"Οδός Αιγίνης" 10 χρόνια παρουσίας στο διαδίκτυο.

 

                                                         Έργο  του Νίκου Καπάνταη

Συμπληρώσαμε πριν από λίγες ημέρες  δέκα χρόνια διαδικτυακής παρουσίας. Η πρώτη μας δεκαετία είναι πια  γεγονός.

Ήταν  31 Δεκεμβρίου του 2011, όταν έκανε  την πρώτη της εμφάνιση στο διαδίκτυο η «Οδός Αιγίνης». Τότε άνοιξε λοιπόν ο δρόμος.

Μια πρωτοβουλία, ένα βήμα για την προβολή και  παρουσίαση του πολιτισμού, της ιστορίας, της λαογραφίας, των ανθρώπων και των τοπόσημων της Αίγινας. Μια αφορμή να αποτυπωθούν πληροφορίες και  ειδήσεις για εκδηλώσεις, γεγονότα στιγμές που ζούμε εδώ στην Αίγινα. Στο νησί που έχει ευλογηθεί από το Θεό και  τους έντεκα Αγίους του και το έχουν κατοικήσει κατά καιρούς σημαντικοί άνθρωποι από όλο το φάσμα της διανόησης, του πολιτισμού, των γραμμάτων, των τεχνών.

Η Αίγινα σήμερα παραμένει πρώτη επιλογή για πολλούς ανθρώπους που επιλέγουν να κατοικήσουν μόνιμα, ή να ξεκουραστούν και να πάρουν ανάσες ηρεμίας, γοητευμένοι από το φως, την γαλήνη του τοπίου, την ιστορία και το φυσικό της περιβάλλον. Πολλοί καλλιτέχνες έχουν γράψει σελίδες  βιβλίων για το νησί, ενώ η απαράμιλλη ομορφιά  του ήρεμου τοπίου έχει υμνηθεί από το χρωστήρα μαστόρων της ζωγραφικής. Το νησί που φιλοξένησε την πρώτη Πρωτεύουσα του Ελληνικού Κράτους, έναν μεγάλο αριθμό αξιωματούχων, ναυμάχων, φιλελλήνων, διπλωματών, αγωνιστών και πνευματικών ανθρώπων. Το νησί που έγινε  το «κουκούλι» του Νίκου Καζαντζάκη.

Η  «Οδός Αιγίνης» τάχθηκε να παρουσιάζει την πραγματική Αίγινα, των χρωμάτων, του φωτός, της δημιουργίας, των γεύσεων και των ευωδιών της υπαίθρου της. Με αυτούς  τους στόχους, με αυτή την πυξίδα ξεκίνησε πριν δέκα χρόνια  ακριβώς με δειλά βήματα. Στην αρχή, στις πρώτες ημέρες, στις πρώτες αναρτήσεις μοιάζαμε με ένα μικρό δρομάκι, σαν αυτά  που διαθέτει η πόλη της Αίγινας. Στην πορεία μας και καθώς οι διαδρομές μας απλώθηκαν, γίναμε ένα μεγάλο μονοπάτι και στη συνέχεια ένας δρόμος που τον ακολούθησαν και τον ακολουθούν πολλοί. Αποκτήσαμε δηλαδή συνοδοιπόρους και πολλούς συνεχείς και συνεπείς επισκέπτες που εξακολουθούν να μας τιμούν με την αγάπη και την προσοχή τους. 

Έτσι πέρασαν δέκα ολόκληρα χρόνια.  Μέσα από τις σημειώσεις μας, τις αναρτήσεις, προβάλαμε επίσης  τον παλαιό τρόπο ζωής, τα έθιμα, τα πανηγύρια, τα ξωκλήσια, τα μνημεία, τα παλαιά επαγγέλματα, παλαιές στιγμές καθημερινής ζωής μέσα από σπάνιες φωτογραφίες και φυσικά τα παλαιά και αλησμόνητα πλοία της γραμμής  του Σαρωνικού. Αναδείξαμε πρόσωπα που με  την παρουσία τους, τη ζωή και το έργο τους χαρακτήρισαν μια ολόκληρη εποχή και συνέβαλαν στην προκοπή και την ευημερία του τόπου. Μεγάλα πολιτιστικά γεγονότα, εκδηλώσεις, παρουσιάσεις, εκθέσεις βρήκαν τη δικής  τους θέση μέσα  στις σελίδες  της «Οδού Αιγίνης».

