Το πανηγύρι της Ζωοδόχου Πηγής στο Αγκίστρι.

  Ένα από τα παλαιότερα και μεγαλύτερα πανηγύρια της ευρύτερης περιοχής του Σαρωνικού είναι αυτό της Ζωοδόχου Πηγής στο Αγκίστρι. Ο ομώνυμος ναός βρίσκεται στο μεγαλύτερο οικισμό του νησιού το Μεγαλοχώρι και είναι αφιερωμένος στην Παναγία Ζωοδόχο Πηγή. Εορτάζει καθε χρόνο την Παρασκεή μετά το Πάσχα, της Διακαινησίμου Εβδομάδος. Πλήθη πιστών συρρέουν στη χάρη της, ενώ είναι μεγάλος ο αριθμός των Αιγινητών που διαπλέει μέχρι το Αγκίστρι για να πάρει μέρος στο πανηγύρι.

  Ο ναός κτίστηκε από τον κόπο και το μόχθο των Αγκιστριωτών το 1885 και παραμένει μέχρι σήμερα το στολίδι του νησιού. Γύρω η μικρή πλατεία, το μικρό μνημείο, τα δέντρα και τα μικρά μαγαζιά συνθέτουν μια γνήσια νησιώτικη πλατεία, στην οποία τη κεντρική θέση ή μάλλον το κέντρο της ζωής αποτελεί ο ναός. Όλα ξεκινούν από εδώ και όλα εδώ καταλήγουν.

  Ο ναός υπέστη σοβαρές ζημιές το 1992 όταν πυρκαγιά κατέκαψε το  ξύλινο γυναικωνίτη. Αυτό όμως έδωσε την ευκαιρία να ανακαινισθεί ο ναός και να  αναδειχθεί η αρχιτεκτονική αξία του καθώς και να συντηρηθούν οι όμορφες αγιογραφίες του. Στο σημείο αυτό να αναφέρουμε ότι το κτίσμα είναι ρυθμού βασιλικής με τρούλο και είναι οικοδομημένη από πωρόλιθο. Οι αγιογραφίες που κοσμούν το εσωτερικό του είναι ναζαρινής νοοτροπίας και έχουν φιλοτεχνηθεί από τον αγιογράφο Ανδριανό Σταματιάδη. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της Ι. Μητροπόλεως Ύδρας, στην οποία εκκλησιαστικά ανήκει το Αγκίστρι, κατά την περίοδο 2005 -06 έγιναν εργασίες συντήρησης και καθαρισμού του εσωτερικού του ναού και των φορητών εικόνων από το συντηρητή κ. Ηλία Παπαγεωργίου.

    Σήμερα ο ναός βρίσκεται σε άριστη κατάσταση. Στο εξωτερικό του έχει αποκαλυφθεί η πέτρα, ενώ έχουν σημειωθεί αρκετές εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης από τον ακάματο εφημέριο του Αγκιστρίου τον αρχιμανδρίτη π. Ελευθέριο Κουμασίδη, ο οποίος φέτος συμπληρώνει δέκα χρόνια αδιάλειπτης παρουσίας και διακονίας στο νησί. Χάρη στις δικές του προσπάθειες ολοκληρώθηκε ένα έργο της τάξεως των 102.000 ευρώ, ποσό το οποίο προήλθε από το κεράκι και το υστέρημα των ευλαβών κατοίκων του νησιού.

Άγιος Γεώργιος ο Καθολικός στην Παλιαχώρα της Αίγινας

 

Από τους πρώτους ναούς της Καστροπολιτείας του Αργοσαρωνικού στην Αίγινα που θα συναντήσει ο επισκέπτης είναι αυτός του Αγίου Γεωργίου του Καθολικού. Ο ναός φέρει και την ονομασία "Παναγία η Φορίτισσα" διότι βρισκόταν στην κεντρική πλατεία της Παλιαχώρας (forum- αγορά). Είναι ναός πανέμορφος, επιβλητικός και με αξιοπρόσεκτη αρχιτεκτονική. Μετά την π΄ροσφατη ανακαίνισή του από ιδιωτικό φορέα, βρίσκεται σε άριστη κατάσταση  τόσο το κτίριο όσο και οι σωζόμενες αγιογραφίες του.

   Σε αυτόν το ναό φυλασσόταν η κάρα του Αγίου Γεωργίου που οι Καταλανοί κατακτητές είχαν φέρει από τη Λειβαδιά το 1393. Δυστυχώς η κάρα ταξίδεψε προς τη Βενετία σε αντάλλαγμα για το κτίσιμο του κάστρου της Παλιαχώρας.

   Αξίζει να σημειώσει κανείς ότι η "παραξενιά" και το ενδιαφέρον αρχιτεκτονικά αυτού του ναού είναι ότι λόγω της κατεύθυνσης του κτίσματος  που επηρεάστηκε από τη διαμόρφωση του εδάφους, το ιερό είναι το ποθετημένο κάθετα προς τον  κύριο άξονα του ναού.

