Καλά Χριστούγεννα

Χριστός γεννιέται σα γήλιος φέγγει, 

σα νιό φεγγάρι, σαν παλικάρι.

Κυρά Θεοτόκο εκοιλοπόνα, 

εκοιλοπόνα και παρακάλειε!

- Βοηθήσετέ με αυτή την ώρα,

 τη βλογημένη και δοξασμένη, 

μαμή να πάτε, μαμή να φέρτε. 

Ώστε να πάσι και να γυρίσου, 

Χριστός γεννήθη 

σα νιό φεγγάρι σαν παλικάρι.

Κάλαντα Θράκης

Χρυσαφένια

  Η "Χρυσαφένια" είναι ένα τρεχαντήρι που "κτίστηκε" στη Σύμη,  και  ο κύρης του το ταξιδεύει στις Κυκλάδες. Αραγμένο στα Κατάπολα της Αμοργού, καμαρώνει αγέρωχο ανάμεσα στα άλλα πλεούμενα και οργώνει χειμώνα - καλοκαίρι τις γύρω θάλασσες μεταφέροντας προϊόντα, τουρίστες και βγαίνοντας για ψάρεμα όταν οι Κυκλάδες ησυχάζουν μετά το βουητό του καλοκαιριού. Η ζωή της "Χρυσαφένιας" κυλά όμορφα μέχρι που αποχωρίζεται τον κύρη της. Εγκαταλελειμένη πλέον στο λιμάνι περιμένει το τέλος της, ώσπου αναπάντεχα μια μέρα φορτώνεται στο "Blue Star" για την Αθήνα.

  Αράζει σε μια μεγάλη πλατεία της πόλης όπου άνθρωποι του Δήμου τη στολίζουν με εκατοντάδες φωτάκια βοηθώντας με την παρουσία της στα εορταστικά προγράμματα και στο ανάλογο ντεκόρ του Δήμου. Απολαμβάνει τη νέα της ζωή, μέχρι τη στιγμή που κάποιοι άστεγοι μετανάστες αποφασίζουν να την κάνουν σπίτι τους. Έτσι η "Χρυσαφένια"  γίνεται μια φάτνη.................
   Η  συνέχεια στις σελίδες του διηγήματος του Γ. Μπήτρου  που μαζί με τα άλλα τρία χριστουγεννιάτικα διηγήματα παρουσιάστηκαν στην εκδήλωση του Λαογραφικού Μουσείου την Κυριακή 16 Δεκεμβρίου. Μπορείτε να το βρείτε στα βιβλιοπωλεία "Λυχνάρι" και "Φλώρα".

Κάλαντα, θέατρο και λουκουμάδες

 Κάλαντα,  θέατρο και πολλές λιχουδιές  περίμεναν τους μαθητές του 2^ου Γυμνασίου στην αίθουσα εκδηλώσεων του σχολείου τους μετά τον  καθιερωμένο προχριστουγεννιάτικο εκκλησιασμό τους το πρωί  της Παρασκευής 21 Δεκεμβρίου, τελευταία ημέρα μαθημάτων πριν τις διακοπές.

   Χριστουγεννιάτικα τραγούδια στα Γαλλικά, Αγγλικά και Γερμανικά διδαγμένα αντίστοιχα από τις τρεις καθηγήτριες του σχολείου  Κ. Τουμπέκη, Ρ Χαρπίδου, Φ. Ιωάννου, ένα μικρό χαρακτηριστικό θεατρικό σκετς, έθιμα των ημερών του δωδεκαημέρου από όλη την Ελλάδα και ευχές… πολλές ευχές συνοδευμένες από υπέροχα κέικ που πρόσφεραν οι γονείς. Παράλληλα εκατό λουκουμάδες κέρασμα από τους καθηγητές του σχολείου, περίμεναν τους μαθητές στην έξοδο του σχολείου.