Δέκα ολόκληρα χρόνια με παραπάνω από 5.100 αναρτήσεις. Ένα κατόρθωμα για ένα blog  ιδιαίτερο, ίσως εναλλακτικό, αλλά πιστό στους αρχικούς του στόχους και στον προσανατολισμό του.

Εδώ και λίγες μέρες βαδίζουμε στη δεύτερη δεκαετία!

Ελπίζουμε να μπορέσουμε  να συνεχίσουμε κατά  τον ίδιο τρόπο. Ελπίζουμε να σας έχουμε καθημερινά κοντά μας συνοδοιπόρους και συν- κοινωνούς της προσπάθειας μας, γιατί όχι και συνεργάτες!

Ένα μεγάλο ευχαριστώ  για  τη στήριξη και την αγάπη σας. 

Στην Αύρα του 1930. Άποψη της Αίγινας την εποχή εκείνη.

 Αναδημοσιεύουμε από τη σελίδα  του κ. Νεκτάριου Κουκούλη: "Αίγινα αλλοτινές εποχές" μια εξαιρετικά σπάνια φωτογραφία που δημοσίευσε ο Θ. Μεταλληνός. Πρόκειται για άποψη τμήματος της παραλίας της Αίγινας  του 1930.

Και πραγματικά είναι πολύ εντυπωσιακή όταν κάποιος συγκρίνει το τότε με  το τώρα, τις αλλαγές που έχουν επέλθει στο τοπίο, την αλλαγή χρήσης της γης, την ανοικοδόμηση, τη δημιουργία του λιμανιού τα επόμενα χρόνια.

Η λήψη της φωτογραφίας έχει  γίνει από το λιμενοβραχίονα που οδηγούσε στο εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου. Διακρίνεται η γωνία  του κτιρίου του Βογιατζή και κατόπιν το μεγάλο αλσύλλιο από πεύκα που υπήρχε μέχρι τη δεκαετία  του '80  στην σημερινή πλατεία Εθνεγερσίας. Εντυπωσιάζει επίσης το γεγονός ότι η σημερινή πόλη της Αίγινας στα δύο άκρα της είχε αλσύλλια με πεύκα ( στο σημερινό γήπεδο ήταν το δεύτερο), τα οποία κόπηκαν κατά καιρούς. Λίγα πεύκα σήμερα έχουν απομείνει στο γήπεδο και στο 1ο Δημοτικό Σχολείο από εκείνη την εποχή, όπως και στην Αύρα.

Επιστρέφοντας στη φωτογραφία του Θ. Μεταλληνού διακρίνουμε στο αριστερό άκρο την "Κολώνα" αλλά  και αρκετούς ανεμόμυλους στην κορυφογραμμή. Βρίσκονται στην περιοχή "Μύλοι" που είχε πάρει την ονομασία της από τους μύλους αυτούς.

Λίγα τα σπίτια στην περιοχή και μια μεγάλη αμμουδιά στη θέση "Καραντίνα" και στην "Αύρα".

Μια πολύ ενδιαφέρουσα φωτογραφία που αν και μαυρόασπρη μαρτυρεί την ομορφιά της περιοχής αυτής.

2022, μια χρονιά με πολλές σημαντικές επετείους για την Ιερά Μητρόπολη Ύδρας.

Στο πρωτοχρονιάτικο μήνυμα  του ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Ύδρας Σπετσών Αιγίνης Ερμιονίδος και Τροιζηνίας υπογραμμίζει πως το 2022 είναι μια ιδιαίτερη και σημαντική χρονιά  για τη Μητροπολιτική περιφέρεια  του Αργοσαρωνικού.