  Πάνω από την κεντρική είσοδο του ναού συναντάμε  λατινική επιγραφή του Βενετού Διοικητού του Ναυπλίου που ήταν υπεύθυνος διοικητικά για την Αίγινα (1533). Χαρακτηριστικές είναι οι αγιογραφίες της "Άκρας Ταπείνωσης" οι "Ιεράρχες", οι "Άγιοι Θεόδωροι", ο "Άγιος Γεώργιος".
   Οι δύο πρώτες φωτογραφίες προέρχονται από το site Aegina light.

Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, αποχαιρετιστήρια επιστολή

     Το 2010 ο παγκόσμιος Κολομβιανός συγγραφέας, όταν πληροφορήθηκε την ασθένειά του, θέλησε να αποχαιρετήσει τους φίλους με μια επιστολή που έκανε ιδιαίτερη αίσθηση. Την παραθέτουμε μαζί με λίγα βιογραφικά στοιχεία με αφορμή το θάνατό του πριν λίγες μέρες.

   "Αν ο Θεός ξεχνούσε για μια στιγμή ότι είμαι μια μαριονέτα φτιαγμένη από κουρέλια και μου χάριζε ένα κομμάτι ζωή, ίσως δεν θα έλεγα όλα αυτά που σκέφτομαι, αλλά σίγουρα θα σκεφτόμουν όλα αυτά που λέω εδώ. Θα έδινα αξία στα πράγματα, όχι γι' αυτό που αξίζουν, αλλά γι' αυτό που σημαίνουν. Θα κοιμόμουν λίγο, θα ονειρευόμουν πιο πολύ, γιατί για κάθε λεπτό που κλείνουμε τα μάτια, χάνουμε εξήντα δευτερόλεπτα φως. Θα συνέχιζα όταν οι άλλοι σταματούσαν, θα ξυπνούσα όταν οι άλλοι κοιμόνταν. Θα άκουγα όταν οι άλλοι μιλούσαν και πόσο θα απολάμβανα ένα ωραίο παγωτό σοκολάτα!

Αν ο Θεός μου δώριζε ένα κομμάτι ζωή, θα ντυνόμουν λιτά, θα ξάπλωνα μπρούμυτα στον ήλιο, αφήνοντας ακάλυπτο όχι μόνο το σώμα αλλά και την ψυχή μου. Θεέ μου, αν μπορούσα, θα έγραφα το μίσος μου πάνω στον πάγο και θα περίμενα να βγει ο ήλιος. Θα ζωγράφιζα μ' ένα όνειρο του Βαν Γκογκ πάνω στα άστρα ένα ποίημα του Μπενεντέτι κι ένα τραγούδι του Σερράτ θα ήταν η σερενάτα που θα χάριζα στη σελήνη. Θα πότιζα με τα δάκρια μου τα τριαντάφυλλα, για να νοιώσω τον πόνο από τ' αγκάθια τους και το κοκκινωπό φιλί των πετάλων τους...

Θεέ μου, αν είχα ένα κομμάτι ζωή... Δεν θα άφηνα να περάσει ούτε μία μέρα χωρίς να πω στους ανθρώπους ότι αγαπώ, ότι τους αγαπώ. Θα έκανα κάθε άνδρα και γυναίκα να πιστέψουν ότι είναι οι αγαπητοί μου και θα ζούσα ερωτευμένος με τον έρωτα.

Στους ανθρώπους θα έδειχνα πόσο λάθος κάνουν να νομίζουν ότι παύουν να ερωτεύονται όταν γερνούν, χωρίς να καταλαβαίνουν ότι γερνούν όταν παύουν να ερωτεύονται! Στο μικρό παιδί θα έδινα φτερά, αλλά θα το άφηνα να μάθει μόνο του να πετάει. Στους γέρους θα έδειχνα ότι το θάνατο δεν τον φέρνουν τα γηρατειά αλλά η λήθη. Έμαθα τόσα πράγματα από σας, τους ανθρώπους... Έμαθα πως όλοι θέλουν να ζήσουν στην κορυφή του βουνού, χωρίς να γνωρίζουν ότι η αληθινή ευτυχία βρίσκεται στον τρόπο που κατεβαίνεις την απόκρημνη πλαγιά. Έμαθα πως όταν το νεογέννητο σφίγγει στη μικρή παλάμη του, για πρώτη φορά, το δάχτυλο του πατέρα του, το αιχμαλωτίζει για πάντα.Έμαθα πως ο άνθρωπος δικαιούται να κοιτά τον άλλον από ψηλά μόνο όταν πρέπει να τον βοηθήσει να σηκωθεί. Είναι τόσα πολλά τα πράγματα που μπόρεσα να μάθω από σας, αλλά δεν θα χρησιμεύσουν αλήθεια πολύ, γιατί όταν θα με κρατούν κλεισμένο μέσα σ' αυτή τη βαλίτσα, δυστυχώς θα πεθαίνω.

