδιά, το 1393. Η ανακομιδή του ιερού λειψάνου έγινε όταν έχασαν οι Καταλανοί το δουκάτο των Αθηνών. Το ιερό λείψανο ήταν περιζήτητο. Ο βασιλιάς της Ισπανίας Πέτρος ο Δ΄ ζητούσε από το στρατηγό του Ροκαβέρτη να το μεταφέρει στη Βαρκελώνη, όταν θα επέστρεφε από την εκστρατεία εναντίον της Ελλάδος. Αλλά η διαταγή εκείνη έμεινε ανεκτέλεστη. Οι Βενετσιάνοι στάθηκαν πλέον αδίστακτοι και όταν κατέλαβαν την Αίγινα, σήκωσαν την κάρα του αγίου Γεωργίου από την Παλιαχώρα στις 12 Νοεμβρίου του έτους 1462 και την μετέφεραν στην Βενετία, για να την αποθέσουν στην εκκλησία του Σαν Τζιόρτζιο Ματζιόρε. Επιγραφικό χάραγμα στο Ναό της Παναγίας του Γιαννούλη εκδηλώνει την απελπισία των κατοίκων της Παλιαχώρας για την ανακομιδή της Αγίας Κάρας, χαρακτηρίζοντας ως αποφράδα την χρονιά του γεγονότος: « 6970 (δηλ.1462) αποφράδος-νοείται ημέρας-χρόνος» .

            Οι Βενετσιάνοι για να αποζημιώσουν του δυσαρεστημένους άρχοντας της Παλιαχώρας, οι οποίοι εκτός του πολύτιμου λειψάνου έχασαν και τις οικονομικές προσόδους που επέφερε το προσκύνημα του στον τόπο τους, δια των οποίων συντηρούσαν τα οχυρά τους, έδωσαν στον καθένα 100 δουκάτα.

       

     Στο εσωτερικό του ναού υπάρχουν λείψανα τοιχογραφιών από διάφορες εποχές. Στους μακρούς τοίχους εικονίζονται ο άγιος Γεώργιος και ο άγιος Δημήτριος έφιπποι. Στην κόγχη του ιερού βήματος ιστορείται η Πλατυτέρα, ενώ στην πρόθεση η « Άκρα Ταπείνωσις» . Επί του τοίχου παραπλεύρως του ιερού βήματος σώζεται τμήμα από εικονογραφική παράσταση που απεικονίζει τέσσερις ιεράρχες.

Αξίζει να σημειώσει κανείς ότι η "παραξενιά" και το ενδιαφέρον αρχιτεκτονικά αυτού του ναού είναι ότι λόγω της κατεύθυνσης του κτίσματος  που επηρεάστηκε από τη διαμόρφωση του εδάφους, το ιερό είναι το ποθετημένο κάθετα προς τον  κύριο άξονα του ναού.

  Πάνω από την κεντρική είσοδο του ναού συναντάμε  λατινική επιγραφή του Βενετού Διοικητού του Ναυπλίου που ήταν υπεύθυνος διοικητικά για την Αίγινα (1533). Χαρακτηριστικές είναι οι αγιογραφίες της "Άκρας Ταπείνωσης" οι "Ιεράρχες", οι "Άγιοι Θεόδωροι", ο "Άγιος Γεώργιος".

 Η ονομασία του  Ι. Ναού γνώρισε περιπέτειες ανά τους αιώνας. Από ένα χάραγμα μαθαίνουμε ότι αυτός άλλοτε αποκαλούνταν Παναγία η «Μεσουρίτισσα». Πιθανώς αυτή ήταν η αρχική ονομασία του ναού. Αργότερα μετονομάστηκε σε άγιο Γεώργιο τον καθολικό για προφανείς λόγους. Κατά την εποχή της Ενετοκρατίας ο ναός φαίνεται ότι, πλήν της μετονομασίας του, διατήρησε και το αρχικό όνομα της Παναγίας, Παναγία η «Φορίτισσα», αποκαλούμενος από την έμπροσθεν τούτου πλατεία ή «φόρον». Μετά το πέρας της Ενετοκρατίας, ο ναός περιήλθε πάλι στους ορθοδόξους όπως μαρτυρεί το ακόλουθο χάραγμα: « καθηγιάσθη μ’ αγίασμα ο θείος Ναός της Παναγίας της Μεσοσπορίτισσας. Τον ξαναπήραμε από τους Φράγκους οι χριστιανοί".