 

Εκτός της  θλιβερής επετείου των 100 χρόνων από τη Μικρασιατική καταστροφή ο Σεβασμιότατος υπενθυμίζει  τη συμπλήρωση 400 χρόνων από την κοίμηση  του Αγίου Διονυσίου Αρχιεπισκόπου Αιγίνης. Ο Άγιος Διονύσιος στάθηκε ο μεγάλος ευεργέτης και πνευματικός πατέρας των κατοίκων της Παλαιάς Χώρας στην οποία ήρθε  και ποίμανε επί δύο χρόνια. Χρόνια πέτρινα για το βράχο της Παλαιάς εκείνης πολιτείας όταν το αίμα ήταν ακόμα νωπό από τη σφαγή του Μπαρμπαρόσσα και χιλιάδες  γυναικών και παιδιών είχαν σκλαβωθεί και οδηγηθεί στα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής.

Σήμερα  στην Παλαιά Χώρα έξω από την εκκλησία  της Επισκοπής σώζεται το "θρονί" το κάθισμα από το οποίο κήρυττε  και έδινε το αντίδωρο στους πιστούς, ενώ αντίκρυ βρίσκεται το κελί του Αγίου, το οποίο πριν χρόνια ανακαίνισε ο Σύλλογος  των εν Αθήναις  Ζακυνθινών.

Η παρουσία  του Αγίου Διονυσίου έντονη στο νησί με πολλές εκκλησίες να είναι αφιερωμένες στη μνήμη του όπως ο ενοριακός ναός της Παχείας Ράχης, ο ναός  του Νοσοκομείου και το μεγάλο παρεκκλήσι  στο Λιβάδι.

Τέλος ο Σεβασμιότατος υπενθυμίζει τη συμπλήρωση 200 χρόνων από την ναυμαχία της Αρμάτας στις Σπέτσες και το μαρτύριο των τριών Αγίων Νεομαρτύρων των Σπετσών.

Επέτειοι, πνευματικοί σταθμοί και ευκαιρίες πνευματικής ανατροφοδότησης και στοχασμού με  την ευκαιρία  των οποίων θα οργανωθούν ανάλογες εκδηλώσεις υπό την εποπτεία  της Ιεράς Μητροπόλεως.

Του Γεναριού η καλοκαιριά όλα τα δέντρα τα γελά.

 

                                  

  Ποδαρικό με  καλοκαιρίες  μας έκανε ο Γενάρης, ένας μήνας  που είναι πλούσιος σε παροιμίες  γνωμικά και παροιμιώδης φράσεις αλλά και έθιμα μια που οι γιορτές καλά κρατούν μέχρι το τέλος του.

Ας  αφεθούμε λοιπόν και ας απολαύσουμε όλα  αυτά που καταγράφει με το μοναδικό της τρόπο κ. Λίνα Μπόγρη - Πετρίτου στο βιβλίο της "Τα λέμε και στην Αίγινα"

Ο Ιανουάριος, ο Γενάρης, του λαού μας, (από το γεννώ, επειδή γεννούν τα γιδοπρόβατα), πρώτος μήνας του χρόνου και δεύτερος του χειμώνα, με 31 ημέρες, οφείλει το όνομά του στον διπρόσωπο θεό των Ρωμαίων, τον Ιανό. Πολλά τα ονόματα που του έδωσαν:

Πρωτάρης, Τρανός, Μεγαλομηνάς, γιατί είναι ο πρώτος μήνας του χρόνου, με τριάντα μία ημέρες.

Καλαντάρης, από τα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς και των Φώτων.

Γατομηνάς, γιατί ζευγαρώνουν οι γάτες.

Μεσοχειμωνάς, ο μεσαίος μήνας της καρδιάς του χειμώνα.

Κλαδευτής, από τις αγροτικές ενασχολήσεις.

Γελαστός, για την καλοκαιρία, στις  Αλκυονίδες ημέρες, κ. ά.

-Γενάρη μήνα του Χριστού, κι αρχιμηνιά του κόσμου.

