Ο ναός του Αγίου Σώζοντα στην Πέρδικα.

   Ο παλαιός ναός του Αγίου Σώζοντος στη θέση των οχυρών, έτσι όπως ήταν την περίοδο της Γερμανικής Κατοχής πριν τον γκρεμίσουν οι κατακτητές.  Η  φωτογραφία προέρχεται από το αρχείο του Αργύρη Φορτούνα και είχε εκτεθεί μαζί με άλλες στην έκθεση του Πνευματικού Κέντρου Κυψέλης τον περσινό Οκτώβριο.  Στο βάθος το νησί της Μονής.

    Όταν  θελήσει ο  επισκέπτης της Πέρδικας να αφήσει τις ταβέρνες της παραλίας και να ανηφορίσει για έναν μικρό  περίπατο στον αντικρινό λόφο, τότε ανάμεσα στα οχυρά και τις ερειπωμένες εγκαταστάσεις από την Γερμανική Κατοχή, θα βρεθεί αντιμέτωπος με ένα μικροσκοπικό εκκλησάκι – προσκυνητάρι. Είναι το ναύδριο που σήμερα θυμίζει σε όλους την παλαιά  θέση του ναού του Αγίου Σώζοντος, τον οποίο οι Γερμανοί γκρέμισαν  προκειμένου να τελειοποιήσουν τις οχυρωματικές εγκαταστάσεις της περιοχής που είχε πρώτος δημιουργήσει ο Ι. Μεταξάς.

                                                  Ο ναός του Αγίου Σώζοντος

   Ο  παλαιός ναός του Αγίου Σώζοντος [Αγίου Σώστη], βρισκόταν  στο λόφο των οχυρών. Αρκετά χρόνια αφότου οι Γερμανοί τον γκρέμισαν, πληροφορούμαστε στο πρώτο φύλλο της εφημερίδας «Ο κήρυξ της Αίγινας», το 1947, ότι τα σχέδια για την ανέγερση του νέου ναού είναι έτοιμα. Ο νέος ναός θα κτισθεί στην αντικρινή πλαγιά [σημερινή θέση του] γιατί η περιοχή που ήταν πριν, ήταν γεμάτη από νάρκες. Στα επόμενα τεύχη της ίδιας εφημερίδας ανακοινώνεται ότι την Κυριακή 15 Ιουνίου του έτους 1950 πραγματοποιήθηκε η θεμελίωση του  νέου ναού. Τελέσθηκε αγιασμός χοροστατούντος του Σεβ. Μητροπολίτου κ. Προκοπίου, ο οποίος και έθεσε το θεμέλιο λίθο, ενώ στη συνέχεια μίλησε ο Δήμαρχος της Αίγινας. Αναφέρεται η παρουσία μεγάλου αριθμού προσκυνητών οι οποίοι μεταφέρθηκαν στην Πέρδικα με τρία καίκια που γι’ αυτόν τον σκοπό προσέφεραν οι πλοιοκτήτες τους.

Φωτογραφία της Πέρδικας με τον καινούργιο σημερινό ναό να έχει αρχίσει να κτίζεται. Από το αρχείο του Γρηγόρη Συριώτη  στο Fb

   Η  αείμνηστη ιστορικός της Αίγινας Γωγώ Κουλικούρδη αναφέρει πως ο ναός κτίστηκε στην πρώτη του θέση γιατί εκεί βρέθηκε η εικόνα του Αγίου Σώζοντος. Όμως προχωρώντας τη μελέτη της , δίνει μια άλλη διάσταση και εξήγηση στην ύπαρξη  ναού προς τιμήν του Αγίου Σώζοντος στην Πέρδικα , αλλά και στη μεγάλη ευλάβεια των κατοίκων προς τον Άγιο. Στην παράδοση περί ευρέσεως της εικόνας του Αγίου στην περιοχή, προσθέτει και μια άλλη εκδοχή πολύ ενδιαφέρουσα ιστορικά. Οι Περδικιώτες, οι Παχιοραχίτες, όπως και άλλοι Αιγινήτες από τα χωριά, τον καιρό της Επανάστασης του 1821 είχαν κάνει στρατιωτικά σώματα με τα οποία συμμετείχαν στον αγώνα. Το στρατιωτικό σώμα της Πέρδικας με αρχηγό τον Κυριάκο Μούρτζη πήρε μέρος στη μάχη στα Δερβενάκια  εναντίον του Δράμαλη και πολέμησαν στο πλευρό του Νικηταρά. Η  περιοχή που έγινε η μάχη λέγεται Άγιος Σώστης κει έχει ένα μικρό εκκλησάκι εκεί. Το άλλο στενό είναι το Αγιονόρι. Ίσως, αναφέρει η ιστορικός, ο ναός να ήταν ένα τάμα για την νίκη των Ελλήνων και ιδιαίτερα των πολεμιστών της Πέρδικας στη μάχη στα Δερβενάκια.