Ο ναός του αγίου Γεωργίου του Καθολικού ή αλλιώς της Παναγίας της Φοριτίσσης δεσπόζει στη μικρή πλατεία ή « φόρον» της Παλιαχώρας.

            Ο αρχιτεκτονικός ρυθμός του ανήκει σε μία παραλλαγή του τύπου των μονόχωρων δρομικών ναών, στους ναούς με εγκάρσια διάταξη του ιερού, στους οποίους η κόγχη της αψίδας του ιερού τοποθετείται εγκάρσια και κατά το Β.Α. άκρον,  ως προς τον κύριο άξονα του ναού.

65 χρόνια από το βομβαρδισμό και τη βύθιση του Α/Τ "ΥΔΡΑ" το 1941 στις Λαούσες

                                         

  Θυμόμαστε  αυτές  τις μέρες  το βομβαρδισμό και τη βύθιση του Αντιτορπιλικού "ΥΔΡΑ"  στις 21 Απριλίου του  1941  στις Λαούσες, με την ευκαιρία της διοργάνωσης επετειακής εκδήλωσης από το Μορφωτικό Σύλλογο Κυψέλης την Κυριακή 26/4 στην αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου Κυψέλης.

 

Ένα από τα ναυάγια που φιλοξενεί ο Σαρωνικός στο βυθό του είναι του αντιτορπιλικού "ΥΔΡΑ'  στην περιοχή του συμπλέγματος των Λαουσών. Τέτοιες μέρες ήταν το 1941 όταν τα γερμανικά "στούκας" βύθισαν το πλοίο στην περιοχή.

  Κάθε Απρίλιο επιβάλλεται να θυμόμαστε  ένα  γεγονός που έλαβε χώρα  στη θαλάσσια περιοχή της Αίγινας και αναφέρεται στο βομβαρδισμό και τη βύθιση  του Αντιτορπιλικού "Ύδρα" στην περιοχή των νησίδων  Λαούσες.

  Τούτες τις τελευταίες μέρες λοιπόν του Απρίλη ο νους μας γυρνά λοιπόν  στις Λαούσες και στο ιστορικό γεγονός που έλαβε χώρα στην περιοχή κατά τη διάρκεια του Γερμανικού πολέμου. Ήταν τέτοιες μέρες όταν τα Γερμανικά στούκας εντόπισαν και βύθισαν το αντιτορπιλικό "ΥΔΡΑ".

     Κατά  τη διάρκεια  του πολέμου του ’40 δεν μνημονεύονται από τους Αιγινήτες  κάποιες πολεμικές επιχειρήσεις  να έχουν λάβει χώρα στο νησί. Αυτό όμως που δεν μπορεί να σβηστεί από τη μνήμη τους είναι ο ανατριχιαστικός ήχος από τα Γερμανικά στούκας τα οποία  πετούσαν χαμηλά. Εκτός από δύο βόμβες  που έπεσαν κοντά στην Παναγίτσα  στο λιμάνι και  στο νεκροταφείο της Κυψέλης, η Αίγινα δεν βομβαρδίστηκε από τους Γερμανούς. Χαραγμένη  όμως στη μνήμη των κατοίκων του χωριού της  Κυψέλης θα μείνει το απομεσήμερο εκείνο του Απριλίου του 1941, όταν στη νότια πλευρά της Λαούσας τα  Γερμανικά αεροπλάνα βύθισαν το ελληνικό πολεμικό πλοίο  «Ύδρα». 

   Πολύ συχνά οι παλαιοί Αιγινήτες μπερδεύουν  το πολεμικό πλοίο "Ύδρα" με το επιβατηγό πλοίο που έφερε και αυτό το ίδιο όνομα και βυθίστηκε έξω από το λιμάνι  του Πειραιά.

   Για να επιστρέψουμε λοιπόν στα γεγονότα το πολεμικό πλοίο "Ύδρα" ερχόταν από τον Πόρο [σύμφωνα με κάποιους άλλους , ενδέχεται να είχε βγει από τον Ισθμό] με προορισμό τον Πειραιά. Οι  Γερμανοί  όταν αντιλήφθηκαν την πορεία του εξαπέλυσαν τρία  στούκας τα οποία ξεπρόβαλαν πίσω από τα βουνά της Σαλαμίνας. Το  Α/Τ "Υδρα" προσπάθησε  να προφυλαχθεί πίσω από τις Λαούσες. Ο βομβαρδισμός όμως ήταν ανελέητος. Σε λίγα λεπτά βούλιαξε.