Μήνας με έθιμα και προλήψεις: με την Πρωτοχρονιάτικη πίτα και το φλουρί της, το ποδαρικό που θα κάνει εκείνος που πρώτος θα έρθει στο σπίτι και πρέπει να ’ναι σίγουρα… γουρλής,  να φέρει την καλοτυχιά για όλο το χρόνο, το στέρνιασμα ή το ασήμωμα, τα χρήματα που βάζουν οι μεγαλύτεροι στο μαξιλάρι των παιδιών, τη νύχτα πριν αλλάξει ο χρόνος, το ροΐδι (ρόδι), σύμβολο της αφθονίας και της γονιμότητας που σπάνε στην πόρτα για ν’ αποκτήσει το σπίτι τόσα καλά, όσα και οι σπόροι του,  το… κάτι σιδερένιο που αγγίζουν, για να ’ναι σιδερένιοι (υγιείς) όλο το χρόνο, η αγριοκρεμμύδα ή ασκέλλα ή κρεμμυδασκέλλα (σκίλλη η παραθαλασσία), το βολβοφόρο αυτό φυτό, που μπαίνει στα σπίτια την Πρωτοχρονιά για την καλή τύχη, με τον πάτερ Φαμίλια να την χτυπάει απαλά στα κεφαλάκια των παιδιών και όλων των μελών της οικογένειας, και, τέλος, να την κρεμούν στην εξώπορτα ή να τη βάζουν σε γλάστρα για να διώχνει το κακό μάτι!

Στις Αγιάσες, τα Θεοφάνια, μετά τον αγιασμό των υδάτων, ραντίζουν με τον αγιασμό, σπίτια, μαγαζιά και κτήματα. Τον φυλάνε στα εικονίσματα όλο το χρόνο, γιατί:

-Με τα Φώτα του ο Γενάρης, όλης της χρονιάς μπροστάρης.

Την πρώτη μέρα του χρόνου αποφεύγουν να δανείσουν χρήματα, να πληρώσουν χρέος και ό,τι άλλο… κακό. Γιατί ό,τι κάνεις ή πάθεις αυτή την ημέρα θα σου συμβαίνει όλο το χρόνο!

Τα τυχερά παιχνίδια επιτρέπονται εκείνη την ημέρα αλλά και εκείνα τα πιο αθώα των παλιών μας χρόνων: Κορώνα ή γράμματα, στριφτό, μονά- ζυγά, 31, σβουράκι, πάρτα όλα.

Η γη τον Ιανουάριο βρίσκεται βόρεια απ’ τον ήλιο και σε πλάγια θέση, οι νύχτες είναι πιο σκοτεινές και όταν είναι ξαστεριά, το φεγγάρι φωτίζει πολύ.

-Του Γενάρη το φεγγάρι, παρά ώρα μέρα μοιάζει

 ή την ημέρα σιγοντάρει (πλησιάζει). 

-Του Γενάρη το φεγγάρι, μοιάζει σαν μαργαριτάρι.

Μεγάλες οι νύχτες του:

-Να ’ταν οι μέρες του Μαγιού οι νύχτες του Γενάρη.

-Αν δεις ήλιο του Άι Βασιλιού, βγες να λιαστείς.

Σαράντα μέρες θα περάσουνε να τονε ξαναδείς.

-Χαρά στα Γέννα τα στεγνά, τα Φώτα χιονισμένα

 και τη Λαμπρή βροχούμενη, τ’ αμπέλια γεμισμένα.

Το κρύο είναι πιο τσουχτερό.

-Αρχιμηνιά καλή χρονιά, με σύγκρυα και παγωνιά.

-Αδελφέ Μιχάλη, τώρα το Γενάρη

οι δύο ένας γίνονται κι ο μοναχός κουβάρι!

Στα μισά του μήνα το κρύο «σπάει»:

-Ως του Άι Γιαννιού τρυγόνα, είν’ η φούρια του χειμώνα.

-Στις δεκαεφτά του Γεναριού, είναι κυρά του Αγι’ Αντωνιού.

Τότε, κυρά μαντόνα, είν’ η φούρια του χειμώνα.

Το κρύο μειώνεται:

-Απ’ τ’ Αγι’ Αντωνιού και πέρα,

δωσ’ του φουστανιού σου αέρα.

 Για τους γεωργούς όμως:

-Γενάρης χωρίς χιόνι, κακό μαντάτο.