  Όπως  και να έχει όμως το πράγμα, η ευλάβεια  και η αγάπη προς τον Άγιο Σώστη ξεπερνά  τα όρια του χωριού της Πέρδικας και εξαπλώνεται σε όλη  το νησί. 

Η Πέρδικα της Μαρίας Πωπ.

  "Η ημέρα του πανηγυριού του Αγίου Σώζοντος στην Πέρδικα. Μαρία Πωπ 1974"

   Έτσι υπογράφεται αυτός ο θαυμάσιος και σπάνιος πίνακας της Μαρίας Πωπ, με τη χαρακτηριστική της γραφή και υπογραφή στο κάτω μέρος της ζωγραφιάς.

    Στον αστερισμό της μεγάλης γιορτής της Πέρδικας σκεφτήκαμε να ανασύρουμε αυτόν τον πίνακα  που δεν είναι και τόσο γνωστός. Η Μαρία Πωπ που έζησε αρκετά  στην Αίγινα στην περιοχή του Φάρου, μας άφησε πολλές ζωγραφιές  της στις οποίες απεικονίζονται σημεία  της Αίγινας όπως η γωνία με την οικία  Βογιατζή, το Δημαρχείο, η ψαραγορά, οι βάρκες  της Πέρδικας. Η παιδικότητα και τα έντονα χρώματα  στην τέχνη της ταξιδεύουν  τους θεατές  του έργου της σε μια Αίγινα απλή και απέριττη.

   Στον πίνακα  της Πέρδικας  που δεσπόζουσα θέση κατέχει ο πανηγυρίζων ναός  του Αγίου Σώστη υπάρχει έντονο το κλίμα της γιορτής με τα σημαιάκια να ανεμίζουν, τους προσκυνητές με τα καλά  τους γιορτινά ρούχα και η γεύση  της παρέας που πίνει και γλεντά γύρω από το τραπέζι και στο βάθος  ο όγκος της Μονής. Ο ναός σε έντονα χρώματα χωρίς την κατασκευή  του σημερινού καμπαναριού.

    Για την τελευταία έκθεση που είχε παρουσιαστεί στο Πνευματικό Κέντρο Κυψέλης (Σεπτέμβριος 2010) είχαν γραφτεί τα παρακάτω σχόλια:

     "Μια άλλη Αίγινα, απλή, νοσταλγική και απέριττη, δίπλα στις νεοκλασικές γειτονιές της παλιάς Αθήνας, ζωντάνεψε μέσα από τους πίνακες της αείμνηστης ζωγράφου Μαρίας Πωπ, στην έκθεση που διοργάνωσε προς τιμήν της το Πνευματικό Κέντρο Κυψέλης, στην Αίγινα. Ήταν η δεύτερη έκθεση-αφιέρωμα στην εικαστική διαδρομή της σπουδαίας ζωγράφου, που έφυγε από τη ζωή τον Απρίλιο του 2009, σε ηλικία 97 ετών, και η οποία, ενώ γεννήθηκε στην Αθήνα, αγάπησε όσο λίγοι την Αίγινα. Χαρακτηριστική της γενιάς των νάιφ ζωγράφων, η Μαρία Πωπ ήταν κόρη του Ισπανού βιολιστή και διευθυντή ορχήστρας Ιωσήφ Μπουστίνουι, ο οποίος διετέλεσε διευθυντής και μαέστρος και στην Κρατική Ορχήστρα Αθηνών. Αδελφή της ήταν η βραβευμένη πεζογράφος και μεταφράστρια Ιουλία Ιατρίδη. Ήταν παντρεμένη με τον Αθηναίο δικηγόρο Κωνσταντίνο Πωπ, γιο του γνωστού δημοσιογράφου και εκδότη της εφημερίδας «Αθήναι». Στην Αίγινα διατηρούσε το χαρακτηριστικό και κατάφυτο σπίτι της στην περιοχή του Φάρου, όπου κατά καιρούς είχε φιλοξενήσει σημαντικές προσωπικότητες, όπως ο συγγραφέας Μ. Καραγάτσης. Το Μεταξουργείο, το Μοναστηράκι, η Καστέλα, η Ύδρα, το Ναύπλιο και, βέβαια, η αγαπημένη της Αίγινα ‒νεοκλασικά κτίρια και παραδοσιακά κτίσματα, καφενεία, δρομάκια ξεχασμένα κάτω από την Ακρόπολη, παλιά σπίτια με τις αυλές και τα δέντρα τους‒ αποτυπώνονται στα έργα της Μαρίας Πωπ. Κι ακόμα, ζωγραφιστές μνήμες από τα ταξίδια της στην Ισπανία, τη δεύτερη πατρίδα της"