   Με αυτό το γλυκό τρόπο έκλεισε ο κύκλος των χριστουγεννιάτικων δραστηριοτήτων στο 2^ο Γυμνάσιο. Μέρες πριν είχε στηθεί έκθεση χριστουγεννιάτικου βιβλίου από τη Δανειστική βιβλιοθήκη του σχολείου μας. Ακολούθησε ένα μεγάλο μπαζάρ δώρων και λαχειοφόρος αγορά με φιλανθρωπικό σκοπό. Σε αυτή την κατεύθυνση συγκεντρώθηκαν τρόφιμα τα οποία προωθήθηκαν στο Σύλλογο «Αίγινα – Εθελοντής». Όλα όσα συνέβησαν τις ημέρες του Δεκεμβρίου πραγματοποιήθηκαν με εθελοντική εργασία πολλών μαθητών και καθηγητριών που δούλεψαν ατέλειωτες ώρες εκτός ωραρίου.

Χριστούγεννα θα πει....

"Χριστούγεννα  θα πει να ζεις με ελπίδα.

 Να δίνεις τα χέρια σου για συμφιλίωση.

 Να δέχεσαι ξένους.

 Να βοηθάς να γίνεται το καλό

.Να σκουπίζεις δάκρυα.

 Κάθε φορά που κάποιος χαρίζει σε κάποιον αγάπη, 

όταν η ανάγκη του δύστυχου λιγοστεύει, 

όταν οι καρδιές είναι ευτυχισμένες και ευχαριστημένες.

 Όταν κατεβαίνει ο Θεός από  τον ουρανό και φέρνει φως: 

Τότε είναι Χριστούγεννα.

ποίημα από την Αϊτή.

"Δύο παρά είκοσι"

  Το "Αφαία" έφευγε για Αίγινα καθημερινά στις "δύο παρά είκοσι". Αυτό το δρομολόγιο διάλεξε η Σοφία για να πάει πρώτη φορά στην Αίγινα να επισκεφθεί τον πατέρα της που ήταν κρατούμενος στις φυλακές. Αυτό το πρώτο θαλασσινό ταξίδι της, έμελλε να είναι καθοριστικό για τη ζωή της αφού σ' αυτό γνώρισε τον άντρα της και τον ακολούθησε μετά από χρόνια στην Αίγινα.

  Δεκαετία του '70, μια Αίγινα που μόλις αρχίζει να στρώνει με πίσσα τους χωματόδρομούς της, στις φυλακές να φιλοξενούνται βαρυποινίτες και πολιτικοί κρατούμενοι, οι διαδρομές να  φαντάζουν ακόμα μεγάλες, η παραλία με τα μικρά μαγαζιά, τα πολλά μικρά καράβια της γραμμής, τα αμέτρητα καΐκια μέσα στο λιμάνι, οι απλοί άνθρωποι της διπλανής πόρτας, τα παλιά λεωφορεία και ταξί.

  Η Αίγινα του χθές. Σε αυτήν την απαστράπτουσα από χρώμα και ανθρωπιά Αίγινα μας μεταφέρει το χριστουγεννιάτικο διήγημα του Γ. Μπήτρου που κυκλοφόρησε το 2009, αλλά παρουσιάστηκε πρόσφατα σε ειδική εκδήλωση στο Λαογραφικό Μουσείο Αίγινας, μαζί με άλλα τρία διηγήματα. Η νοσταλγία του χθες αλλά και οι αλήθειες των ανθρώπινων σχέσεων σε πρώτο πλάνο. Θα το βρείτε στο βιβλιοπωλείο "Λυχνάρι". Το εξώφυλλο κοσμείται από πίνακα του Σπύρου Βασιλείου.

Η παράδοση συνεχίζεται...