   Να λες πάντα αυτό που νιώθεις και να κάνεις πάντα αυτό που σκέφτεσαι. Αν ήξερα ότι σήμερα θα ήταν η τελευταία φορά που θα σ' έβλεπα να κοιμάσαι, θα σ' αγκάλιαζα σφιχτά και θα προσευχόμουν στον Κύριο για να μπορέσω να γίνω ο φύλακας της ψυχής σου. Αν ήξερα ότι αυτή θα ήταν η τελευταία φορά που θα σ' έβλεπα να βγαίνεις απ' την πόρτα, θα σ' αγκάλιαζα και θα σού 'δινα ένα φιλί και θα σε φώναζα ξανά για να σου δώσω κι άλλα. Αν ήξερα ότι αυτή θα ήταν η τελευταία φορά που θα άκουγα τη φωνή σου, θα ηχογραφούσα κάθε σου λέξη για να μπορώ να τις ακούω ξανά και ξανά. Αν ήξερα ότι αυτές θα ήταν οι τελευταίες στιγμές που σ' έβλεπα, θα έλεγα "σ' αγαπώ" και δεν θα υπέθετα, ανόητα, ότι το ξέρεις ήδη. Υπάρχει πάντα ένα αύριο και η ζωή μας δίνει κι άλλες ευκαιρίες για να κάνουμε τα πράγματα όπως πρέπει, αλλά σε περίπτωση που κάνω λάθος και μας μένει μόνο το σήμερα, θα ΄θελα να σου πω πόσο σ' αγαπώ κι ότι ποτέ δεν θα σε ξεχάσω.

  Το αύριο δεν το έχει εξασφαλίσει κανείς, είτε νέος είτε γέρος. Σήμερα μπορεί να είναι η τελευταία φορά που βλέπεις τους ανθρώπους που αγαπάς. Γι' αυτό μην περιμένεις άλλο, κάν' το σήμερα, γιατί αν το αύριο δεν έρθει ποτέ, θα μετανιώσεις σίγουρα για τη μέρα που δεν βρήκες χρόνο για ένα χαμόγελο, μια αγκαλιά, ένα φιλί και ήσουν πολύ απασχολημένος για να κάνεις πράξη μια τελευταία τους επιθυμία. Κράτα αυτούς που αγαπάς κοντά σου, πες τους ψιθυριστά πόσο πολύ τους χρειάζεσαι, αγάπα τους και φέρσου τους καλά, βρες χρόνο για να τους πεις "συγνώμη", "συγχώρεσέ με", "σε παρακαλώ", "ευχαριστώ" κι όλα τα λόγια αγάπης που ξέρεις. Κανείς δεν θα σε θυμάται για τις κρυφές σου σκέψεις. Ζήτα απ' τον Κύριο τη δύναμη και τη σοφία για να τις εκφράσεις. Δείξε στους φίλους σου τι σημαίνουν για σένα."

   Ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες (ισπ. Gabriel José García Márquez) είναι σπουδαίος Κολομβιανός συγγραφέας, βραβευμένος με Νόμπελ Λογοτεχνίας...Τα τελευταία χρόνια αποσύρθηκε από τη δημόσια ζωή και μάχεται με τον καρκίνο των λεμφαδένων...Γεννήθηκε στις 6 Μαρτίου 1928 στο χωριό Αρακατάκα της Κολομβίας. Το 1947 ξεκίνησε να σπουδάζει Νομική και Πολιτικές Επιστήμες στο Πανεπιστήμιο της Μπογκοτά. Την ίδια χρονιά δημοσίευσε σε εφημερίδα το πρώτο του διήγημα, «Η Τρίτη Παραίτηση». Το 1948 μετακόμισε στην Καρταχένα των Δυτικών Ινδιών και ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία σε εφημερίδες και περιοδικά.

Το 1955 εκδόθηκε το πρώτο μυθιστόρημά του, «Τα Νεκρά Φύλλα». Ακολούθησαν τα έργα «Κακιά Ώρα», «Ο Συνταγματάρχης δεν Έχει Κανέναν να του Γράψει» και «Η Κηδεία της Μεγάλης Μάμα». Το 1967 δημοσιεύτηκε το μυθιστόρημα «Εκατό Χρόνια Μοναξιά», το οποίο τον καθιέρωσε ως έναν από τους μεγαλύτερους συγγραφείς της εποχής μας, καθώς αποκόμισε αμέσως τις θετικότερες κριτικές.

Το 1982 του δόθηκε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Άλλα έργα του είναι: «Το Φθινόπωρο του Πατριάρχη» «Χρονικόν Ενός Προαναγγελθέντος Θανάτου» «Ο Έρωτας στα Χρόνια της Χολέρας» «Δώδεκα Διηγήματα Περιπλανώμενα» «Περί Έρωτος και 'Αλλων Δαιμονίων» «Η Περιπέτεια του Μιγκέλ Λιττίν» «Η Είδηση μιας Απαγωγής» «Ανεμοσκορπίσματα» «Ο Στρατηγός μες στο Λαβύρινθό του» «Ζω για να τη διηγούμαι»

Επίσης, έχει γράψει άρθρα σε περιοδικά, βιβλία με διηγήματα και κινηματογραφικά σενάρια....
 