                                                                                               Saronic Magazine

  "Η Μαρία Πωπ ζούσε στην Αίγινα αρκετούς μήνες το χρόνο και το έργο της την παρουσιάζει ανέγγιχτη, ποιητική, με τα νεοκλασικά κτήρια να ζωντανεύουν μέσα από τους πίνακες της.Οι χώροι, οι απείραχτοι ακόμα από τον πολιτισμό των ημερών μας, κυριαρχούν στα θέματα της ζωγραφικής της, που υπηρέτησε για πενήντα σχεδόν χρόνια. Η ζωγράφος μοιάζει να έχει κλείσει νοσταλγικά το χρόνο στα έργα της, τα οποία έχει πλουτίσει με μια αίσθηση οικειότητας και μοναδικής ευαισθησίας. Κομμάτια αληθινής ζωής του χθες, ταπεινά μοτίβα, δομένα με αγάπη και προσήλωση στη λεπτομέρεια. Στα έργα της σφύζει η ζωή και η αλήθεια. Δημιούργησε εικόνες που διακρίνονται για τη γνησιότητα και την τρυφερότητα τους. Η δουλειά της μεταφέρει ατόφια την ατμόσφαιρα του κάθε τόπου που έχει ζωγραφίσει. Κάθε πίνακας της δονείται από την ποιητική των απλών πραγμάτων και μια απίστευτη μουσικότητα. Αξιοσημείωτες είναι οι ζεστές χρωματικές αρμονίες της, η αυθεντικότητα των προθέσεων της, η αγνότητα και η ειλικρίνεια της. Η Μαρία Πωπ αγαπούσε απέραντα τον άνθρωπο, γι αυτό και η ανθρώπινη παρουσία υπάρχει συχνά στα τοπία της, χωρίς ωστόσο να κυριαρχεί"
                                                                                                           Aegina portal

Η ιστορία του τύπου της Αίγινας

 φωτογραφίες Νέλλη Πετροπούλου από το Saronic Magazine

                                                                               

  Η ιστορία  των εφημερίδων και περιοδικών της Αίγινας ήταν το αντικείμενο της ομιλίας  του κ. Γιάννη Προβή Διευθυντή έκδοσης  του περιοδικού Saronic Magazine στα πλαίσια  της έκθεσης   που οργανώθηκε στο Πνευματικό Κέντρο Κυψέλης.

  Ο  ομιλητής αναφέρθηκε διεξοδικά στο παρελθόν των εντύπων του νησιού κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στην Καποδιστριακή εποχή, αναφερόμενος  στα  τυπογραφεία  που εγκαταστάθηκαν στην Αίγινα την εποχή που στο νησί ήταν η έδρα  της πρώτης Κυβερνήσεως. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην παλαιότερη και νεότερη έκδοση  της "Αιγιναίας" του "Κήρυκα  της Αίγινας" και των μακροβιότερων εφημερίδων όπως  της "Μ'άχης" της "Νέας Πορείας" των "Αιγινήτικων Νέων", της "Αλήθειας της Αίγινας" και άλλων.

    Την ομιλία παρακολούθησε  ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου και της ΚΕΔΑ κ. Νίκος Οικονόμου, ο πρώην Δήμαρχος Αίγινας κ. Σ. Σακιώτης, ο καθηγητής της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών κ.Δ.Καλαμάκης, ο καθηγητής  Βυζαντινολογίας κ. Χ. Πέννας, ο υποναύαρχος εν αποστρατεία κ. Δ. Παπαλεονάρδος, ο αρχιδιάκονος της Ι. Μητροπόλεως π. Νεκτα΄ριος Δαρδανός, ο νομικός κ. Ι.Χαρτοφύλακας, πρόεδροι Συλλόγων της Αίγινας όπως η κ. Φ. Αλυφαντή,, ο κ.Κ. Γρηγοριάδης, η κ. Μ. Κουτρουμάνου, οι πρώην πρόεδροι των Φεστιβάλ Φιστικιού κ. Μ. Κουκούλη και  Γ. Καλόφωνος, εκπρόσωποι συλλόγων και φορέων όπως οι κυρίες Ε. Θανοπούλου, Μ. Πετροπούλου, Μ. Σταυρίδου, Κ. Πατιτάκη.

