"Απ'τα Νικολοβάρβαρα αρχίζει κι ο χειμώνας". Επιβεβαιώθηκε η παροιμία.

                                 

        Οι τρεις εορτές  των Αγίων Βαρβάρας  - Σάββα και Νικολάου σηματοδοτούν  και  την είσοδο μας  στο χειμώνα  και  συνδέονται με  πολλές δοξασίες, έθιμα και συνήθειες.

  Οι παλιές δοξασίες και η λαογραφία του λαού μας θέλουν αυτές τις μέρες να πιάνουν  τα πρώτα δυνατά κρύα, οι πρώτες παγωνιές και χιονοπτώσεις. Πέρα όμως από το κλιματολογικό περιτύλιγμα τις πρώτες μέρες του Δεκεμβρίου έχουμε και τις μεγάλες γιορτές, τα λεγόμενα "Νικολαβάρβαρα" που ηχούσαν και σαν προανάκρουσμα των μεγάλων εορτών του Δωδεκαημέρου. Είναι χαρακτηριστική η αντίληψη που ήθελε "ότι καιρό να έκανε της Αγίας Βαρβάρας" να κάνει και ανήμερα των Χριστουγέννων. Έτσι προχωρούσε ο σχεδιασμός ή ο προγραμματισμός των εορτών παλιά . Έτσι ήτανε σημαδιακές για τον άνθρωπο της υπαίθρου, τον άνθρωπο που πάλευε καθημερινά με τα στοιχεία της φύσης, που ζούσε στο  πετσί του τις αλλαγές του κλίματος και τον εποχών.

     Oι γιορτές αυτές είναι τόσο συνδεδεμένες με τον ερχομό της βαρυχειμωνιάς, που ο λαός μας έλεγε σαν παροιμία: "Απ'τα Νικολοβάρβαρα αρχίζει κι ο χειμώνας". 

Η αγία Βαρβάρα (4 Δεκεμβρίου) θεωρείται προστάτης των παιδιών από την ευλογιά και τις άλλες εξανθηματικές αρρώστιες. Σε ορισμένα μέρη συνήθιζαν την ημέρα της γιορτής της, καθώς και σε περίοδο επιδημίας, να κάνουν μελόπιτες και να τις μοιράζουν στα σπίτια ή να τις αφήνουν σε σταυροδρόμια, ώστε αν έρθει η αρρώστια να είναι γλυκιά, ήπιας μορφής. Η συνήθεια αυτή θυμίζει ανάλογες αρχαίες προσφορές προς τηνΕκάτη.

     5 Δεκεμβρίου, γιορτάζουμε τον Άγιο Σάββα που "σαβανώνει" καθώς λέει το όνομά του:

  "Η Αγιά Βαρβάρα βαρβαρώνει, ο Άη-Σάββας σαβανώνει κι ο Άη-Νικόλας παραχώνει." 

Η παροιμία βέβαια αναφέρεται στο χιονιά, κατά μία άλλη όμως εκδοχή ο Άη Σάββας σαβανώνει τους νεκρούς και τους τοιμάζει  για τον κάτω κόσμο, ενώ, από την άλλη, προσπαθεί να απομακρύνει το θάνατο από τους ζωντανούς, ως άγιος προστάτης και θεραπευτής. Αυτή τη μέρα σε μερικές περιοχές, συνηθίζουν να φτιάχνουν φάβα στη μνήμη του, κι όπως λέει μια λαϊκή παροιμία: "Του Άη-Σάββα, τρώνε φάβα!" 

                                              

     Ο άγιος Νικόλαος (6 Δεκεμβρίου) είναι ο κύριος του υγρού στοιχείου και ο προστάτης των θαλασσινών, οι οποίοι με πολλούς τρόπους εκδηλώνουν την ευγνωμοσύνη τους σ' αυτόν. Στις λαϊκές παραδόσεις ο άγιος περιγράφεται με ρούχα βρεγμένα από αρμύρα, γένια που στάζουν θάλασσα και μέτωπο ιδρωμένο από την προσπάθεια του να τρέξει παντού, όπου κινδυνεύει  πλεούμενο.    

Με απόφαση του Δήμου Αίγινας κλειστά αύριο 5/12 όλα τα σχολεία της Αίγινας.

 

 Μετά από ανακοίνωση που εξέδωσε η Περιφέρεια Αττικής και ο Δήμος Αίγινας, αύριο Παρασκευή 5 Νοεμβρίου λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών θα παραμείνουν κλειστά όλα τα σχολεία της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στην Αίγινα.

Εορτάζει σήμερα η Αγία Βαρβάρα στον Ασώματο.