Γιατί μόνο αν:

-Χιόνι πέφτει το Γενάρη, χαρές θα ’ν’ τον Αλωνάρη.

-Χιόνισ’ έβρεξ’ ο Γενάρης, όλοι οι μύλοι μας θ’ αλέθουν.

Και η απογοήτευση τους μεγάλη για την αναβροχιά:

-Αν δεν ποτίσεις το Γενάρη, άλλο Γενάρη να καρτεράς.

Αντίθετα με τους βοσκούς που πιστεύουν ότι:   

-Το Γενάρη κι αν δε βρέξει, δεν ξινίζουν τα τυριά!

Από την άλλη όμως η βροχή συμβάλλει με την υγρασία της να βαρύνουν τα τυριά!

-Ο Γενάρης αν δε βρέξει, δεν ζυγίζουν τα τυριά!

Και επειδή:

-Ο Γενάρης δε γεννά μήτε αβγά, μήτε πουλιά, μόνο κρύα και νερά,

γι’ αυτό και:    

-Ο Γενάρης κι αν γεννάται, του καλοκαιριού θυμάται, θυμάται το καλοκαίρι, τα προϊόντα του δηλαδή, που έχουν αποθηκευτεί για το χειμώνα που θα τα χρειαστούν.

-Ο Γενάρης κι αν γεννά, του καλοκαιριού μηνά, αυτό για τις ηλιόλουστες μέρες παρά το τσουχτερό κρύο.

Τώρα είναι καιρός για τα κλαδέματα, πριν ανέβουν οι χυμοί στο δέντρο: 

-Κόψε ξύλο το Γενάρη και μη καρτερείς φεγγάρι.

-Κόψε, κλάδεψε Γενάρη, να γεμίσει το κελάρι.

-Το Γενάρη κλάδευε, και το Φλεβάρη απόσκαφτε.

Δεν οργώνεις ούτε σπέρνεις σε παγωμένο από το κρύο  χώμα:

-Του Γενάρη το ζευγάρι (το όργωμα) διάβολος θε να το πάρει.

 -Όποιος το Γενάρη σπέρνει, την ανεμοζάλη παίρνει.

Κι ούτε πρέπει να μας ξεγελούν οι καλοκαιριές του:

-Του Γεναριού η καλοκαιριά όλα τα δέντρα τα γελά.

Η εξαίρεση μόνο για την αμυγδαλιά:

-Η καλή αμυγδαλιά ανθεί μες το Γενάρη,

και κρατάει τα μύγδαλα όλο τον Αλωνάρη.

Και οι γαστρονομικές παροιμίες για τον Ιανουάριο:

-Γενάρη πίνουν το κρασί, το θεριστή το ξίδι.

-Ο λαγός και το περδίκι κι ο καλός ο νοικοκύρης το Γενάρη χαίρονται.

-Όρνιθα το Γενάρη, κέφαλος τον Αλωνάρη.

-Κότα, χήνα το Γενάρη και παπί τον Αλωνάρη.

-Κότα, πίτα το Γενάρη, κόκορας τον Αλωνάρη.

Αλλά και… επιθυμίες μέσα από την έμμετρη λαϊκή μας παροιμία:

-Να ’μουν το Μάη γάιδαρος, σκύλος τον Αλωνάρη,

όλο το χρόνο κόκορας και γάτος το Γενάρη!

Η μορφή του Αγίου Βασιλείου στην Παλαιά Χώρα της Αίγινας.

                                                         

Στην Ορθόδοξη παράδοση ο Άγιος Βασίλειος αγιογραφείται   με την αρχιερατική του στολή, με τα διακριτικά  της ιεροσύνης του και ασφαλώς με μορφή ενός ώριμου άνδρα και όχι ηλικιωμένου εφόσον κοιμήθηκε σε ηλικία μόλις 49 ετών εξαιτίας  της κλονισμένης υγείας του και της ασθενικής του κράσης. Η παράδοση αυτή τηρείται και στη σχετική ιστόρηση του Αγίου στην Παλαιά Χώρα της Αίγινας, σε μια τοιχογραφία πολύ όμορφη και με χρώματα γήινα.