 Στην Κυψέλη, όπως βέβαια και σε άλλα μέρη της Αίγινας, η παράδοση συνεχίζεται. Μια παράδοση που θέλει τα νέα κορίτσια να μαθαίνουν από τη γιαγιά καταρχήν και τη μητέρα τα μυστικά και την τέχνη του ζυμώματος. Στην προκειμένη περίπτωση το σημείωμά μας αναφέρεται στο ζύμωμα του πρόσφορου που απαιτεί ιδιαίτερη προετοιμασία αλλά και μαστοριά. Δεν αρκούν τα υλικά, όπως το καλό αλεύρι, το νερό, το προζύμι και η ξύλινη σφραγίδα, αλλά  βοηθούν η γνώση, η τέχνη που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά, η πίστη προς το αντικείμενο και η αγάπη.

  Τα παιδιά ετοιμάζουν λοιπόν τα πρόσφορα για τον εκκλησιασμό των Χριστουγέννων στο σχολείο τους. Πρόσφορα - από τη λέξη προσφορά - ή όπως λέγονται σε κάποια μέρη τη "λειτουργιά", γιατί από αυτά ο παπάς πολύ πρωί την ώρα του Όρθρου, θα ετοιμάσει τη Θεία Κοινωνία μαζί με το κρασί. Αλλά και από αυτά τα πρόσφορα θα κοπεί το αντίδωρο και θα μοιραστεί στους πιστούς.

   Έτσι συνεχίζεται η παράδοση. Έτσι βιώνεται η λειτουργική εμπειρία.

   

Τώρα που δοκιμάζεται η ανθρωπιά μας

Κάθε χρόνο 90 εκατομμύρια τόνοι φαγητού πετάγονται από τις χώρες της Ευρωπαϊκής ένωσης. Από αυτή την ποσότητα 3 εκατομμύρια είναι ψωμί. Κάθε χρόνο, τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά πετούν φαγητό αξίας 100 δις. Ευρώ. Η Ευρώπη θα μπορούσε να καλύψει από το περίσσευμά της  όλους τους πεινασμένους του κόσμου. Την ίδια ώρα η πολυήμερη απεργία των υπαλλήλων καθαριότητας των Δήμων του Λεκαοπεδίου έδωσε την ευκαιρία σε ολόκληρες ρακένδυτες οικογένειες να σκαρφαλώνουν πάνω στα βουνά των σκουπιδιών για να βρουν τον «επιούσιον άρτον»  ανάμεσα στα σκουπίδια και τα αποφάγια των άλλων. Από την άλλη έρχονται στο φως της δημοσιότητας περιστατικά παιδιών που νηστικά προσέρχονται στα σχολεία τους και οι σύλλογοι των δασκάλων και των γονέων να φροντίζουν για την εξασφάλιση των απαραίτητων για την επιβίωσή τους. Στις ενορίες της Αθήνας όλο και πληθαίνουν τα καθημερινά συσσίτια απόρων συνανθρώπων μας στους οποίους δεν συγκαταλέγονται μόνο αλλοδαποί και μετανάστες αλλά  άνεργοι γείτονες μας, πρώην συνάδελφοι, μαγαζάτορες μικροεπιχειρηματίες. Λέγεται πως στο διαδίκτυο υπάρχει σελίδα (www.mporoume.gr)  που αναλαμβάνει εθελοντικά να διαχειριστεί και αξιοποιήσει το περισσευούμενο από μαγειρεία, φούρνους και άλλα καταστήματα φαγητά. Συγχρόνως κάποιοι επαγγελματίες κάνουν «χρυσές» δουλειές μεταποιώντας, επιδιορθώνοντας ρούχα, κοστούμια, πανωφόρια, παπούτσια. 