 Οι κάτοικοι της Κυψέλης που παρακολουθούσαν το κακό έτρεξαν προς την παραλία του Λεόντι. Κάποιοι από το πλήρωμα του πλοίου πνίγηκαν, όσοι επέζησαν κατόρθωσαν να ανέβουν στις Λαούσες ενώ όσοι  είχαν δυνάμεις κολύμπησαν και βγήκαν στο Λεόντι, όπου δέχθηκαν τις πρώτες βοήθειες των κατοίκων. Οι τραυματίες νοσηλεύτηκαν στο στρατιωτικό νοσοκομείο της πόλης [σημερινό ξενοδοχείο «Μιράντα»]. Πολεμικό πλοίο που κατέφθασε τις επόμενες ώρες περισυνέλεξε  τους επιζώντες. Η ιστορικός Γωγώ Κουκικούρδη αναφερόμενη σε αυτή την τραγική εικόνα  του πολέμου, μας κατέθεσε σε συνέντευξη της πριν από χρόνια ότι ήταν φοβερό να  βλέπει κανείς ανθρώπους κτυπημένους, κομματιασμένους από τις οβίδες. Οι  Αιγινήτισσες – εθελόντριες – νοσοκόμες, τους περιποιήθηκαν και όταν ήταν να φύγουν έγινε μια εκδήλωση  από τα παιδιά του Συλλόγου που είχε φτιάξει με άλλες κυρίες  η Γ. Κουλικούρδη. Τους έκαναν τραπέζι, τους πρόσφεραν λουλούδια, τους τραγούδησαν. Και όλα αυτά λίγο πριν  έρθουν  οι Γερμανοί στην Αίγινα.

    Τα τελευταία  χρόνια γίνεται επιμνημόσυνη δέηση  για  τους ναυτικούς  που έχασαν τη ζωή τους στη  Λαούσα. Η  βύθιση  του «Ύδρα» από τους Γερμανούς, η μοναδική ίσως πολεμική επιχείρηση που έλαβε χώρα στην περιοχή μας, είναι  εντελώς άγνωστη στους νεότερους. Τούτες  τις μέρες   και αν τύχει να  ταξιδεύουμε με το πλοίο της γραμμής,  ας  κοιτάξουμε   στη νησίδα της Λαούσας και τη θάλασσα της  περιοχής. Στη σιωπή του βυθού  αναπαύεται το κουφάρι του ιστορικού πλοίου  και οι ηρωικές ψυχές του πληρώματος του. Είναι  κρίμα  που μέχρι σήμερα  δεν έχει γίνει  κάποια προσπάθεια  να στηθεί κάποιο μνημείο ή έστω ένας απλός σταυρός πάνω στις Λαούσες για να θυμίζει το ιστορικό αυτό γεγονός.

 

Στο πρόγραμμα ERASMUS 2 σχολεία της Αίγινας.

Δυο εκπαιδευτικοί της Αίγινας βρίσκονται από σήμερα στην Πορτογαλία συμμετέχοντας στο πρόγραμμα ανταλλαγής Erasmus που διοργανώνει και συμμετέχει η Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Πειραιά. Το πρόγραμμα αυτό σκοπό έχει την εξωστρέφεια των σχολείων και την ανταλλαγή εμπειριών, γνώσεων, βιωμάτων και πρακτικών ανάμεσα στα σχολεία και τις εκπαιδευτικές κοινότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Συγκεκριμένα συμμετέχουν από το Γενικό Λύκειο Αίγινα ο μαθηματικός κ. Γιώργος Γκαρής και από το 2ο Γυμνάσιο Αίγινας η κ. Δανάη Στουραΐτη χημικός.

Και οι δύο θα παρακολουθήσουν το πρόγραμμα και τις εκδηλώσεις των σχολείων με σκοπό την ανταλλαγή επισκέψεων μαθητών και καθηγητών.

Η  κ. Δανάη Στουραΐτη βρίσκεται μαζί με τη διευθύντρια  του ΓΕΛ Γαλατά στην πόλη Φάρος στη νότια Πορτογαλία  και συγκεκριμένα στο σχολείο Escola  Secundaria Joao de Deus. Ενώ ο κ. Γκαρής σε σχολείο της πρωτεύουσας της Πορτογαλίας στη Λισσαβώνα.