  

Άνοιξη στο Μαραθώνα της Αίγινας

   Ναι, είναι η γνωστή σε  όλους μας περιοχή του Μαραθώνα, ασφαλώς πολλές δεκαετίες πριν. Η πρώτη παραλία του Μαραθώνα σε πρώτο πλάνο χωρίς τα σημερινά κτίσματα, ταβέρνες,  ενοικιαζόμενα και εξοχικά. Μια εικόνα που  αναδεικνύει την ομορφιά  του ανοιξιάτικου Αιγινήτικου τοπίου. Ο δρόμος προς Πέρδικα είναι ασφαλτοστρωμένος και στο βάθος η κορυφή του Όρους. Μια ωραία εικόνα που θα μπορούσε άνετα να είναι πασχαλινό καρτ - ποστάλ  με τις κίτρινες μαργαρίτες  που εδώ οι παλαιοί τις ονομάζουν "καρώνους".  Μια εικόνα που πέρα από τη νοσταλγία δημιουργεί σκέψεις και προβλημματισμό για το είδος της  ανάπτυξης και αξιοποίησης που εφαρμόστηκε από τη δεκαετία του '70 και εξής στο νησί μας.

Πασχαλινοί χοροί της Αίγινας

Από  τα πιο γνωστά   Αιγινήτικα έθιμα  των ημερών του Πάσχα  είναι ο χορός της Λαμπρής. Ένα έθιμο  που  διασώθηκε  στο διάβα των αιώνων  και κάθε χρόνο αναβιώνει την Δευτέρα του Πάσχα από το Μορφωτικό Σύλλογο  Αίγινας «Ο  Καποδίστριας».   O χορός αυτός ήταν «ο λαμπρότερος και εξοχότερος» από όλους τους χορούς που διοργανώνονταν   στην Αίγινα με την ευκαιρία κάποιων  θρησκευτικών εορτών. Ήταν διπλός, δηλαδή  διακρινόταν σε μικρό και μεγάλο.

  Ο μικρός χορός στηνόταν στην Πλάστα, τη λιθόστρωτη πλατεία μπροστά στην εκκλησία της Παναγίας της  Φορίτισσας, είχε διασκεδαστικό χαρακτήρα αλλά   ήταν και μια ευκαιρία για κάποιους να εκδηλώσουν τα αισθήματα αγάπης που έτρεφαν για κάποια πρόσωπα. Έτσι ένα νέος  που αγαπούσε  μια κοπέλα, την πλησίαζε και την καλούσε να χορέψει μαζί του. Αυτή η πρόσκληση σε χορό  ήταν δείγμα  της αγάπης των δύο προσώπων, γι’ αυτό και  έπρεπε το συντομότερο να γίνει ο γάμος. Σε  αντίθετη περίπτωση, αυτό αποτελούσε βαρειά  προσβολή για τη νέα κοπέλα.

   Ο  μεγάλος χορός  γινόταν στη μεγάλη πλατεία, γύρω από την εκκλησία του Τιμίου Σταυρού. Γι’ αυτό ονομαζόταν και  «Ο  χορός του Σταυρού» ή «Ο χορός της Παλαιάς Χώρας». Όλος ο κόσμος κατέβαινε  από την Παναγία τη Φορίτισσα, στο Σταυρό. Εκεί στηνόταν ένας μεγάλος  κλειστός κύκλος από όλους τους πανηγυριστές. Ο  κύκλος του χορού αγκάλιαζε  την εκκλησία του Σταυρού.  Οι  χορευτές ακολουθούσαν με μεγάλο σεβασμό τη τάξη στη δημιουργία  του κύκλου. Έτσι  προηγούνταν οι γέροντες, έπειτα οι ανύπαντροι άνδρες, μετά οι παντρεμένοι και ύστερα οι γέροντες. Αυτό ήταν το τόξο των ανδρών. Στο τόξο των γυναικών προηγούνταν οι γερόντισσες, κατόπιν οι νέες, ακολουθούσαν οι παντρεμένες και  έκλεινα το τόξο πάλι οι γερόντισσες. Έτσι όταν έκλεινε ο κύκλος  συναντιόντουσαν οι  γέροντες με τις γερόντισσες.

   Στο χορό της Λαμπρής συμμετείχαν όλοι οι κάτοικοι του νησιού, ανεξάρτητα από την κοινωνική τους θέση. Οι  διαφορές των τάξεων φαίνονταν στις φορεσιές. Όσοι ανήκαν σε ανώτερες οικονομικά τάξεις φορούσαν τζουμπέδες, φουφούλες, βράκες μεταξωτές κυρίως κόκκινες, φέσια  κόκκινα με μεταξωτές φούντες, ενώ οι γυναίκες πανωφόρια  βελούδινους τζουμπέδες, κοντογούνια, χρυσά κοσμήματα, ενώ όσοι ανήκαν  σε χαμηλότερες τάξεις φορούσαν πιο απλή ενδυμασία από την οποία έλειπαν τα χρυσά  και τα βελούδα.

   Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι  για την τέλεση του χορού δεν ήταν και τόσο απαραίτητα  τα μουσικά όργανα [βιολί λαούτο], αλλά  εάν βρίσκονταν  πλαισίωναν  τους τραγουδιστές. Το τραγούδι επαναλαμβανόταν αρκετές φορές μαζί με τις ρυθμικές  κινήσεις των χορευτών μέχρι τη δύση του ηλίου.

  Ο  χορός της Λαμπρής είχε μεγάλη διάρκεια. Ξεκινούσε την Λαμπρή  και συνεχιζόταν    τις δύο επόμενες  ημέρες αλλά   και κάθε  Πέμπτη των επόμενων  τριών εβδομάδων, της Ζωοδόχου Πηγής, αλλά και του Αγίου Γεωργίου εάν τύχαινε το Πάσχα να εορτάζεται νωρίς τον Απρίλιο.

  Ο  χορός της Παλιάς Χώρας συνέχισε  να ψυχαγωγεί   τους Αιγινήτες  και όταν  οι τελευταίοι εγκατέλειψαν την Παλαιά Χώρα και εγκαταστάθηκαν  στη  νέα  πόλη. Ο χορός στηνόταν στα βόρεια της Μητρόπολης ή  στη Βάρδια. Το έθιμο  αυτό αναβίωνε μέχρι το 1863 οπότε διακόπηκε  απότομα  επειδή  κάποιοι  που εισχώρησαν στον κύκλο  συμπεριφέρθηκαν  άσχημα.

   Το έθιμο όμως διασώθηκε  και συνεχίζει την πορεία  του  μέχρι σήμερα, διατηρώντας τη σοβαρότητα, την αξιοπρέπεια και  τον ενθουσιασμό, μεταδίδοντας  την αναστάσιμη χαρά  και αγάπη  στους  κατοίκους και στους φίλους της Αίγινας

Ένα όμορφο έθιμο παρόμοιο με αυτό του χορού της Π. Χώρας, γινόταν και στα ορεινά χωριά της Αίγινας. Με επίκεντρο το Ανιτσαίο που βρίσκεται στο κέντρο των μικρών ορεινών γεωργικών οικισμών, την Κυριακή του Πάσχα συγκεντρώνονταν μέχρι πρότινος οι κάτοικοι των γύρω χωριών [Αποσπόρηδες, Γιαννάκηδες, Καπότηδες, Βλάχηδες, Μαργαρώνηδες, Κύλινδρας, Λαζάρηδες] στην ακολουθία της Αγάπης, κρατώντας τις αναστάσιμες λαμπάδες τους. Με το τέλος της ακολουθίας ξεκινούσε το φαγοπότι και ο χορός όπου παραδοσιακοί οργανοπαίκτες χωρισμένοι σε ομάδες, αντιπροσωπεύοντας την περιοχή απ΄ όπου προέρχονταν, έπαιζαν μέχρι τη δύση του ήλιου. Στον αυλόγυρο της Εκκλησίας στήνονταν υπαίθρια μαγαζιά, ενώ στις πεζούλες υπήρχαν ψητά, κρασί, κόκκινα  αυγά, γάλα, τυρί. Οι χωρικοί επέστρεφαν στους οικισμούς τους ψάλλοντας σε όλη τη διαδρομή το «Χριστός Ανέστη»

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ

   Χριστός Ανέστη. Η μεγάλη ημέρα της Αναστάσεως του Χριστού που φέτος εορτάζεται από Ορθοδόξους και Καθολικούς - άρα από όλη τη χριστιανοσύνη - άς φέρει στην καρδιά διάθεση καταλλαγής, συγχώρησης και συμφιλίωσης με κάθε άνθρωπο. Γιατί τελικά Ανάσταση είναι η υπέρβαση των ορίων εκείνων που καταπιέζουν τη ζωή μας. Την κάνουν μίζερη, κακόμοιρη, μικρή και φτηνή. Και το δυστύχημα είναι πως εμείς έχουμε ορίσει αυτά τα όρια.

 Χρόνια πολλά  σε όλους.

   Αποσπάσματα από τον Κατηχητικό λόγο  του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου που διαβάζεται το βράδυ της Αναστάσεως στο τέλος της Θ. Λειτουργίας. Σε  μετάφραση  του αρχιμ. Επιφάνιου Θεωδορόπουλου.