 

Φωτογραφία της κ. Στέλλας Μεθενίτη

             

Δύο φωτογραφίες  της κ. Καλλιρρόης Μπέση

 Εορτάζει σήμερα 4 Δεκεμβρίου ο ναός της Αγίας Βαρβάρας στον Ασώματο. Στην Αίγινα επίσης υπάρχει ενοριακός ναός στον Μαραθώνα και ένα παλαιό γκρεμισμένο εκκλησάκι στην Παλαιά Χώρα.
  Ετούτος ο ναός στον Ασώματο ίσως είναι ένας από τους ομορφότερους ναούς της Αίγινας. Η Αγία Βάρβαρα  λίγο έξω από την πόλη της Αίγινας, μετά του "Λάζαρου τις πλάκες",  ανήκει στην ενορία  των Ασωμάτων και πανηγυρίζει στις 4 Δεκεμβρίου. Ο ναός είναι βυζαντινού ρυθμού με μια νεότερη καλόγουστη προέκταση προς τα δυτικά που του χαρίζει έναν ευρύχωρο πρόναο. Περιστοιχισμένος από μια συστάδα κυπαρισσιών αποτελεί μια μικρή όαση δίπλα στο πολύβουο Γενικό Λύκειο Αίγινας.

    Η κατάσταση του ναού είναι εξαιρετική. ΄Κτισμένος από Αιγινήτικο  πουρί, θυμίζει σε πολλά την Αγία Παρασκευή στο Μεριστό. Πολύ φροντισμένος και περιποιημένος από τους γείτονες αλλά  και την ενορία  του. Εντυπωσιάζει όλος ο νοικοκυρεμένος κήπος και ο περίβολος   του ναού. Κολώνες από πουρί στολίζουν τον μαντρότοιχο με μια παλιά σιδεριά - κάγκελο εξαιρετικής τέχνης. 

   

Η  Αγία Βαρβάρα  κάποιες δεκαετίες πριν δέσποζε στην περιοχή καταμεσής μεγάλων κτημάτων που ήταν κατάφυτα από φιστικιές και ελιές. Σήμερα ο δρόμος που περνά από δίπλα της είναι πολυσύχναστος όχι μόνο λόγω της γειτνίασης με το Λύκειο αλλά και εξαιτίας πολλών σπιτιών που έχουν ανεγερθεί στην περιοχή.

 Ο ναός χρησιμοποιείται για  τον εκκλησιασμό  των μαθητών και μαθητριών του Γενικού Λυκείου Αίγινας.

Φωτογραφίες Χρήστος Νεστορίδης

Επίσκεψη μαθητών της Γ΄τάξης του 2ου Γυμνασίου Αίγινας στη Βουλή των Ελλήνων.

Την καθιερωμένη πλέον επίσκεψη στη Βουλή των Ελλήνων πραγματοποίησαν σήμερα 40 μαθητές από την Γ΄ τάξη του σχολείου και είχαν την ευκαιρία να ξεναγηθούν στο κτίριο και να παρακολουθήσουν ένα μικρό μέρος από τη συζήτηση των βουλευτών στην αίθουσα της ολομέλειας.

Η επίσκεψη αυτή πραγματοποιείται κάθε χρόνο στα πλαίσια των μαθημάτων της Νεότερης Ιστορίας και της Πολιτικής Αγωγής.

Παράλληλα μαθητές και μαθήτριες περιηγήθηκαν στον Εθνικό Κήπο  και στο μνημείο του Αγνώστου στρατιώτη.

Μια επίσκεψη που αποτελεί μεγάλη ευκαιρία για τους μαθητές και τις μαθήτριες ενός νησιού και αφήνει εμπειρίες χρήσιμες  για τη ζωή και κυρίως τη συμπεριφορά και τις υποχρεώσεις - δικαιώματα ενός συνειδητοποιημένου πολίτη.

 

 

 

 

 

Του Δεκέμβρη η ημέρα, καλημέρα-καλησπέρα ! Παροιμίες και έθιμα για τον αγαπημένο αυτό μήνα.

    

   Οι ειδικοί προβλέπουν αρκετές βροχές φέτος το Δεκέμβρη. Ας είναι! Τις χρειαζόμαστε, όπως και τη γλύκα των εορτών και τη θαλπωρή από το τζάκι που σιγοκαίει.

Ο Δεκέμβριος είναι από τους πιο αγαπημένους μήνες  του χρόνου γιατί είναι ο μήνας των Χριστουγέννων.