Στις φωτογραφίες που δημοσιεύουμε βλέπουμε όψεις της παραθαλάσσιας πόλης ΦΑΡΟΣ  και εικόνες από το σχολείο που βρίσκεται η κ. Στουραΐτη.

Και οι δύο καθηγητές θα έχουν την ευκαιρία να παρουσιάσουν τη δουλειά  των δύο σχολείων της Αίγινας, τις δράσεις και στιγμιότυπα από τα προγράμματα που εκπονούν.

Εικόνες λοιπόν από την Αίγινα και τα σχολεία ταξιδεύουν στην Πορτογαλία.

                                              

Η βιβλιοθήκη του σχολείου

Η γραμματεία

Εργαστήριο με μεγάλο εκτυπωτή.

Θέατρο - αίθουσα εκδηλώσεων

Στούντιο ηχογράφησης.

Το "Άρτεμις" κόντρα στο βοριά.

Το  "Άρτεμις" του Σαρωνικού συνεχίζει εδώ και πολλά χρόνια να ταξιδεύει στις Κυκλάδες καθημερινά συνδέοντας τα νησιά μεταξύ τους προσφέροντας μεγάλες υπηρεσίες στην επικοινωνία των  νησιών στη διακίνηση  των επιβατών και των εμπορευμάτων.

Είναι πολλές  οι φορές που αψηφώντας τον καιρό έρχεται κόντρα στις καιρικές συνθήκες προκειμένου να μην μείνουν κάποια νησιά χωρίς επικοινωνία (φάρμακα - αλληλογραφία - εμπορεύματα)

Στις δύο  φωτογραφίες του κ. Μαγκανιώτη το βλέπουμε έξω από τη Σύρο την προηγούμενη εβδομάδα να παλεύει για άλλη μια φορά κόντρα στο βοριά, που εκεί ασφαλώς δεν αστειεύεται!!!

 

 

Λαμπρή πανήγυρη στο Λιβάδι λειτουργούντος του Σεβ. Μητροπολίτη Ύδρας κ.κ. Εφραίμ.

Σε έναν ασφυκτικά γεμάτο από πιστούς ναό λειτούργησε σήμερα ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ύδρας κ. κ. Εφραίμ με την ευκαιρία  της Κυριακής  του Θωμά, όπου στην ενορία  των Αιγινητών Αγίων πανηγυρίζει το παρεκκλήσιο  του Αγίου Θωμά.

Παλαιά παράδοση θέλει ο ναός  να πανηγυρίζει  αυτή την Κυριακή και να δέχεται μεγάλο αριθμό πιστών από όλη την Αίγινα.   Άλλωστε  στην καθημερινότητα και τη συνήθεια του νησιού ο ναός αναφέρεται ως Άγιος Θωμάς.

Τα τελευταία χρόνια με τις προσπάθειες του ακούραστου και ακαταπόνητου π. Στυλιανού Κουτσούκου η ενορία  γνωρίζει λαμπρές ημέρες και προσελκύει μεγάλο αριθμό πιστών από πολλές περιοχές της Αίγινας.

Ο ναός ένας από τους ωραιότερους ναούς της Αίγινας που με μεγάλη τέχνη, καλαισθησία, αρχοντιά και μεράκι ο π. Ιωάννης Βλάχος κόσμησε  και διαμόρφωσε τη σημερινή του εικόνα, υπέστη φθορές  από πρόσφατη πυρκαγιά.

 

Η ενορία θάλλει σε πολλούς τομείς του ποιμαντικού, λατρευτικού και κατηχητικού έργου.

Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης κ. Εφραίμ φανερά ικανοποιημένος από την εικόνα  του ναού, την τάξη, την ευπρέπεια αλλά και την αθρόα συμμετοχή των πιστών ευχαρίστησε τόσο  τον εφημέριο και τους εκκλησιαστικούς επιτρόπους αλλά και τους ενορίτες για τη ζωή και την εικόνα της ενορίας και δεν παρέλειψε να τονίσει την αξία  της ενοριακής ζωής και συμμετοχής σε αυτήν.

Προηγουμένως  στο κήρυγμα  του μίλησε για την πίστη ως απαραίτητο όπλο και βίωμα στη ζωή των χριστιανών λαμβάνοντας αφορμή από την Ευαγγελική περικοπή του Αποστόλου Θωμά.