   "Όποιος είναι ευσεβής και αγαπά το Θεό, ας απολαύσει τη λαμπρά και ωραία αυτή εορτή. Όποιος δούλος έχει αγαθές διαθέσεις, ας εισέλθη γεμάτος αγάπη εις την ευφροσύνη που χαρίζει ο Κύριός του. Όποιος καταπονήθηκε από τη νηστεία, ας απολαύσει τώρα την αμοιβή του. Όποιος από την έκτη πρωινή ώρα υπηρέτησε  τον Κύριο, ας δέχεται σήμερα την αμοιβή που δικαίως του ανήκει. Όποιος προσήλθε εις την πίστη μετά την ενάτη πρωινή ας συμμετάσχει κι αυτός με προθυμία εις την εορτή της Αναστάσεως. Όποιος προσήλθε στην πίστη μετά τη δωδεκάτη μεσημβρινή ώρα ας μη έχει ουδεμία αμφιβολία, διότι ουδόλως πρόεκιται να τιμωρηθή......... ας μη φοβηθεί μήπως δεν το δεχθεί ο Θεός, διότι ο Κύριος είναι πλουσιοπάροχος στις δωρεές του και για τούτο δέχεται τον τελευταίο με την ίδια προθυμία που δέχεται και τον πρώτον..... επομένως όλοι εισέλθετε στη χαρά  που χαρίζει ο Κύριος σας, και όσοι προσήλθατε πρώτοι και όσοι προσήλθατε δεύτεροι, λάβετε το μισθό σας και όσοι είστε πλούσιοι και όσοι φτωχοί πανηγυρίσατε μεταξύ σας.... και όσοι τηρήσατε τη νηστεία και όσοι δεν την τηρήσατε χαρείτε σήμερα. Η  τράπεζα είναι γεμάτη, απολαύστε όλοι. Ο Μόσχος είναι άφθονος και ανεξάντλητος.Όλοι απολαύστε το συμπόσιο που γίνεται για  τους πιστεύοντας, απολαύστε τα πλούσια δώρα που προσφέρει η αγαθότης του Θεού".

Το Άγιον Φως και η ιστορία του.

    Η ιστορία  του Αγίου Φωτός τουαπόλυτου σύμβολου της Αναστάσεως του Χριστού χάνεται μέσα στους αιώνες. Πολλοί περιηγητές και ιστορικοί αφηγούνται και καταγράφουν την θαυματουργική του αφή από την κολώνα  του ναού του Παναγίου Τάφου στα Ιεροσόλυμα. Ας δούμε μερικές τέτοιες μαρτυρίες για  το Άγιο Φως όπως τις παραθέτει η "Βικιπαίδεια"

      Από τις πρώτες αναφορές στην τελετή αφής του Αγίου Φωτός στην Ιερουσαλήμ, βρίσκουμε στο οδοιπορικό της Αιθερία^[ που αναφέρεται στην περιήγηση μιας μοναχής στους αγίους τόπους κατά τον 4ο ή 6ο αιώνα. Αν και στην αφήγηση αυτή δεν υπάρχει αναφορά σε θαυματουργικό γεγονός, κάποιοι θεωρούν ότι "το 'Άγιο Φως' που ανανεώνεται ετησίως την εποχή του Πάσχα" ήταν "ένα θαύμα διάσημο ήδη στις ημέρες της"

Επίσης, σε ένα μακροσκελές γράμμα του κληρικού Νικήτα Βασιλικού που είναι σχετικό με το άγιο φως,χρονολογούμενου το έτος 547 (φμζ') μ.Χ. από τον Χρύσανθο Προύσης (αν και το ορθότερο είναι το 947 μ.Χ.^]αφού απευθύνεται στον Κωνσταντίνο Ζ' τον Πορφυρογέννητο, αναφέρεται:

"Τη ουν εβδόμη Απριλλίου μηνός...του δε αγίου και μεγάλου Σαββάτου εγγίσαντος...τω Αρχιεπισκόπω...την αγίαν και πάνδημον εορτήν του Χριστού τελέσαι...ο των θαυμασίων Θεός, τη απερινοήτω και αμάχω αυτού δυνάμει, δύο των του τριφώτου κανδήλων θείου Φωτός επλήρωσε...εν δε τω νυν χρόνω ανά πάσαν την Εκκλησίαν αναλάμψαι την θείαν φωτοχυσίαν"

Γύρο στον 9ο αιώνα αρχίζει να παρουσιάζεται από προσκυνητές το εν λόγω φως ως θαύμα, ως θεόπεμπτο δώρο που "κατέρχεται ουρανόθεν στον Άγιο Τάφο".^[14] Μια ακόμη μαρτυρία, από τις πρώτες που αποδίδουν υπερφυσικό χαρακτήρα στο άναμμα του Αγίου Φωτός ήταν αυτή του Γάλλου Βερνάρδου (Bernardus Monachus), Καθολικού μισιονάριου και μοναχού, ο οποίος έκανε προσκυνηματικό ταξίδι στην Αίγυπτο και την Παλαιστίνη μεταξύ του 865 έως το 870 μ.Χ. και αποδίδει σε άγγελο τη μετάδοση του φωτός στον Πατριάρχη^. Στην καταγραφή του προσκυνηματικού ταξιδιού του αναφέρει:

"Αλλά είναι άξιο λόγου αυτό που συμβαίνει το Άγιο Σάββατο, κατά την Πασχαλινή Αγρυπνία. Το πρωί η λειτουργία ξεκινάει σε αυτόν τον Ναό [του Τάφου του Κυρίου]. Κατόπιν, όταν τελειώσει αρχίζουν να ψάλουν το Κύριε Ελέησον μέχρις ότου ένας άγγελος έρθει και ανάψει το φως στα λυχνάρια που κρέμονται πάνω από τον τάφο. Ο πατριάρχης μεταδίδει από το φως στους επισκόπους και τον υπόλοιπο λαό, και ο καθένας έχει φως εκεί όπου στέκεται"^[16].