   Μετά το πέρας  της ομιλίας ακολούθησε διάλογος ανάμεσα στους ακροατές με βασικό αίτημα και θέμα την επίσημη καταγραφή και αρχειοθέτηση των εφημερίδων και περιοδικών κάτι που καταδεικνύει  και το ενδιαφέρον  για το αντικείμενο της έκθεσης. Κάτι που φάνηκε και από την προσέλευση των επισκεπτών στην έκθεση.

Πλήθη πιστών τίμησαν τον Άγιο Νεκτάριο.

   Πλήθη πιστών τίμησαν χθες και σήμερα  τον Άγιο Νεκτάριο, ημέρα μνήμης της ανακομιδής των λειψάνων  του Αγίου. Πιστοί από κάθε μέρος της πατρίδας μας αλλά και από το εξωτερικό συνέρευσαν στη χάρη  του.  

   Της πανηγυρικής Θείας Λειτουργίας προεξήρχε ο μητροπολίτης Άρτης Καλλίνικος συλλειτουργούντων των Ύδρας  Εφραίμ και του επισκόπου Μεθώνης Κλήμη. Παρέστη η Δημοτική αρχή με  επικεφαλής το Δήμαρχο Αίγινας κ. Δ. Μούρτζη οι αντιδήμαρχοι και πολλοί Δημοτικοί Σύμβουλοι, ο βουλευτής περιφερείας κ. Κ. Κατσαφάδος, εκπρόσωποι του Λιμενικού Σώματος και της Αστυνομίας.

   Στο τέλος της Θ.Λειτουργίας ακολούθησε ιερά λιτανευτική πομπή γύρω από το ναό ενώ εψάλλη τρισάγιο στον τάφο του πρώην Μητροπολίτου Ιεροθέου. 

Η ανακομιδή των λειψάνων του Αγίου Νεκταρίου.

Εορτάζεται αύριο Κυριακή 3 Σεπτεμβρίου στην Ιερά Μονή του Αγίου Νεκταρίου η εορτή του γεγονότος της ανακομιδής των τιμίων λειψάνων του Αγίου Νεκταρίου. Ο  Άγιος κοιμήθηκε το 1920. Στις 3 Σεπτεμβρίου του 1953  έγινε η ανακομιδή των λειψάνων του παρουσία εκατοντάδων πιστών από την Αίγινα και την Αττική. Της τελετής της ανακομιδής προέστη ο αρχιμανδρίτης π. Ιωάννης Ηλιόπουλος, εφημέριος του ενοριακού ναού Κυψέλης Αιγίνης γνωστός για το παιδαγωγικό, κοινωνικό και πνευματικό του έργο. Έκτοτε η ημέρα αυτή έχει καθιερωθεί να εορτάζεται με πανηγυρικό τρόπο πλέον στον νέο Ιερό Ναό  του Αγίου με τη συμμετοχή πολλών αρχιερέων αλλά και πλήθη προσκυνητών που συρρέουν από όλες  τις γωνιές της Ελλάδας και των Βαλκανίων.  Ιδιαίτερη η κατανυκτική ολονυχτία που συγκεντρώνει πολλούς ντόπιους προσκυνητές.
   Αξίζει να αναφέρουμε ότι δτο διαδίκτυο έχουν διασωθεί κινηματογραφικές λήψεις από τους πρώτους εορτασμούς της μνήμης του Αγίου Νεκταρίου στην Αίγινα.

Ο Άγιος Μάμας στην Αίγινα.

   Ένα  εξαιρετικά καλαίσθητο  εκκλησάκι βρίσκεται  στις παρυφές  της πόλης της Αίγινας  και είναι αφιερωμένο στον παιδομάρτυρα Άγιο Μάμα που εορτάζει σήμερα 2 Σεπτεμβρίου.

   Ο Άγιος Μάμας  βρίσκεται στη θέση "Βάρδια"  πιό ψηλά  από τον Άγιο Νικόλαο  το Στεριανό στο τέλος  του ανηφορικού δρόμου. Αξίζει να σημειώσουμε πως κοντά  στο ξωκκλήσι βρίσκονται και τα ερείπια  της πολύ σημαντικής παλαιοχριστιανικής βασιλικής  της Αίγινας.

   Ο Άγιος Μάμας  είναι ιδιαίτερα αγαπητός Άγιος στα νησιά μας (Σπέτσες - Χίος) και τιμάται με λαμπρότητα σε πολλές περιοχές.