   Πραγματικά ποιος φανταζόταν πριν από τρία ή τέσσερα χρόνια ότι τέτοιες σκηνές θα βλέπαμε στην Αθήνα, ή στην Ελλάδα του 2011, όταν από το χειμώνα κάποιοι φρόντιζαν να κλείσουν ξαπλώστρα με ομπρέλα σε παραλίες της Μυκόνου, όταν σκαρφάλωναν με τα τζιπ τους στα χιονοδρομικά κέντρα ή έκαναν Χριστούγεννα και Πάσχα  σε εξωτικά νησιά ή σε πανάκριβα σαλέ της Ευρώπης. Ήταν η εποχή που δεν  συνομιλούσαμε στο τηλέφωνο, αλλά επιλεκτικά, δεν επισκεπτόμασταν το φίλο στις γιορτές αλλά στέλναμε μόνο μήνυμα, δεν νοιαζόμασταν για κανέναν, δεν αγωνιούσαμε για το μέλλον, αλλά αρκούμασταν  στο μότο «εγώ να περνάω καλά». Ήταν η εποχή που είχαμε δύο εξοχικά, δύο αυτοκίνητα και κάποια μηχανή, το τελευταίο μοντέλο κινητού, επίπεδη τηλεόραση, διαβάζαμε τις εξελίξεις στο χρηματιστήριο, στο λεξιλόγιό μας είχε μπει ο Down Jone και άλλοι δείκτες φορούσαμε μόνο επώνυμα ρούχα και ο οισοφάγος μας συνήθισε μόνο σε γκουρμεδιές. Ακολουθούσαμε τις επιταγές του life style. Ζούσαμε ανέμελα, αδιάφορα με υπερκαταναλωτική απληστία. Απολαμβάναμε μια ευμάρεια και αφθονία χωρίς να σκεφτούμε ότι πάντα στο τέλος έρχεται ο λογαριασμός. Ανυποψίαστοι για το πώς συνέβαιναν όλα αυτά. Που οφείλονται; Ποια η αρχή και η αιτία τους και ποια η προοπτική και η συνέχειά τους. Τελικά ζούσαμε ανεύθυνα και άμυαλα. Χωρίς μέτρο, χωρίς σύνεση, χωρίς ταπείνωση και στοιχειώδη ανθρωπιά. Εγωκεντρικά, επιπόλαια και απερίσκεπτα.

   Τώρα που όλα αυτά ανήκουν στο παρελθόν. Τώρα που αυτή η συμπεριφορά και ο τρόπος ζωής έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί, στις γειτονιές  κάνει την εμφάνισή της δειλά – δειλά και ίσως κάποιες φορές αναγκαστικά η αλληλεγγύη, η συντροφικότητα, η συναδέλφωση, το νοιάξιμο για το διπλανό, η διάθεση  φροντίδας και προσφοράς, η εθελοντική εργασία. Εν τέλει η ανθρωπιά. Οι συνάνθρωποί μας δέχονται να ανταλλάξουν ρούχα και παπούτσια, να δώσουν ένα πιάτο φαγητό στον άλλο.  Μέσα από το ζόφο και την κατήφεια, μέσα από την κατάθλιψη και την απελπισία, βγαίνουν στην επιφάνεια  συμπεριφορές και τρόποι που είχαμε ξεχάσει, ίσως ξορκίσει και με συμπάθεια ή ειρωνεία χαζεύαμε στις παλιές ελληνικές ταινίες. Τελικά δεν είχαμε υπολογίσει σε αυτήν την κρίση τον άνθρωπο. Δεν είχαμε υπολογίσει εμάς τους ίδιους, τις  αλήθειες που κρύβαμε καλά, την ερμητικά φοβισμένη καρδιά μας που δεν εκδήλωνε την αγάπη για τον άλλο.

   Η  οικονομική κρίση μπορεί να έχει αναποδογυρίσει  συμπεριφορές και τρόπους ζωής, μπορεί να έχει ξεχαρβαλώσει ανερμάτιστες συνήθειες και φόρμες χρόνων, ωστόσο μπορεί να αναδείξει την ξεχασμένη ανθρωπιά μας. Ίσως αυτή να είναι η κρίση και η δοκιμασία μας.

("Νέα Εποχή" τεύχος 118.)