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η καταγραφή του γεγονότος από τον Φουσέ της Σαρτρ (Foucher de Chartres, 1059-1127), τον Γάλλο ιερέα και χρονικογράφο της Α' Σταυροφορίας, έναν από τους αξιόπιστους μάρτυρες των ιστορικών γεγονότων της εποχής:

"...το πολυαναμενόμενο φως εμφανίστηκε σε μία από τις κανδήλες του Αγίου Τάφου, και εκείνοι που βρίσκονταν πιο κοντά μπορούσαν να δουν το κοκκινωπό χρώμα του. [Ο πατριάρχης] αμέσως επιτάχυνε το βήμα του και ανοίγοντας την πόρτα του Τάφου με το κλειδί που κρατούσε στο χέρι του...άναψε μια λαμπάδα και βγήκε έξω για να δείξει σε όλους το Άγιο Φως...[είχαν] χαρά στις καρδιές τους και δάκρυα στα μάτια"

Μάλιστα, τέτοια ήταν η φήμη της αφής του Αγίου Φωτός, που ο "Γκιμπέρ ντε Νοζάν (Γάλλος μοναχός και ιστορικός, πέθανε το 1130) εξέτασε τα στοιχεία του θαύματος και δήλωσε ότι ήταν ένα γνήσιο θαύμα"

Επίσης "ο ηγούμενος της Βερντέν επισκέφτηκε την Ιερουσαλήμ το 1026 και είδε το νέο φως να κατεβαίνει επάνω στο φανάρι του" ενώ "ο Ρώσσος ηγούμενος Δανιήλ είδε το Άγιο Φως με δέος, και προχώρησε μπροστά ώστε να εξασφαλίσει έναν σπινθήρα για το φανάρι του. Η σημασία του θαύματος ήταν...ο συμβολισμός της Ανάστασης"

Τις παραμονές της Β' Σταυροφορίας, ο Πέτρος ο Σεβάσμιος του Κλυνύ (1094-1156), χωρίς να προσδιορίζει ακριβώς τον χρόνο εμφάνισης του "θαύματος" της αφής του Αγίου Φωτός στην Ιερουσαλήμ, το τοποθετεί μέσα στη διάρκεια των πέντε αιώνων κατοχής των αγίων τόπων από τους μουσουλμάνους (δηλ. από το 637 μ.Χ. και μετά) και το ερμηνεύει ως σίγουρη απόδειξη της προτίμησης του Θεού για τους χριστιανούς και εναντίωσης του στο ισλάμ

Την θαυματουργική εμφάνιση του Αγίου Φωτός περιγράφει και η μαρτυρία ενός ισλανδού προσκυνητή που επισκέφτηκε την Ιερουσαλήμ στα μέσα του 12ου αιώνα αιώνα και υποστήριξε ότι το άγιο φως εμφανίζεται στα κεριά το βράδυ του Πάσχα, και μάλιστα "όταν χριστιανοί κυβερνούν την πόλη"

Παρομοίως, μαρτυρία περί θαύματος καταθέτει και ο Φίλιππος της Φλάνδρας "που είχε παρευρεθεί στο θαύμα του Αγίου Φωτός στην Ιερουσαλήμ, το Πάσχα του 1178^]

Το ίδιο μαρτυρά και ο λόγιος, πρώην Βυζαντινός αυτοκράτορας (1347-1355) και μετέπειτα μοναχός, Ιωάννης Καντακουζηνός, στην γ' απολογία του:

"Αλλά και περί του κατ' έτος γινομένου εν Ιεροσολύμοις εν τω Τάφω του Χριστού θαύματος, κατά τον καιρόν της αυτού Αναστάσεως...κατέρχεται φως ουρανόθεν, ανάπτον τας εις τον Τάφον του Χριστού ευρισκομένας λαμπάδας."

Επίσης, στα τέλη του 15ου αιώνα ένας Γερμανός Δομινικανός μοναχός ονόματι Φέλιξ Φάμπρι (Felix Fabri) κατέγραψε τις εμπειρίες του από τα δύο προσκυνηματικά του ταξίδια στους Αγίους Τόπους. Σε έργο του αναφέρεται στο "θαύμα" του αγίου φωτός:

"Καθώς οι κληρικοί και ο λαός προσεύχονταν, ιδού! ξαφνικά μια αστραπή ήρθε από τον ουρανό και άναψε τα Πασχαλινά κεριά και όλες τις κανδήλες...Όπου κι αν ήταν οι άνθρωποι, τόσο στον ναό όσο και στα σπίτια τους, παρέμεναν ακίνητοι προσευχόμενοι για το Άγιο Φως το οποίο θεωρούσαν ως το πιο βέβαιο σημάδι της εύνοιας του Θεού προς εκείνους. Όταν κατερχόταν από τον ουρανό, όλοι τους άναβαν τα λυχνάρια τους και μετέφεραν τη φλόγα σε άλλες εκκλησίες παντού...καθώς και στα σπίτια των ανθρώπων, οι οποίοι συνήθιζαν να το κρατούν αναμμένο σε όλη τη διάρκεια του έτους"