 Εμείς όμως πέρα από ευχές  για καλό μήνα και καλές  γιορτές ας ξεφυλλίσουμε για άλλη μια  φορά το βιβλίο  της  Λίνας Μπόγρη - Πετρίτου από  το οποίο αντλούμε  πληροφορίες  για  το μήνα  και τη λαογραφία  του:

             « Άγια Βαρβάρα μίλησε, κι Άι Σάββας απεκρίθει:

             -Μαζέψτε ξύλα κι άχυρα και σύρτε και στο μύλο,

              γιατί Άι Νικόλας έρχεται στα χιόνια φορτωμένος»

Δεκέμβριος, ο πρώτος μήνας  του χειμώνα και ο τελευταίος, ο δωδέκατος του χρόνου, στο Γρηγοριανό ημερολόγιο. Το όνομά του έμεινε ίδιο απ’ όταν ήταν ο δέκατος μήνας, (decem= δέκα λατιν.), στο παλιό ρωμαϊκό ημερολόγιο.       

Ο Δεκέμβρης του χιονιού, της παγωνιάς, της θαλπωρής του σπιτιού. Ο Δεκέμβρης, ο γιορτινός. Ο Δεκέμβρης του Δωδεκαήμερου, των… καλικάντζαρων, της μεγάλης γιορτής των Χριστουγέννων. Ο Δεκέμβρης της προσμονής και της χαράς των παιδιών.

-Το τραγούδι με τον τρύγο, το Δεκέμβρη παραμύθι.

Οι κρύες ημέρες του Δεκέμβρη αρχίζουν από τα  Νικολοβάρβαρα, όπως στη λαϊκή μας παράδοση αναφέρονται οι γιορτές της Αγίας Βαρβάρας, του Αγίου Σάββα  και του Αγίου Νικολάου (4, 5 και 6 αντίστοιχα), στις αρχές του μήνα.

-Τα Νικολοβάρβαρα παγώνουν και τα μάρμαρα.

-Η Αγιά Βαρβάρα βαρβαρώνει (αγριεύει το κρύο), ο Άι Σάββας σαβανώνει (κοκαλώνεις από την παγούρα), κι ο Άι Νικόλας παραχώνει (σε κλείνει στο σπίτι).

Οι ναυτικοί μας συμφωνούν με τους στεριανούς και λένε:

-Τ’ Άι Νικολοβάρβαρα κατεβασιές και χιόνια, μπουράσκες και τελώνια. (μπουράσκα, παραφθορά της λέξης  μπράσκα= είδος τεράστιου βάτραχου).

Λέγεται ότι ο Άγιος Νικόλαος, προστάτης των ναυτικών, είναι εκείνος που επινόησε το πηδάλιο, για τούτο και η ευχή μας:

-Ο Άι Νικόλας στο τιμόνι σου.

Τον Δεκέμβριο έχουμε τις μικρότερες ημέρες.

 -Του Δεκέμβρη η ημέρα, καλημέρα-καλησπέρα, που αρχίζουν να μεγαλώνουν από τα Χριστούγεννα (αρχίζει το χειμερινό ηλιοστάσιο), ο λαός μας όμως που βιάζεται, λέει, ότι από της Αγίας Άννας (9 Δεκ.),

 -Η μέρα παίρνει ανάσα.

 Και από του Αγίου Σπυρίδωνα (12 Δεκ.),

 -Η μέρα παίρνει ένα σπυρί, μεγαλώνει δηλαδή λίγο λίγο. 

Μέχρι τα Χριστούγεννα στην ημέρα έχει προστεθεί μια ώρα ακόμα.

-Χριστός γεννάται, ώρα γεννάται.

Τιμάται  ο Άγιος Ελευθέριος  (15 Δεκ.),  που χαρίζει στις γυναίκες που περιμένουν παιδί, «καλή λευτεριά». Στις 16 του μήνα (περισσότερο στην ελληνική ύπαιθρο), γιορτάζουν τον Άγιο Μόδεστο, προστάτη των οικόσιτων ζώων αλλά και εκείνων που βοηθούν το γεωργό στο όργωμα.

Μέσα στον Δεκέμβρη η σπορά πρέπει να ’χει τελειώσει,

-Δεκέμβρη, δίκια σπέρνε, συμβουλεύουν μέσα από την παροιμία οι παλιοί, που σημαίνει πως ο σπόρος πρέπει να πέφτει με προσοχή και σύνεση, γιατί τώρα το χώμα είναι αφράτο και νωπό από τις βροχές, και δεν υπάρχει λόγος να πετιέται παντού κι όπου προλάβει να φυτρώσει. 

Το κρύο δυναμώνει.

-Γύρω γύρω του Χριστού, η κορφή του Χειμωνιού.

 Και οι χαρές των αγροτών μεγάλες, καθώς υπολογίζουν τη σοδειά. 

 -Χειμωνιάτικα Γέννα, καλοκαιρινή χαρά.