    Το εκκλησάκι στην Αίγινα ανήκει στην ενορία  του Αγίου Νικολάου  και  αν κρίνουμε από τη φωτογραφία  βρίσκεται σε πάρα πολύ καλή κατάσταση  κάτι που μαρτυρεί  την φροντίδα  και την αγάπη  των εφημερίων ιερέων  της ενορίας  αλλά και των απλών πιστών  και ενοριτών  της περιοχής.

   Λίγα λόγια για τη ζωή του Αγίου Μάμα:

Ο Άγιος Μάμας γεννήθηκε στη Γάγγρα της Παφλαγονίας το 260 μ.Χ., από γονείς χριστιανούς, το Θεόδοτο και τη Ρουφίνα, όταν αυτοί ήταν μέσα στη φυλακή, όπου πέθαναν προσευχόμενοι. Έτσι ο Μάμας, βρέφος ακόμα, έμεινε ορφανός. Όμως, μια πλούσια χριστιανή γυναίκα, η Αμμία, τον υιοθέτησε και τον ανέθρεψε με στοργή μητρική και σύμφωνα με το πνεύμα του Ευαγγελίου. Επειδή δε ονόμαζε τη θετή του μητέρα συνεχώς μάμα, (δηλ. μαμά), ονομάστηκε Μάμας.
   Όταν έγινε 15 χρονών, πιάστηκε από ειδωλολάτρες, διότι χωρίς φόβο, δημόσια, ομολογούσε το Χριστό. Τότε τον χτύπησαν αλύπητα. Κρέμασαν στο λαιμό του μολυβένιο βαρίδιο και τον έριξαν στη θάλασσα. Όμως με τη δύναμη του Θεού σώθηκε. Έπειτα τον ξανασυνέλαβαν και τον έριξαν σε αναμμένο καμίνι και μετά τροφή στα θηρία. Αλλά επειδή και απ' αυτά σώθηκε θαυματουργικά, διαπέρασαν την κοιλιά του με τρίαινα. Και έτσι μαρτυρικά και ένδοξα αναχώρησε απ' αυτή τη ζωή. Μας θυμίζει δε τα λόγια του Κυρίου, που είπε: «ὅστις οὖν ταπεινώσει ἑαυτὸν ὡς τὸ παιδίον τοῦτο, οὗτος ἐστὶν ὁ μείζων ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν» (Ματθαίου, ιη' 4). Όποιος, δηλαδή, ταπεινώσει τον εαυτό του σαν το παιδάκι αυτό, αυτός είναι ο μεγαλύτερος στη βασιλεία των ουρανών.

Μήπως εορτάζετε σήμερα;

   Σαράντα αγίες  της Ορθόδοξης Εκκλησίας εορτάζουν σήμερα 1 Σεπτεμβρίου. Ανάμεσα στο σημερινό εορτολόγιο συναντά κάποιος και 40 παρθένες  με σπάνια και Ελληνικά ονόματα. 

     Ίσως κάποιες φίλες να μην γνώριζαν ότι σήμερα εορτάζουν. Καιρός να το ανακαλύψουν διαβάζοντας τα παρακάτω ονόματα:

Αδαμάντιος, Αδαμαντία, Αμάντα, Αθηνά, Ακριβή, Αντιγόνη, Γόνη, Ασπασία, Αφροδίτη, Φρέγια, Αδαμαντία, Αντα, Διαμάντω, Διώνη, Διόνη, Δωδώνη, Ελπινίκη, Ερασμία, Ερατώ, Τέτη, Ευτέρπη, Θάλεια, Θεανώ, Θεονύμφη, Ισμήνη, Καλλιρόη, Καλλιρρόη, Καλλίστη, Καλλιστώ, Καλιστώ, Κλειώ, Κλεονίκη, Κλεοπάτρα, Πάτρα, Πατρούλα, Κλειώ, Κοραλία, Κοραλλού, Μαντώ, Μαργαρίτα, Μαριάνθη, Μελέτιος, Μελέτης, Μελετία, Μελετούλα, Μελετίνα, Μελπομένη, Μόσχω, Μοσχούλα, Ουρανία, Ράνια, Πανδώρα, Πηνελόπη, Μπηλιώ, Μπιλιώ, Πολύμνια, Πολυνίκη, Πολύνα, Πόλυ, Πολυτίμη, Τίμη, Ράλλης, Ραλλία, Ραλία, Ραλλού, Σαπφώ, Συμεών, Συμεώνης, Συμεωνή, Συμεωνία, Συμεώνα, Συμεωνίτσα, Σύμος, Σύμη, Τερψιχόρη, Χάιδω, Χάϊδω, Χαϊδω, Χαιδευτός, Χαϊδευτός, Χαρίκλεια, Χαρούλα, Ιησούς