Η εικόνα του Αγίου Βασιλείου, του Αγίου βρίσκεται στο ναό του Αγίου Χαραλάμπους στην είσοδο σχεδόν της Παλαιάς Χώρας, λίγο πιο πάνω από την Αγία Σκέπη. 

  Ο ναός του Αγίου Χαραλάμπους είναι από αυτούς που  ο επισκέπτης της Παλαιάς Χώρας δεν τον συμπεριλαμβάνει στο πρόγραμμα  του. Ωστόσο παρουσιάζει εσωτερικά μεγάλο ενδιαφέρον λόγω της καλής κατάστασης  του αλλά και εξαιτίας των όμορφων τοιχογραφιών που διασώζονται.

Αν και ο ναός γειτνιάζει με το παλαιό νταμάρι δεν έχει φθορές. Είναι  αρκετά μεγάλος, δίκλιτος με κεραμοσκεπή και το εσωτερικό του δάπεδο στρωμένο με πλακάκια. Εμφανής η περιποίηση και η φροντίδα  γι αυτόν το ναό από  τους ευλαβείς χριστιανούς που φροντίζουν για την καλή κατάσταση του. 

Οι αγιογραφίες που διασώζονται στη νότια πλευρά είναι η σύνθεση  των Τριών Ιεραρχών οι οποίοι ιστορούνται με την ιερατική τους στολή (ανάλογα με το βαθμό της ιερωσύνης τους) Επίσης ενδιαφέρον παρουσιάζει και η τοιχογραφία  του  Αρχάγγελου Μιχαήλ.

 Τα  δύο κλίτη εσωτερικά δημιουργούν ενιαίο χώρο που διακόπτεται από καμάρα που στηρίζει την οροφή.

Οι πρώτες βασιλόπιτες κόπηκαν στην Κυψέλη.

     Η παράδοση καλά κρατεί και η κοπή της βασιλόπιτας πραγματοποιήθηκε σήμερα στην Κυψέλη.

Μετά  τη δοξολογία  για το νέο έτος,  μέσα στο ναό, ο π.Νεκτάριος Κουκούλης ευλόγησε  την βασιλόπιτα της ενορίας καθώς και την βασιλόπιτα της Κοινότητας. 

Λόγω της πανδημίας δεν πραγματοποιήθηκε η σχετική τελετή στο Κοινοτικό Γραφείο. Ο πρόεδρος της Κοινότητας διένειμε ημερολόγια  τοίχου της Κοινότητας και αντάλλαξε ευχές για το νέο έτος.

 

Ποδαρικό από το "Απόλλων Ελλάς " στο λιμάνι της Αίγινας.

Ποδαρικό στο λιμάνι  της Αίγινας έκαναν το ιπτάμενο δελφίνι της  Hellenic Seaways και  το "Απόλλων Ελλάς". Τα δύο πλοία υποδέχθηκε ο Δήμαρχος Αίγινας κ. Ι. Ζορμπάς και ο πρόεδρος του Λιμενικού Ταμείου Αίγινας κ. Σ. Θεριανός οι οποίοι αντάλλαξαν ευχές με τους αξιωματικούς και τα πληρώματα. 

Λίγο πριν τις έντεκα το πρωί, έφθασε ο "Απόλλωνας" στην Αίγινα εκτελώντας  το πρώτο δρομολόγιο  της νέας χρονιάς από το λιμάνι  του Πειραιά προς την Αίγινα.

Για άλλη μια χρονιά  το πλοίο της  Saronic Ferries είναι  το πρώτο συμβατικό που καταφθάνει στο λιμάνι της Αίγινας. Σε πολλά λιμάνια  της χώρας και ιδιαίτερα  του Πειραιά πραγματοποιείται και ανάλογη τελετή υποδοχής για το πλοίο  που κάνει ποδαρικό και τους ναυτικούς του, με ανταλλαγή δώρων και ευχών.

Εμείς ας ευχηθούμε στους αξιωματικούς και στο πλήρωμα να έχουν καλά και ήρεμα ταξίδια όλη τη χρονιά.