Αναφορά για θαυματουργή κάθοδο του Αγίου Φωτός συναντάμε και για το Πάσχα του 1634, οπότε θέλησαν οι Αρμένιοι να εμποδίσουν τους Έλληνες να διεξάγουν την τελετή του Αγιου Φωτός και να την τελέσουν εκείνοι αφού έπειθαν πρώτα τις αρχές. "Αν κατόρθωναν να διεξάγουν την τελετή του Αγίου Φωτός και Αρμένης Πατριάρχης έβγαζε το Άγιο Φως...πιθανώς από το έτος αυτό να αφαιρούσαν για πάντα το προνόμιο τούτο από τους Έλληνες Αγιοταφίτες...Με δωροδοκία των διοικητών της Παλαιστίνης και του σατράπη της Δαμασκού Κουτζούκ Αχμέτ πασά κατόρθωσε...να απαγορευτεί στους Έλληνες η είσοδος στον Πανάγιο Τάφο"

Τελικά, και ενώ ο ορθόδοξος κλήρος και λαός ήταν συγκεντρωμένος και προσευχόταν έξω από το Ναό της Ανάστασης το Μεγάλο Σάββατο, ο Πανάγιος Τάφος:

"τρις ένδον μεγαλοφώνως εβρόντησε και το Άγιον Φως ως αστραπή ένδον έλαμψε και παρρησία εις όλους εφάνη"

ενώ το παρευρισκόμενο πλήθος των ορθόδοξων αλλά και οι Φράγκοι ακόμη, πιστοποίησαν την αλήθεια του υπερφυούς αυτού θαύματος και ομολόγησαν ότι το άγιο και Μεγάλο Σάββατο, την ενάτη περίπου πρωινή, παράξενο φως εκλάμπει ο Πανάγιος Τάφος"Παρόλη τη θαυμαστή αλήθεια του πράγματος δόθηκε εντολή στους φύλακες στρατιώτες να μην αφήσουν κανένα να ανάψει κεριά από το Άγιο Φως που εξήλθε από τον Πανάγιο Τάφο...ενώ οι Αρμένιοι το ίδιο ακριβώς έτος κίνησαν μεγαλύτερο αγώνα εναντίον των Ελλήνων"

Έτσι περίπου περιγράφει το γεγονός της καθόδου του Αγίου Φωτός και ο Χρύσανθος Προύσης:

"Επάνω τούτου του Παναγίου Τάφου εκλάμπει το άγιον φως τω αγίω και μεγάλω Σαββάτω, ώρα εβδόμη ή ογδόη της ημέρας, η δε τάξις έχει ούτω: σβυσάντων ημών πρότερον πάσας τας εν τω θείω ναώ κανδήλας, έρχονται οι προρηθέντες πορτάρηδες Τούρκοι, μετά του Μουτεβελή , και του επιτρόπου του ηγεμόνος, και άλλων πολλών εξουσιαστών, και κλείοντες την πόρταν του αγιωτάτου Κουβουκλίου, και σφραγίζοντες αύτην επιμελώς, οι μεν ανέρχονται εις τα Κατηχούμενα...και γίνονται θεαταί του μεγίστου τούτου θαύματος...πλησιάζει μόνος ο Αρχιερεύς εις την θύραν του αγίον Κουβουκλίου και προσεύχεται...και εισερχόμενος μόνος...μετά φόβου πολλού και μεγάλης ευλαβείας...θεωρεί θαυμασίως το άγιον φως επάνω του αγίου τάφου..

Σύμφωνα με την Ruth-Inge Heinze:

"Για εκείνους που εξακολουθούν να το αναγνωρίζουν ως θαύμα, η δύναμη που το γεγονός αυτό μεταδίδει, όχι μόνο επικυρώνει την πεποίθησή τους, αλλά επανατοποθετεί την εμπιστοσύνη τους με τέτοιο τρόπο, ώστε να κατεδαφίζει την τυραννία του χρόνου και να αναπαράγει μια ζωτικής σημασίας αίσθηση της ύπαρξης στο παρόν και να γίνεται μάρτυρας σε μια υπέρτατη σκηνή της θείας δόξας που αφαιρεί εντελώς κάθε ανθρώπινη ματαιοδοξία, ζηλοτυπία, και φόβο. Ώστε να δει, να αισθανθεί, και να ξέρει, ότι πέρα από τις ανθρώπινες μετρήσεις ή εξηγήσεις...το γεγονός ότι ο θάνατος έχει νικηθεί, είναι ο πραγματικός σπινθήρας που αναφλέγεται σε αυτή την ιεροτελεστία

Όπως γράφει ο ισραηλινός συγγραφέας Αμώς Ελυόν:

"Μεταξύ των τελετουργιών που έχουν καθαγιαστεί από την παράδοση, ίσως η πιο εκπληκτική είναι το ετήσιο θαύμα του Αγίου Φωτός