 Περιμένει ο λαός μας το χιόνι γιατί πιστεύει πως:

-Χρυσάφι του καλοκαιριού, το χιόνι του Δεκέμβρη.

 Και εκείνο (το χιόνι), αν έχει αργήσει, μας παραγγέλνει:

 -Αν τ’ Άι Φιλίππου λείπω, τ’ Άγια των Αγιών δε λείπω, εννοώντας τις Άγιες ημέρες των Χριστουγέννων.

Ο φόβος για βαρύ χειμώνα πάντα υπάρχει, γιατί

-Αν πρωιμήσει η μυγδαλιά κι ανθίσει το Δεκέμβρη,

 βαρύς χειμώνας κι όψιμος θε να ’ρθει να μας εύρει.

Για τούτο κι όλοι προσδοκούν και εύχονται:

-Να ’ν’ τα Χριστούγεννα στεγνά, τα Φώτα χιονισμένα

 και τα Λαμπρά βρεχούμενα, αμπάρια γιομισμένα!

Θέατρο: " Οι δύσκολες νύχτες του κυρίου Θωμά" του Ι. Καμπανέλλη.

 Θεατρικά ξεκινά ο Δεκέμβριος με την παράσταση "Οι δύσκολες νύχτες του κυρίου Θωμά" του Ιάκωβου Καμπανέλλη από τη θεατρική ομάδα "Ηλιοπότες" και το Μορφωτικό Σύλλογο ο "Καποδίστριας".

Η παράσταση παρουσιάζεται στο Πνευματικό Κέντρο Κυψέλης την Παρασκευή 5 , το Σάββατο 6 καθώς και 12 και 13 Δεκεμβρίου, με ώρα έναρξης 20.00 και  ελεύθερη είσοδο.

Ο μονόλογος του Ιάκωβου Καμπανέλλη ερμηνεύει ο κ. Νίκος Νικολάου σε δραματουργική επεξεργασία και σκηνοθεσία της κ. Μαρία Λιανέρη

Δεκέμβριος, ο μήνας που όλοι περιμένουμε.....

     

  Με  τους υπέροχους πίνακες  της κ. Άννας Αγγελοπούλου  ας ξεκινήσουμε το  Δεκέμβρη.

   Ο Δεκέμβριος είναι ο μήνας  που όλοι περιμένουμε. Μπορεί σήμερα  να μην περιμένουμε δώρα και το 13ο μισθό, όμως τη γοητεία και  τις  μυρωδιές  του μήνα αυτού  κανένας τεχνοκράτης δεν μπορεί  να μας τις στερήσει.
   Αυτό το μήνα γιορτάζουν πολλοί όπως ο Νίκος, ο Σάββας, η Βαρβάρα, η Άννα, ο Λευτέρης, ο Σπύρος, ο Διονύσης, η Αναστασία, ο Χρήστος και η Χριστίνα, η Ευγενία, ο Στέφανος και αν ψάξουμε ακόμα θα βρούμε κι άλλους όπως τον Κρίσπο (εδώ στην Αίγινα). Μήνας λοιπόν εορτών  ευχών και δώρων. Μήνας χαράς και αγάπης. Μήνας ανθρωπιάς.

   Ο  μήνας  της ζεστασιάς, του χιονιού, του κρύου βοριά, του τζακιού και του χονδρού πουλόβερ. Τα κασκόλ και τα γάντια  απαραίτητα  αξεσουάρ  σε κάθε  έξοδο.
   Ο μήνας στο αστερισμό του μελομακάρονου και του κουραμπιέ, της γεμιστής γαλοπούλας  ή   του γουρουνόπουλου αν προτιμάτε.
Ο μήνας που  τα σχολεία κλείνουν, η εποχή των πολλών φιλανθρωπικών εκδηλώσεων και της μνήμης πολλών ξεχασμένων προσώπων της ζωής μας.

  Ο μήνας  με την προσδοκία  των διακοπών, με τη λαχτάρα ενός οικογενειακού τραπεζιού, ενός στολισμένου σπιτικού με θολά τζάμια από την αγάπη και την ειρήνη. Είναι ο μήνας  που οι ψυχές  γλυκαίνουν και συγχωρούν. Είναι ο μήνας με τις  μεγαλύτερες αλλά πιο  φωτεινές  νύχτες.

   Είναι εντέλει ο μήνας  του Θεού  που γεννιέται  και  των ανθρώπων  που γιορτάζουν.

   Ο μήνας  της επιστροφής  στην πατρογονική εστία, του φοιτητή, του ναυτικού, του ξενιτεμένου.

  Ο  μήνας  που ίσως  - αν θέλεις - μπορείς να θυμηθείς και να ξανανιώσεις άνθρωπος.